1Tark poeg kuulab isa õpetust, aga pilkaja ei kuula sõitlustki.
1Li alalbej li cuan xnaßleb naxqßue saß xchßôl lix kßusbal naqßueheß xban lix yucuaß. Abanan li alalbej li incßaß naraj kßusecß incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal.
2Oma suu viljast sööb mees head, aga autute igatsuseks on vägivald.
2Eb li châbileb xnaßleb usilal teßxcßul xban li us nequeßxye. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb teßraj ru xbânunquil li mâusilal.
3Kes valvab oma suud, hoiab oma hinge, aga huulte ammuliajajat tabab hukatus.
3Li ani naxbânu cuênt riqßuin li âtinac yô chixcolbal rix lix yußam. Ut li ani nacuulac chiru âtinac xjunes naxsach rib.
4Laisa hing igatseb asjata, aga virkade hing kosub.
4Li incßaß nacuulac chiru trabajic yal naxrahi ru li cßaßak re ru ut incßaß naxtau. Abanan li ani natrabajic nacuan cßaßru re.
5Õige vihkab valelikkust, aga õel toimib vastikult ja häbiväärselt.
5Li ani tîc xchßôl xicß naril li ticßtiß. Ut eb li incßaß useb xnaßleb xicß chic nequeßileß ut xutânal nequeßel.
6Õigus kaitseb seda, kelle tee on laitmatu, aga õelus kukutab patuse.
6Li châbileb xnaßleb nequeßcoleß xban nak tîqueb xchßôl. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb, aß ajcuiß li mâc li nequeßxbânu, aßan tâsachok reheb.
7Üks näib rikkana, aga tal ei ole midagi, teine näib vaesena, aga tal on palju vara.
7Cuanqueb li cristian nacßutun nak biomeb, usta mâcßaß cuan reheb. Ut cuanqueb ajcuiß li cristian nacßutun nak nebaßeb usta biomeb.
8Mehe hinge lunahind on tema rikkus, aga vaesel pole vaja sõitlust kuulda.
8Cuanqueb li cristian naru nequeßxcol rix lix yußameb riqßuin lix biomal. Abanan eb li nebaß mâcßaß nachßißchßißin reheb.
9Õigete valgus paistab rõõmsasti, aga õelate lamp kustub ära.
9Li tîqueb xchßôl cuanqueb xyußam chi junelic. Chanchan li saken. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb incßaß teßcuânk xyußam. Teßsachekß ban. Chanchan nak nachup lix xameb.
10Ülbusest tõuseb riid, aga kes nõu kuulda võtavad, on targad.
10Eb li nequeßxnimobresi rib junes chßaßajquilal nachal saß xbêneb. Abanan eb li cuanqueb xnaßleb nequeßrabi li naßleb li naqßueheß reheb.
11Hõlpsalt saadud varandus kahaneb, aga kes kogub vähehaaval, kasvatab seda.
11Li ani cuan xbiomal chi incßaß xcßanjelac saß junpât tâosokß chiru. Abanan li ani cau nacßanjelac naxchßutub chi caßchßinkil lix tumin toj retal nabiomoß.
12Pikk ootus teeb südame haigeks, aga täideläinud igatsus on elupuu.
12Li ani incßaß naxcßul li cßaßru naroybeni narahoß xchßôl. Abanan eb li nequeßxcßul li cßaßru nequeßroybeni nasahoß saß xchßôleb.
13Kes põlgab sõna, teeb enesele kahju, aga kes kardab käsku, saab tasu.
13Li ani naxtzßektâna li chakßrab tâsachk. Abanan li ani naxqßue xcuanquil li chakßrab, aßan tixcßul xkßajcâmunquil.
14Targa õpetus on eluallikas surmapaeltest pääsemiseks.
14Li ani cuan xnaßleb naxqßue châbil naßleb ut li âtin li naxye naxqßue xyußam li ani naqßueheß xnaßleb. Ut li ani naqßueheß xnaßleb nacoleß chiru lix cuanquil li câmc.
15Peenetundelisus toob poolehoidu, aga hoolimatute tee on hukatus.
15Li ani naxnau cßoxlac tâqßuehekß xlokßal. Ut eb li nequeßxbânu li mâusilal incßaß us nequeßel.
16Taibukas teeb kõike teadlikult, aga alp näitab oma rumalust.
16Li ani cuan xnaßleb toj naxcßoxla chi us li cßaßru naxbânu. Abanan li mâcßaß xnaßleb naxbânu li cßaßru naraj xjunes ut naxcßut nak incßaß naxnau cßoxlac.
17Õel käskjalg toob õnnetuse, aga ustav saadik toob tervise.
17Junak aj yehol esil incßaß us xnaßleb naxqßue chßaßajquilal. Abanan junak aj yehol esil châbil xnaßleb naxqßue usilal.
18Vaesus ja häbi on sellel, kes ei hooli õpetusest, aga kes noomimist tähele paneb, seda austatakse.
18Li ani incßaß naxqßue saß xchßôl lix kßusbal tixcßut xxutân ut tâcanâk saß nebaßil. Abanan li ani tixqßue saß xchßôl lix kßusbal, tâqßuehekß xlokßal.
19Täideläinud igatsus on hingele armas, kurjast hoidumine on alpide meelest hirmus.
19Eb li us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxcßoxla xbânunquil nasahoß saß xchßôleb. Abanan eb li mâcßaßeb xnaßleb incßaß nequeßxcuy cuânc chi incßaß teßxbânu li mâusilal.
20Kes tarkadega läbi käib, saab targaks, aga kes alpidega seltsib, selle käsi käib halvasti.
20Li ani naxcßam rib riqßuineb li cuanqueb xnaßleb tâcuânk xnaßleb. Ut li ani tixcßam rib riqßuineb li mâcßaßeb xnaßleb tâsachk.
21Õnnetus ajab taga patuseid, aga õiged saavad palgaks õnne.
21Eb laj mâc tâchâlk raylal saß xbêneb. Abanan eb li tîqueb xchßôl teßkßajcâmûk riqßuin usilal.
22Hea inimene jätab pärandi lastelastelegi, aga patuse vara talletatakse õigele.
22Li ani châbil xnaßleb naxcanab li cßaßru re chokß reheb li ralal xcßajol. Abanan laj mâc, aßaneb chic li tîqueb xchßôl teßêchanînk re li cßaßru re.
23Kehvade uudismaa annab palju leiba, aga mõni hukkub ülekohtu tõttu.
23Junak li nebaß naru nacuan nabal cßaßru re cui tixcßanjela lix chßochß. Abanan naru tâmakßekß chiru xbaneb li incßaß nequeßxbânu li tîquilal.
24Kes vitsa ei tarvita, vihkab oma poega, aga kes teda armastab, karistab teda aegsasti.
24Li ani incßaß naxtij li ralal xcßajol incßaß naxraheb. Aßut li ani naxra li ralal xcßajol naxtijeb chalen saß xcaßchßinal.Eb li tîqueb xchßôl nequeßcuaßac toj nequeßcßojla xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb toj teßtzßocâk ajcuiß nequeßcana.
25Õige sööb nii palju, kui ta süda kutsub, aga õelate kõht on tühi.
25Eb li tîqueb xchßôl nequeßcuaßac toj nequeßcßojla xchßôleb. Abanan eb li incßaß useb xnaßleb toj teßtzßocâk ajcuiß nequeßcana.