1Ihminen suunnittelee mielessään, mutta sanat antaa Herra.
1Al la homo apartenas la projektoj de la koro; Sed de la Eternulo venas la vortoj de la lango.
2Ihminen pitää oikeina kaikkia teitään, mutta Herra punnitsee ajatukset.
2CXiuj vojoj de la homo estas puraj en liaj okuloj; Sed la Eternulo esploras la spiritojn.
3Tuo kaikki hankkeesi Herran eteen, niin suunnitelmasi menestyvät.
3Transdonu al la Eternulo viajn farojn; Tiam viaj entreprenoj staros forte.
4Kaiken on Herra tehnyt tarkoituksiaan varten, jumalattomankin -- kohtaamaan kovan päivän.
4CXiu faro de la Eternulo havas sian celon; Ecx malvirtulo estas farita por tago de malbono.
5Herra vihaa kaikkia kerskailijoita -- totisesti, he eivät rangaistusta vältä!
5CXiu malhumilulo estas abomenajxo por la Eternulo; Kaj li certe ne restos ne punita.
6Laupeus ja uskollisuus sovittavat synnin, Herran pelko pitää loitolla pahasta.
6Per bono kaj vero pardonigxas peko; Kaj per timo antaux la Eternulo oni evitas malbonon.
7Joka elää Herran mielen mukaisesti, pääsee sovintoon vihamiestensäkin kanssa.
7Kiam al la Eternulo placxas la vojoj de homo, Li ecx liajn malamikojn pacigas kun li.
8Parempi vähän ja rehellisesti kuin isot voitot vilpillisesti.
8Pli bona estas malmulto, sed kun justeco, Ol granda profito, sed maljusta.
9Ihminen suunnittelee tiensä, mutta Herra ohjaa hänen askelensa.
9La koro de homo pripensas sian vojon; Sed la Eternulo direktas lian iradon.
10Kuninkaan huulilla on Jumalan päätös, ei hän erehdy tuomiossaan.
10Sorcxo estas sur la lipoj de regxo; Lia busxo ne peku cxe la jugxo.
11Puntari on Herran, vaaka on Herran, hänen ovat kaikki punnukset.
11GXusta pesilo kaj gxustaj pesiltasoj estas de la Eternulo; CXiuj pezilsxtonoj en la sako estas Lia faro.
12Vääryyttä kuninkaat eivät siedä, ilman oikeutta ei valtaistuin kestä.
12Abomenajxo por regxoj estas fari maljustajxon; CXar per justeco staras fortike la trono.
13Rehellinen puhe on kuninkaalle mieleen, todenpuhujaa hän rakastaa.
13Al la regxoj placxas lipoj veramaj; Kaj ili amas tiun, kiu parolas la veron.
14Kuninkaan viha on kuoleman airut, mutta viisas voi hänet lepyttää.
14Kolero de regxo estas kuriero de morto; Sed homo sagxa igas gxin pardoni.
15Kuninkaan hymy on elämän vakuus, hänen suosionsa kuin keväinen sade.
15Luma vizagxo de regxo estas vivo; Kaj lia favoro estas kiel nubo kun printempa pluvo.
16Hanki viisautta, se on parempaa kuin kulta, hanki ymmärrystä, se on kalliimpaa kuin hopea.
16Akiro de sagxeco estas multe pli bona ol oro; Kaj akiro de prudento estas preferinda ol argxento.
17Oikeamielisten tie kiertää pahan kaukaa, henkensä turvaa, joka tietään tarkkaa.
17La vojo de virtuloj evitas malbonon; Kiu gardas sian vojon, tiu konservas sian animon.
18Pöyhkeys vie perikatoon, ylpeys käy lankeemuksen edellä.
18Antaux la pereo iras fiereco; Kaj antaux la falo iras malhumileco.
19Parempi elää hiljaa köyhien parissa kuin jakaa saalista röyhkeiden kanssa.
19Pli bone estas esti humila kun malricxuloj, Ol dividi akiron kun fieruloj.
20Joka harkiten toimii, saa kaikkea hyvää, onni on sen, joka turvaa Herraan.
20Kiu prudente kondukas aferon, tiu trovos bonon; Kaj kiu fidas la Eternulon, tiu estas felicxa.
21Harkitseva ihminen saa viisaan maineen, taitava puhe taivuttaa mielet.
21Kiu havas prudentan koron, tiu estas nomata sagxulo; Kaj agrablaj paroloj plivalorigas la instruon.
22Viisaus on viisaalle elämän lähde, tyhmyys tyhmälle rangaistus.
22Sagxo estas fonto de vivo por sia posedanto; Sed la instruo de malsagxuloj estas malsagxeco.
23Viisas sydän antaa suuhun sanat, jotka vievät perille opetuksen.
23La koro de sagxulo prudentigas lian busxon, Kaj en lia busxo plivalorigxas la instruo.
24Ystävän sanat ovat nuorta hunajaa: makeat mielelle, virvoittavat ruumiille.
24Agrabla parolo estas fresxa mielo, Dolcxa por la animo kaj saniga por la ostoj.
25Moni luulee omaa tietään oikeaksi, vaikka se on kuoleman tie.
25Iufoje vojo sxajnas gxusta al homo, Kaj tamen gxia fino kondukas al la morto.
26Nälkä miehen työhön ajaa, oma suu on häntä hoputtamassa.
26Kiu laboras, tiu laboras por si mem; CXar lin devigas lia busxo.
27Heittiö penkoo esiin pahaa, hänen huulillaan on kuin polttava tuli.
27Malbona homo kauxzas malbonon; Kaj sur liaj lipoj estas kvazaux brulanta fajro.
28Juonittelija rakentaa riitaa, panettelija erottaa ystävykset.
28Malica homo disvastigas malpacon; Kaj kalumnianto disigas amikojn.
29Kelvoton mies vetää ystävänsä mukaan, johdattaa hänetkin turmion tielle.
29Rabemulo forlogas sian proksimulon Kaj kondukas lin sur vojo malbona.
30Joka kyräten katsoo, hankkii pahaa, joka huulensa tiukkaa, on jo päätöksen tehnyt.
30Kiu faras signojn per la okuloj, tiu intencas malicon; Kiu faras signojn per la lipoj, tiu plenumas malbonon.
31Harmaat hapset ovat kunniaseppele, palkinto sille, joka oikein elää.
31Krono de gloro estas la grizeco; Sur la vojo de justeco gxi estas trovata.
32Sävyisyys on sankaruutta arvokkaampi, maltti enemmän kuin kaupungin valtaus.
32Pacienculo estas pli bona ol fortulo; Kaj kiu regas sian spiriton, tiu estas pli bona ol militakiranto de urbo.
33Helmassa arpaa ravistellaan, tuloksen ratkaisee Herra.
33Sur la baskon oni jxetas loton; Sed gxia tuta decido estas de la Eternulo.