1Kun käyt aterialle mahtimiehen pöytään, älä unohda, kuka edessäsi on.
1Kiam vi sidigxos, por mangxi kun reganto, Rigardu bone, kio estas antaux vi;
2Tuki vaikka veitsellä kurkkusi, nälällesi älä anna valtaa.
2Kaj vi metu trancxilon al via gorgxo, Se vi estas avidulo.
3Älä ahnehdi hänen herkkujaan, sillä niissä voi piillä petos.
3Ne deziru liajn bongustajn mangxojn; CXar gxi estas trompa pano.
4Älä rehki rikastuaksesi, älä tuhlaa ajatuksiasi siihen.
4Ne penu ricxigxi; Forlasu vian pripensadon.
5Kun kiinnität katseesi rikkauteen, se on jo poissa: se on saanut siivet ja lentänyt taivaalle kuin kotka.
5CXu vi direktos viajn okulojn al gxi? gxi jam ne ekzistos; CXar ricxeco faras al si flugilojn kiel aglo, kaj forflugas al la cxielo.
6Älä aterioi pahansuovan seurassa, älä havittele hänen herkkujaan,
6Ne mangxu panon de malbondeziranto, Kaj ne deziru liajn bongustajn mangxojn.
7sillä hänen päätään sinä et käännä. Hän sanoo sinulle: "Syö ja juo", mutta ei tarkoita mitä sanoo.
7CXar kiaj estas la pensoj en lia animo, tia li ankaux estas: Mangxu kaj trinku, li diros al vi, Sed lia koro ne estas kun vi.
8Minkä syöt, sen olet oksentava, ja kauniit sanasikin menevät hukkaan.
8La pecon, kiun vi mangxis, vi elvomos; Kaj vane vi perdis viajn agrablajn vortojn.
9Turha on puhua tyhmälle, hän ei ymmärrä viisauttasi.
9En la orelojn de malsagxulo ne parolu; CXar li malsxatos la sagxecon de viaj vortoj.
10Älä siirrä vanhaa rajapyykkiä äläkä tunkeudu orpojen pelloille,
10Ne forsxovu la antikvajn limojn, Kaj sur la kampon de orfoj ne iru.
11sillä heillä on väkevä puolustaja, joka ajaa heidän asiaansa sinua vastaan.
11CXar ilia Liberiganto estas forta; Li defendos ilian aferon kontraux vi.
12Taivuta mielesi kuulemaan neuvoja, avaa korvasi viisaudelle.
12Elmetu vian koron al instruo Kaj viajn orelojn al paroloj de prudento.
13Älä jätä poikaa kurituksetta -- ei hän kuole, jos saa keppiä.
13Ne malvolu puni knabon: Se vi batos lin per kano, li ne mortos.
14Kun annat hänelle keppiä, pelastat hänet tuonelan tieltä.
14Vi batos lin per kano, Kaj lian animon vi savos de SXeol.
15Poikani, jos sydämesi viisastuu, minun sydämeni iloitsee.
15Mia filo, se via koro estos sagxa, Tiam gxojos ankaux mia koro.
16Riemu täyttää mieleni, kun puheesi on totta ja oikeaa.
16Kaj mia internajxo gxojos, Kiam viaj lipoj parolos gxustajxon.
17Älä kadehdi niitä, jotka elävät synnissä, elä Herran pelossa päivästä päivään.
17Via koro sin tiru ne al pekuloj, Sed al timo antaux la Eternulo cxiutage.
18Jos sen teet, sinulla on tulevaisuus eikä toivosi raukea tyhjiin.
18CXar ekzistas estonteco, Kaj via espero ne perdigxos.
19Kuuntele, poikani, ja viisastu, ohjaa ajatuksesi oikealle tielle.
19Auxskultu vi, mia filo, kaj estu sagxa, Kaj direktu vian koron al la gxusta vojo.
20Älä eksy juomarien seuraan, karta lihapadan ääressä mässäileviä,
20Ne estu inter la drinkantoj de vino, Inter tiuj, kiuj mangxas tro da viando;
21sillä juomari ja syömäri köyhtyy, nuokkuu lopulta ryysyissä.
21CXar drinkemulo kaj mangxegemulo malricxigxos, Kaj dormemulo havos sur si cxifonajxojn.
22Kuule isääsi, jolta olet saanut elämän, älä halveksi äitiäsi, kun hän on vanha.
22Auxskultu vian patron, kiu vin naskigis, Kaj ne malsxatu vian patrinon, kiam sxi maljunigxos.
23Osta totuutta, älä myy, osta viisautta, oppia ja ymmärrystä.
23Veron acxetu, kaj ne vendu sagxon Kaj instruon kaj prudenton.
24Kunnon poika on isänsä ilo, onnellinen se, jolla on viisas poika.
24Grandan gxojon havas patro de virtulo, Kaj naskinto de sagxulo gxojos pro li.
25Iloitkoot sinun isäsi ja äitisi, riemuitkoon sinun synnyttäjäsi.
25Via patro kaj via patrino gxojos, Kaj via naskintino triumfos.
26Poikani, luota minuun, seuraa samaa tietä kuin minä.
26Donu, mia filo, vian koron al mi, Kaj al viaj okuloj placxu miaj vojoj.
27Portto on kuin syvä hauta, vieras nainen kuin ahdas kaivo.
27CXar malcxastulino estas profunda foso, Kaj fremda edzino estas malvasta puto.
28Rosvon lailla hän on väijyksissä ja viettelee yhä uusia uskottomuuteen.
28SXi embuskas kiel rabisto, Kaj kolektas cxirkaux si perfidulojn.
29Kuka voivottaa, kuka vaikertaa? Kuka rettelöi, kuka haastaa riitaa? Kuka hankkii kolhuja syyttä suotta? Kuka katsoo harottavin silmin?
29CXe kiu estas ploro? cxe kiu estas gxemoj? cxe kiu estas malpaco? CXe kiu estas plendoj? cxe kiu estas senkauxzaj batoj? CXe kiu estas malklaraj okuloj?
30Se, joka viipyy viinin ääressä, se, joka etsii maustejuomaa.
30CXe tiuj, kiuj sidas malfrue cxe vino, CXe tiuj, kiuj venas, por gustumi aroman trinkajxon.
31Älä katsele viinin hehkuvaa punaa, älä katso sen välkettä maljassa. Helposti se valahtaa kurkusta alas,
31Ne rigardu la vinon, kiel rugxa gxi estas, Kiel gxi brilas en la pokalo, kiel glate gxi eniras:
32mutta perästäpäin se puree kuin käärme, iskee myrkkyhampaillaan kuin kyy.
32En la fino gxi mordas kiel serpento Kaj pikas kiel vipuro.
33Silmäsi näkevät outoja, puheesi ovat hullun houreita.
33Viaj okuloj vidos fremdajxojn, Kaj via koro parolos malgxustajxojn.
34Olet kuin aalloilla keskellä merta, kuin maston nenässä mainingeilla.
34Kaj vi estos kiel dormanto meze de la maro, Kaj kiel dormanto sur la supro de masto.
35"Minut piestiin, mutta en tuntenut mitään, minut hakattiin, mutta en tiennyt mitään. Milloin pääni selviää? Pitäisi päästä hakemaan lisää."
35Ili batis min, sed gxi min ne doloris; Ili frapis min, sed mi ne sentis; Kiam mi vekigxos, mi denove tion sercxos.