1Besser ein trockener Bissen mit Ruhe, als ein Haus voll Opferfleisch mit Zank!
1Éshtë më mirë një copë bukë thatë me paqe se sa një shtëpi plot me kafshë të vrara me grindje.
2Ein kluger Knecht wird herrschen über einen schändlichen Sohn und wird sich mit den Brüdern in das Erbe teilen.
2Shërbëtori që vepron me urtësi ka për të sunduar mbi të birin që e turpëron dhe do të marrë një pjesë të trashëgimisë bashkë me vëllezërit.
3Der Tiegel prüft das Silber und der Ofen das Gold; der HERR aber prüft die Herzen.
3Poçi është për argjendin dhe furra për arin, por ai që provon zemrat është Zoti.
4Ein Boshafter horcht auf falsche Mäuler, ein Lügner leiht verderblichen Zungen sein Ohr.
4Njeriu i keq dëgjon buzët e liga, gënjeshtari dëgjon gjuhën e çoroditur.
5Wer des Armen spottet, schmäht seinen Schöpfer; wer schadenfroh ist, bleibt nicht ungestraft.
5Ai që përqesh të varfërin fyen Atë që e ka krijuar; ai që kënaqet me fatkeqësinë e tjetrit nuk do të mbetet pa u ndëshkuar.
6Kindeskinder sind eine Krone der Alten, und der Kinder Ehre sind ihre Väter.
6Bijtë e bijve janë kurora e pleqve, dhe lavdia e bijve janë etërit e tyre.
7Zum Narren paßt keine anmaßende Rede, so wenig als zu einem Fürsten Lügenreden.
7Budallait nuk i shkon një e folur e bukur, aq më pak princit nuk i shkojnë buzë gënjeshtare,
8Geschenke sind wie Edelsteine; wer solche geben kann, hat überall Glück.
8Një dhuratë është një gur i çmuar në sytë e atij që e ka; ngado që kthehet, ai ia del.
9Wer Liebe sucht, deckt Fehler zu; wer aber Worte hinterbringt, trennt vertraute Freunde.
9Kush mbulon një faj fiton dashuri, por kush i rikthehet përsëri ndan miqtë më të mirë.
10Schelten macht mehr Eindruck auf den Verständigen als hundert Schläge auf den Narren.
10Një qortim depërton më thellë te njeriu me mend se sa njëqind goditje te budallai.
11Ein Boshafter sucht nur Empörung; aber ein unbarmherziger Bote wird gegen ihn ausgesandt werden.
11Njeriu i keq nuk kërkon gjë tjetër veç të ngrerë krye, prandaj do të dërgohet kundër tij një lajmëtar mizor.
12Besser, es treffe jemand eine Bärin an, die ihrer Jungen beraubt ist, als einen Narren in seiner Torheit!
12Éshtë më mirë të takosh një harushë se cilës i kanë vjedhur këlyshët e vet se sa një budalla në marrëzinë e tij.
13Wer Gutes mit Bösem vergilt, von dessen Haus wird das Böse nicht weichen.
13E keqja nuk do të largohet nga shtëpia e atij që së mirës i përgjigjet me të keqen.
14Tropfenweise geht der Hader an; darum laß vom Zanken, ehe er losbricht!
14Të fillosh një grindje është sikur t'u çelësh rrugë ujërave; prandaj ndërprite grindjen përpara se të acarohet.
15Wer den Gottlosen gerechtspricht und den Gerechten verdammt, die sind alle beide dem HERRN ein Greuel.
15Ai që nxjerr të pafajshëm fajtorin dhe ai që dënon të drejtin janë që të dy të neveritshëm për Zotin.
16Was nützt das Geld in der Hand des Narren, Weisheit zu kaufen in seinem Unverstand?
16Ç'duhet paraja në duart e budallait? Mos vallë për të blerë dituri, kur ai nuk ka mend fare?
17Ein Freund liebt jederzeit, und in der Not wird er als Bruder geboren.
17Miku të do në çdo kohë, por vëllai lind për ditë të vështira.
18Ein unvernünftiger Mensch ist, wer in die Hand gelobt und in Gegenwart seines Nächsten Bürgschaft leistet.
18Njeriu që nuk ka mend jep dorën si garanci dhe merr zotime për të afërmin e tij.
19Wer Zank liebt, der liebt Entzweiung, und wer sein Tor zu hoch baut, läuft Gefahr, daß es zusammenbricht.
19Ai që do mëkatin i do grindjet, dhe ai që ngre portën e tij kërkon rrënim.
20Wer verschrobenen Herzens ist, findet nichts Gutes, und wer eine arglistige Zunge hat, fällt in Unglück.
20Njeriu zemërshthurur nuk gjen asnjë të mirë, dhe ai që ka gjuhën e çoroditur bie në telashe.
21Wer einen Toren zeugt, der hat Kummer, und der Vater eines Narren kann sich nicht freuen.
21Atij që i lind një budalla do t'i vijnë hidhërime dhe ati i një budallai nuk mund të ketë gëzim.
22Ein fröhliches Herz fördert die Genesung; aber ein niedergeschlagener Geist dörrt das Gebein aus.
22Një zemër e gëzuar është një ilaç i mirë, por një frymë e dërrmuar i than kockat.
23Der Gottlose nimmt ein Geschenk aus dem Busen, um zu beugen die Pfade des Rechts.
23I pabesi pranon dhurata fshehurazi për të prishur rrugët e drejtësisë.
24Dem Verständigen liegt die Weisheit vor Augen; der Tor aber sucht sie am Ende der Erde.
24Dituria qëndron para atij që ka mend, por sytë e budallait enden deri në cepat më të largëta të dheut.
25Ein törichter Sohn macht seinem Vater Verdruß und bereitet seiner Mutter Herzeleid.
25Biri budalla është një burim vuajtjesh për atin e tij dhe hidhërim për atë që e ka lindur.
26Einen Gerechten zu büßen, ist nicht gut; Edle zu schlagen, ist nicht recht.
26Nuk është mirë të dënosh të drejtin, as të godasësh princat për ndershmërinë e tyre.
27Wer Erfahrungen gemacht hat, spart seine Worte, und wer kühlen Geistes ist, der ist ein weiser Mann.
27Kush i mat fjalët e veta ka dije, dhe kush ka një shpirt të qetë është njeri i matur.
28Selbst ein Narr wird für weise gehalten, wenn er schweigt, für verständig, wenn er seine Lippen verschließt.
28Budallai, edhe kur hesht, konsiderohet i urtë dhe, kur i mban të mbyllura buzët e tij, konsiderohet i zgjuar.