1Wenn du zu Tische sitzest mit einem Herrscher, so bedenke, wen du vor dir hast!
1Kur ulesh të hash me një mbret, shiko me kujdes atë që ke përpara;
2Setze ein Messer an deine Kehle, wenn du allzu gierig bist!
2dhe vër një thikë në grykë, po të jetë se ke oreks të madh.
3Laß dich nicht gelüsten nach seinen Leckerbissen; denn das ist ein trügerisches Brot!
3Mos dëshiro gjellët e tij të mrekullueshme, sepse janë një ushqim mashtrues.
4Bemühe dich nicht, reich zu werden; aus eigener Einsicht laß davon!
4Mos u lodh për t'u pasuruar, hiq dorë nga qëllimi yt.
5Kaum hast du dein Auge darauf geworfen, so ist er nicht mehr da; denn sicherlich schafft er sich Flügel wie ein Adler, der gen Himmel fliegt.
5A do t'i fiksosh sytë e tu mbi atë që po zhduket? Sepse pasuria me siguri do të vërë fletë si një shqiponjë që fluturon drejt qiellit.
6Iß kein Brot bei einem Mißgünstigen und sei nicht begierig nach seinen Leckerbissen!
6Mos ha bukën e atij që ka syrin e keq dhe mos dëshiro ushqimet e tij të shijshme;
7Denn so sehr es ihm auch in der Seele zuwider ist, so spricht er doch zu dir: «Iß und trink!» aber er gönnt es dir nicht.
7sepse, ashtu si mendon në zemër të tij, ashtu është ai; "Ha dhe pi"!, do të thotë, por zemra e tij nuk është me ty.
8Den Bissen, den du gegessen hast, mußt du wieder ausspeien, und deine freundlichen Worte hast du verschwendet.
8Do të vjellësh kafshatën që ke ngrënë dhe do të harxhosh kot fjalët e tua të ëmbla.
9Sprich keinem Toren zu; denn er wird deine weisen Reden nur verachten!
9Mos i drejto fjalën budallait, sepse ai do të përçmojë mençurinë e ligjëratës sate.
10Verrücke die Grenze der Witwe nicht und betritt nicht das Feld der Waisen!
10Mos e luaj kufirin e vjetër dhe mos hyr në arat e jetimëve,
11Denn ihr Erlöser ist stark; der wird ihre Sache wider dich führen.
11sepse Hakmarrësi i tyre është i fuqishëm; ai do të mbrojë çështjen e tyre kundër teje.
12Ergib dein Herz der Zucht und neige deine Ohren zu den Lehren der Erfahrung.
12Kushtoja zemrën tënde mësimeve dhe veshët e tu fjalëve të diturisë.
13Erspare dem Knaben die Züchtigung nicht; wenn du ihn mit der Rute schlägst, stirbt er nicht.
13Mos ia kurse korrigjimin fëmijës; edhe sikur ta rrahësh me thupër, ai nuk do të vdesë;
14Indem du ihn mit der Rute schlägst, rettest du seine Seele vom Tode.
14do ta rrahësh me thupër, por do të shpëtosh shpirtin e tij nga Sheoli.
15Mein Sohn, wenn dein Herz weise wird, so ist das auch für mein Herz eine Freude!
15Biri im, në se zemra jote është e urtë, edhe zemra ime do të ngazëllojë;
16Und meine Nieren frohlocken, wenn deine Lippen reden, was richtig ist.
16zemra ime do të ngazëllojë, kur buzët e tua do të thonë gjëra të drejta.
17Dein Herz ereifere sich nicht für die Sünder, sondern für die Furcht des HERRN den ganzen Tag!
17Zemra jote mos i pastë zili mëkatarët, por vazhdoftë gjithnjë në frikën e Zotit;
18Denn sicherlich gibt es eine Zukunft, und deine Hoffnung soll nicht vernichtet werden.
18sepse ka një të ardhme, dhe shpresa jote nuk do të shkatërrohet.
19Höre, mein Sohn, sei weise, und dein Herz wandle den richtigen Weg!
19Dëgjo, biri im, ji i urtë, dhe drejtoje zemrën në rrugën e drejtë.
20Geselle dich nicht zu den Weinsäufern und zu denen, die sich übermäßigem Fleischgenuß ergeben;
20Mos rri me ata që pijnë verë as me grykësit dhe mishngrënësit;
21denn Säufer und Schlemmer verarmen, und Schläfrigkeit kleidet in Lumpen.
21sepse pijaneci dhe grykësi do të varfërohen dhe gjumashi do të vishet me lecka.
22Gehorche deinem Vater, der dich gezeugt hat, und verachte deine Mutter nicht, wenn sie alt wird.
22Dëgjo atin tënd që të ka pjellë dhe mos e përçmo nënën tënde kur të jetë plakë.
23Kaufe Wahrheit und verkaufe sie nicht, Weisheit und Zucht und Vernunft!
23Bli të vërtetën dhe mos e shit, fito dituri, njohuri dhe gjykim.
24Ein Vater frohlockt über einen rechtschaffenen Sohn, und wer einen Weisen gezeugt hat, freut sich über ihn.
24Babai i të drejtit do të gëzohet shumë; kush ka lindur një të urtë do t'ia ndjejë gëzimin.
25So mögen sich denn Vater und Mutter deiner freuen und frohlocken, die dich geboren hat!
25Le të gëzohet ati yt dhe nëna jote dhe le të gëzohet ajo që të ka lindur.
26Gib mir, mein Sohn, dein Herz, und laß deinen Augen meine Wege wohlgefallen!
26Biri im, më jep zemrën tënde, dhe sytë e tu gjetshin gëzim në rrugët e mia.
27Denn die Hure ist eine tiefe Grube, und die Fremde ist ein gefährliches Loch.
27Sepse prostituta është një gropë e thellë dhe gruaja e tjetërkujt një pus i ngushtë.
28Dazu lauert sie wie ein Räuber und vermehrt die Abtrünnigen unter den Menschen.
28Edhe ajo rri në pritë si një vjedhës dhe rrit midis njerëzve numrin e atyre që janë jo besnikë.
29Wo ist Ach? Wo ist Weh? Wo sind Streitigkeiten? Wo ist Klage? Wo sind Wunden ohne Ursache? Wo sind trübe Augen?
29Për cilin janë "ah-ët", për cilin "obobo-të"? Për cilin grindjet, për cilin vajtimet? Për cilin plagët pa shkak? Për cilin sytë e skuqur?
30Bei denen, die sich beim Wein verspäten, die kommen, um Getränke zu versuchen!
30Për ata që ndalen gjatë pranë verës, për ata që kërkojnë verë të droguar.
31Siehe nicht darauf, wie der Wein rötlich schillert, wie er im Becher perlt!
31Mos e shiko verën kur kuqëlon, kur rrëzëllen në kupë dhe shkon poshtë aq lehtë!
32Er gleitet leicht hinunter; aber hernach beißt er wie eine Schlange und sticht wie eine Otter!
32Në fund ajo kafshon si një gjarpër dhe shpon si një kuçedër.
33Deine Augen werden seltsame Dinge sehen, und dein Herz wird verworrenes Zeug reden;
33Sytë e tu kanë për të parë gjëra të çuditshme dhe zemra jote do të thotë gjëra të çoroditura.
34du wirst sein wie einer, der auf dem Meere schläft und wie einer, der im Mastkorb oben liegt.
34Do të jesh si ai që gjendet në mes të detit, si ai që bie të flerë në majë të direkut të anijes.
35«Man schlug mich, aber es tat mir nicht weh; man prügelte mich, aber ich merkte es nicht! Wenn ich ausgeschlafen habe, so will ich ihn wieder aufsuchen!»
35Do të thuash: "Më kanë rrahur, por nuk më kanë bërë keq; më kanë goditur, por nuk e kam vënë re. Kur të zgjohem, do të kthehem t'i kërkoj përsëri!".