1Wie der Schnee zum Sommer und der Regen zur Ernte, so wenig paßt Ehre für den Narren.
1Ashtu si bora nuk i shkon verës as shiu të korrave, kështu nuk i shkon lavdia budallait.
2Wie ein Sperling davonflattert und eine Schwalbe wegfliegt, so ein unverdienter Fluch: er trifft nicht ein.
2Ashtu si harabeli fluturon andej e këtej dhe dallëndyshja fluturon, kështu mallkimi pa arsye nuk ka efekt.
3Dem Pferd eine Geißel, dem Esel ein Zaum und dem Narren eine Rute auf den Rücken!
3Kamxhiku për kalin, kapistra për gomarin dhe shkopi për kurrizin e budallenjve.
4Antworte dem Narren nicht nach seiner Narrheit, damit du ihm nicht gleichest;
4Mos iu përgjegj budallait simbas budallallëkut të tij, që të mos bëhesh edhe ti si ai.
5antworte aber dem Narren nach seiner Narrheit, damit er sich nicht weise dünke.
5Përgjigjju budallait simbas budallallëkut të tij, që ai të mos mendojë se është i urtë.
6Es haut sich die Füße ab und muß Ärger schlucken, wer seine Sachen durch einen Narren besorgen läßt.
6Kush dërgon një mesazh me anë të një budallai pret këmbët e tij dhe pi dhunë.
7Schwach wie die Beine des Lahmen, so ist ein weiser Spruch im Munde des Toren.
7Ashtu si këmbët e çalamanit janë pak të qëndrueshme, kështu është një fjalë e urtë në gojën e budallenjve.
8Wie wenn man einen Stein in der Schleuder festbindet, so ist's, wenn man einem Toren Ehre erweist.
8Kush i jep lavdi një budallai është si ai që lidh një gur te hobeja.
9Ein Dorn geriet in die Hand eines Trunkenen und ein Spruch in den Mund der Toren!
9Një fjalë e urtë në gojën e budallenjve është si një gjemb që hyn në dorën e një të dehuri.
10Ein Händelsüchtiger verletzt alle und nimmt Toren und Landstreicher in seinen Sold.
10Perëndia i madh që ka krijuar të gjitha gjërat është ai që i jep shpërblimin budallait dhe shkelësve.
11Wie ein Hund, der zu seinem Gespei zurückkehrt, so ist ein Narr, der seine Dummheit wiederholt.
11Ashtu si një qen kthehet në të vjellat e tij, kështu budallai e përsërit budallallëkun e tij.
12Siehst du einen Mann, der sich selbst weise dünkt, so kannst du für einen Toren mehr Hoffnung haben als für ihn!
12A ke parë një njeri që e pandeh veten të urtë? Ka më tepër shpresë për një budalla se sa për të.
13Der Faule spricht: «Es ist ein Löwe draußen, ein Leu ist mitten auf der Straße!»
13Përtaci thotë: "Ka një luan në rrugë, ka një luan nëpër rrugë!".
14Die Tür dreht sich in der Angel und der Faule in seinem Bett.
14Ashtu si lëviz porta në menteshat e saj, kështu sillet përtaci në shtrat të tij.
15Der Faule steckt seine Hand in die Schüssel; er bringt sie kaum mehr zum Mund zurück!
15Përtaci e fut dorën në pjatën e tij, por lodhet edhe ta çojë te goja.
16Ein Fauler dünkt sich weiser als sieben, die verständige Antworten geben.
16Përtaci pandeh se është më i urtë se shtatë persona që japin përgjigje me mend.
17Es packt einen vorüberlaufenden Hund bei den Ohren, wer sich in einen Streit mischt, der ihn nichts angeht.
17Kalimtari që përzihet në një grindje që nuk i përket, është si ai që kap nga veshët një qen.
18Wie ein Wahnsinniger, der feurige und todbringende Pfeile abschießt,
18Ashtu si një i marrë që gjuan me ura zjarri, me shigjeta dhe me vdekje,
19so ist ein Mensch, der seinen Nächsten betrügt und dann spricht: «Ich habe nur gescherzt!»
19kështu është ai që mashtron të afërmin dhe thotë: "E bëra për shaka!".
20Wo kein Holz mehr ist, erlischt das Feuer; und wenn der Verleumder fort ist, so hört der Hader auf.
20Kur mungojnë drutë, zjarri shuhet; dhe kur nuk ka një gojë të keqe, grindja merr fund.
21Zur Glut braucht es Kohlen und zum Feuer Holz, und um Streit anzufangen, einen zänkischen Mann.
21Ashtu si qymyri jep shpuzën dhe drutë zjarrin, kështu njeriu grindavec i nxit grindjet.
22Die Worte des Verleumders sind wie Leckerbissen; sie dringen ins Innerste des Leibes.
22Fjalët e gojëkeqit janë si ushqime shumë të shijshme dhe depërtojnë deri në thellësi të zorrëve.
23Silberschaum über Scherben gezogen, also sind feurige Lippen und ein böses Herz.
23Buzët e zjarrta dhe zemra e keqe janë si zgjyra të argjendit të vendosura mbi një enë balte.
24Mit seinen Lippen verstellt sich der Hasser, und in seinem Herzen nimmt er sich Betrügereien vor.
24Ai që urren shtiret me buzët e tij, por në zemër të vet përgatit mashtrimin.
25Wenn er schöne Worte macht, so traue ihm nicht; denn es sind sieben Greuel in seinem Herzen.
25Kur ai flet në mënyrë të sjellshme mos i ki besim, sepse ka shtatë gjëra të neveritshme në zemër.
26Hüllt sich der Haß in Täuschung, so wird seine Bosheit doch offenbar in der Gemeinde.
26Edhe sikur urrejtja e tij të jetë fshehur me tinëzi; ligësia e tij do të dalë hapur në kuvend.
27Wer andern eine Grube gräbt, fällt selbst hinein; und wer einen Stein wälzt, zu dem kehrt er zurück.
27Kush hap një gropë do të bjerë brenda dhe kush rrokullis një gur do të bjerë përsëri mbi të.
28Eine Lügenzunge haßt die von ihr Zermalmten, und ein glattes Maul richtet Verderben an.
28Gjuha gënjeshtare urren ata që ka plagosur, dhe goja lajkatare sjell shkatërrimin.