1משכיל לאסף האזינה עמי תורתי הטו אזנכם לאמרי פי׃
1 1 Masc�l. I Asaff.0 Gwrandewch fy nysgeidiaeth, fy mhobl, gogwyddwch eich clust at eiriau fy ngenau.
2אפתחה במשל פי אביעה חידות מני קדם׃
2 Agoraf fy ngenau mewn dihareb, a llefaraf ddamhegion o'r dyddiau gynt,
3אשר שמענו ונדעם ואבותינו ספרו לנו׃
3 pethau a glywsom ac a wyddom, ac a adroddodd ein hynafiaid wrthym.
4לא נכחד מבניהם לדור אחרון מספרים תהלות יהוה ועזוזו ונפלאותיו אשר עשה׃
4 Ni chuddiwn hwy oddi wrth eu disgynyddion, ond adroddwn wrth y genhedlaeth sy'n dod weithredoedd gogoneddus yr ARGLWYDD, a'i rym, a'r pethau rhyfeddol a wnaeth.
5ויקם עדות ביעקב ותורה שם בישראל אשר צוה את אבותינו להודיעם לבניהם׃
5 Fe roes ddyletswydd ar Jacob, a gosod cyfraith yn Israel, a rhoi gorchymyn i'n hynafiaid, i'w dysgu i'w plant;
6למען ידעו דור אחרון בנים יולדו יקמו ויספרו לבניהם׃
6 er mwyn i'r to sy'n codi wybod, ac i'r plant sydd heb eu geni eto ddod ac adrodd wrth eu plant;
7וישימו באלהים כסלם ולא ישכחו מעללי אל ומצותיו ינצרו׃
7 er mwyn iddynt roi eu ffydd yn Nuw, a pheidio ag anghofio gweithredoedd Duw, ond cadw ei orchmynion;
8ולא יהיו כאבותם דור סורר ומרה דור לא הכין לבו ולא נאמנה את אל רוחו׃
8 rhag iddynt fod fel eu tadau yn genhedlaeth gyndyn a gwrthryfelgar, yn genhedlaeth �'i chalon heb fod yn gadarn a'i hysbryd heb fod yn ffyddlon i Dduw.
9בני אפרים נושקי רומי קשת הפכו ביום קרב׃
9 Bu i feibion Effraim, gwu375?r arfog a saethwyr bwa, droi yn eu holau yn nydd brwydr,
10לא שמרו ברית אלהים ובתורתו מאנו ללכת׃
10 am iddynt beidio � chadw cyfamod Duw, a gwrthod rhodio yn ei gyfraith;
11וישכחו עלילותיו ונפלאותיו אשר הראם׃
11 am iddynt anghofio ei weithredoedd a'r rhyfeddodau a ddangosodd iddynt.
12נגד אבותם עשה פלא בארץ מצרים שדה צען׃
12 Gwnaeth bethau rhyfeddol yng ngu373?ydd eu hynafiaid yng ngwlad yr Aifft, yn nhir Soan;
13בקע ים ויעבירם ויצב מים כמו נד׃
13 rhannodd y m�r a'u dwyn trwyddo, a gwneud i'r du373?r sefyll fel argae.
14וינחם בענן יומם וכל הלילה באור אש׃
14 Arweiniodd hwy � chwmwl y dydd, a thrwy'r nos � th�n disglair.
15יבקע צרים במדבר וישק כתהמות רבה׃
15 Holltodd greigiau yn yr anialwch, a gwneud iddynt yfed o'r dyfroedd di-baid;
16ויוצא נוזלים מסלע ויורד כנהרות מים׃
16 dygodd ffrydiau allan o graig, a pheri i ddu373?r lifo fel afonydd.
17ויוסיפו עוד לחטא לו למרות עליון בציה׃
17 Ond yr oeddent yn dal i bechu yn ei erbyn, ac i herio'r Goruchaf yn yr anialwch,
18וינסו אל בלבבם לשאל אכל לנפשם׃
18 a rhoi prawf ar Dduw yn eu calonnau trwy ofyn bwyd yn �l eu blys.
19וידברו באלהים אמרו היוכל אל לערך שלחן במדבר׃
19 Bu iddynt lefaru yn erbyn Duw a dweud, "A all Duw arlwyo bwrdd yn yr anialwch?
20הן הכה צור ויזובו מים ונחלים ישטפו הגם לחם יוכל תת אם יכין שאר לעמו׃
20 Y mae'n wir iddo daro'r graig ac i ddu373?r bistyllio, ac i afonydd lifo, ond a yw'n medru rhoi bara hefyd, ac yn medru paratoi cig i'w bobl?"
21לכן שמע יהוה ויתעבר ואש נשקה ביעקב וגם אף עלה בישראל׃
21 Felly, pan glywodd yr ARGLWYDD hyn, digiodd; cyneuwyd t�n yn erbyn Jacob, a chododd llid yn erbyn Israel,
22כי לא האמינו באלהים ולא בטחו בישועתו׃
22 am nad oeddent yn credu yn Nuw, nac yn ymddiried yn ei waredigaeth.
23ויצו שחקים ממעל ודלתי שמים פתח׃
23 Yna, rhoes orchymyn i'r ffurfafen uchod, ac agorodd ddrysau'r nefoedd;
24וימטר עליהם מן לאכל ודגן שמים נתן למו׃
24 glawiodd arnynt fanna i'w fwyta, a rhoi iddynt u375?d y nefoedd;
25לחם אבירים אכל איש צידה שלח להם לשבע׃
25 yr oedd pobl yn bwyta bara angylion, a rhoes iddynt fwyd mewn llawnder.
26יסע קדים בשמים וינהג בעזו תימן׃
26 Gwnaeth i ddwyreinwynt chwythu yn y nefoedd, ac �'i nerth dygodd allan ddeheuwynt;
27וימטר עליהם כעפר שאר וכחול ימים עוף כנף׃
27 glawiodd arnynt gig fel llwch, ac adar hedegog fel tywod ar lan y m�r;
28ויפל בקרב מחנהו סביב למשכנתיו׃
28 parodd iddynt ddisgyn yng nghanol eu gwersyll, o gwmpas eu pebyll ym mhobman.
29ויאכלו וישבעו מאד ותאותם יבא להם׃
29 Bwytasant hwythau a chawsant ddigon, oherwydd rhoes iddynt eu dymuniad.
30לא זרו מתאותם עוד אכלם בפיהם׃
30 Ond cyn iddynt ddiwallu eu chwant, a'r bwyd yn dal yn eu genau,
31ואף אלהים עלה בהם ויהרג במשמניהם ובחורי ישראל הכריע׃
31 cododd dig Duw yn eu herbyn, a lladdodd y rhai mwyaf graenus ohonynt, a darostwng rhai dewisol Israel.
32בכל זאת חטאו עוד ולא האמינו בנפלאותיו׃
32 Er hyn, yr oeddent yn dal i bechu, ac nid oeddent yn credu yn ei ryfeddodau.
33ויכל בהבל ימיהם ושנותם בבהלה׃
33 Felly gwnaeth i'w hoes ddarfod ar amrantiad, a'u blynyddoedd mewn dychryn.
34אם הרגם ודרשוהו ושבו ושחרו אל׃
34 Pan oedd yn eu taro, yr oeddent yn ei geisio; yr oeddent yn edifarhau ac yn chwilio am Dduw.
35ויזכרו כי אלהים צורם ואל עליון גאלם׃
35 Yr oeddent yn cofio mai Duw oedd eu craig, ac mai'r Duw Goruchaf oedd eu gwaredydd.
36ויפתוהו בפיהם ובלשונם יכזבו לו׃
36 Ond yr oeddent yn rhagrithio �'u genau, ac yn dweud celwydd �'u tafodau;
37ולבם לא נכון עמו ולא נאמנו בבריתו׃
37 nid oedd eu calon yn glynu wrtho, ac nid oeddent yn ffyddlon i'w gyfamod.
38והוא רחום יכפר עון ולא ישחית והרבה להשיב אפו ולא יעיר כל חמתו׃
38 Eto, bu ef yn drugarog, maddeuodd eu trosedd, ac ni ddistrywiodd hwy; dro ar �l tro ataliodd ei ddig, a chadw ei lid rhag codi.
39ויזכר כי בשר המה רוח הולך ולא ישוב׃
39 Cofiodd mai cnawd oeddent, gwynt sy'n mynd heibio heb ddychwelyd.
40כמה ימרוהו במדבר יעציבוהו בישימון׃
40 Mor aml y bu iddynt wrthryfela yn ei erbyn yn yr anialwch, a pheri gofid iddo yn y diffeithwch!
41וישובו וינסו אל וקדוש ישראל התוו׃
41 Dro ar �l tro rhoesant brawf ar Dduw, a blino Sanct Israel.
42לא זכרו את ידו יום אשר פדם מני צר׃
42 Nid oeddent yn cofio ei rym y dydd y gwaredodd hwy rhag y gelyn,
43אשר שם במצרים אתותיו ומופתיו בשדה צען׃
43 pan roes ei arwyddion yn yr Aifft a'i ryfeddodau ym meysydd Soan.
44ויהפך לדם יאריהם ונזליהם בל ישתיון׃
44 Fe drodd eu hafonydd yn waed, ac ni allent yfed o'u ffrydiau.
45ישלח בהם ערב ויאכלם וצפרדע ותשחיתם׃
45 Anfonodd bryfetach arnynt a'r rheini'n eu hysu, a llyffaint a oedd yn eu difa.
46ויתן לחסיל יבולם ויגיעם לארבה׃
46 Rhoes eu cnwd i'r lindys, a ffrwyth eu llafur i'r locust.
47יהרג בברד גפנם ושקמותם בחנמל׃
47 Dinistriodd eu gwinwydd � chenllysg, a'u sycamorwydd � glawogydd.
48ויסגר לברד בעירם ומקניהם לרשפים׃
48 Rhoes eu gwartheg i'r haint, a'u diadell i'r pl�u.
49ישלח בם חרון אפו עברה וזעם וצרה משלחת מלאכי רעים׃
49 Anfonodd ei lid mawr arnynt, a hefyd ddicter, cynddaredd a gofid � cwmni o negeswyr gwae �
50יפלס נתיב לאפו לא חשך ממות נפשם וחיתם לדבר הסגיר׃
50 a rhoes ryddid i'w lidiowgrwydd. Nid arbedodd hwy rhag marwolaeth ond rhoi eu bywyd i'r haint.
51ויך כל בכור במצרים ראשית אונים באהלי חם׃
51 Trawodd holl rai cyntafanedig yr Aifft, blaenffrwyth eu nerth ym mhebyll Ham.
52ויסע כצאן עמו וינהגם כעדר במדבר׃
52 Yna dygodd allan ei bobl fel defaid, a'u harwain fel praidd trwy'r anialwch;
53וינחם לבטח ולא פחדו ואת אויביהם כסה הים׃
53 arweiniodd hwy'n ddiogel heb fod arnynt ofn, ond gorchuddiodd y m�r eu gelynion.
54ויביאם אל גבול קדשו הר זה קנתה ימינו׃
54 Dygodd hwy i'w dir sanctaidd, i'r mynydd a goncrodd �'i ddeheulaw.
55ויגרש מפניהם גוים ויפילם בחבל נחלה וישכן באהליהם שבטי ישראל׃
55 Gyrrodd allan genhedloedd o'u blaenau; rhannodd eu tir yn etifeddiaeth, a gwneud i lwythau Israel fyw yn eu pebyll.
56וינסו וימרו את אלהים עליון ועדותיו לא שמרו׃
56 Eto, profasant y Duw Goruchaf a gwrthryfela yn ei erbyn, ac nid oeddent yn cadw ei ofynion.
57ויסגו ויבגדו כאבותם נהפכו כקשת רמיה׃
57 Troesant a mynd yn fradwrus fel eu hynafiaid; yr oeddent mor dwyllodrus � bwa llac.
58ויכעיסוהו בבמותם ובפסיליהם יקניאוהו׃
58 Digiasant ef �'u huchelfeydd, a'i wneud yn eiddigeddus �'u heilunod.
59שמע אלהים ויתעבר וימאס מאד בישראל׃
59 Pan glywodd Duw, fe ddigiodd, a gwrthod Israel yn llwyr;
60ויטש משכן שלו אהל שכן באדם׃
60 gadawodd ei drigfan yn Seilo, y babell lle'r oedd yn byw ymysg pobl;
61ויתן לשבי עזו ותפארתו ביד צר׃
61 gadawodd i'w gadernid fynd i gaethglud, a'i ogoniant i ddwylo gelynion;
62ויסגר לחרב עמו ובנחלתו התעבר׃
62 rhoes ei bobl i'r cleddyf, a thywallt ei lid ar ei etifeddiaeth.
63בחוריו אכלה אש ובתולתיו לא הוללו׃
63 Ysodd t�n eu gwu375?r ifainc, ac nid oedd g�n briodas i'w morynion;
64כהניו בחרב נפלו ואלמנתיו לא תבכינה׃
64 syrthiodd eu hoffeiriaid trwy'r cleddyf, ac ni allai eu gweddwon alaru.
65ויקץ כישן אדני כגבור מתרונן מיין׃
65 Yna, cododd yr Arglwydd, fel o gwsg, fel rhyfelwr yn cael ei symbylu gan win.
66ויך צריו אחור חרפת עולם נתן למו׃
66 Trawodd ei elynion yn eu holau, a dwyn arnynt warth tragwyddol.
67וימאס באהל יוסף ובשבט אפרים לא בחר׃
67 Gwrthododd babell Joseff, ac ni ddewisodd lwyth Effraim;
68ויבחר את שבט יהודה את הר ציון אשר אהב׃
68 ond dewisodd lwyth Jwda, a Mynydd Seion y mae'n ei garu.
69ויבן כמו רמים מקדשו כארץ יסדה לעולם׃
69 Cododd ei gysegr cyn uched �'r nefoedd, a'i sylfeini, fel y ddaear, am byth.
70ויבחר בדוד עבדו ויקחהו ממכלאת צאן׃
70 Dewisodd Ddafydd yn was iddo, a'i gymryd o'r corlannau defaid;
71מאחר עלות הביאו לרעות ביעקב עמו ובישראל נחלתו׃
71 o fod yn gofalu am y mamogiaid daeth ag ef i fugeilio'i bobl Jacob, ac Israel ei etifeddiaeth.
72וירעם כתם לבבו ובתבונות כפיו ינחם׃
72 Bugeiliodd hwy � chalon gywir, a'u harwain � llaw ddeheuig.