1ואני בשנת אחת לדריוש המדי עמדי למחזיק ולמעוז לו׃
1Saß xbên li chihab nak laj Darío cuan chokß xreyeb laj Medo, lâin quintaklâc chixtenkßanquil aßan. Lâin quinqßuehoc re lix cacuilal ut lix cuanquil.
2ועתה אמת אגיד לך הנה עוד שלשה מלכים עמדים לפרס והרביעי יעשיר עשר גדול מכל וכחזקתו בעשרו יעיר הכל את מלכות יון׃
2Ut anakcuan lâin ajcuiß tinyehok âcue lix yâlal li tâcßulmânk. Teßcuânk oxib lix reyeb laj Persia ut lix câ reyeb, aßan kßaxal nabal xbiomal tâcuânk chiruheb li oxib li teßcuânk. Tixcacuubresi rib riqßuin lix biomal ut tâoc chi pletic riqßuin li tenamit Grecia.
3ועמד מלך גבור ומשל ממשל רב ועשה כרצונו׃
3Ut aran Grecia tâcuânk jun li rey kßaxal cau rib. Aßan tâtaklânk riqßuin xnimal lix cuanquil ut tixbânu li cßaßru naraj.
4וכעמדו תשבר מלכותו ותחץ לארבע רוחות השמים ולא לאחריתו ולא כמשלו אשר משל כי תנתש מלכותו ולאחרים מלבד אלה׃
4Abanan nak ac xakxôk chic chi tzßakal lix cuanquilal, tâsachekß lix cuanquil ut lix tenamit câhib jachal tâêlk. Ut incßaß teßoc chokß rey li ralal xcßajol chi moco teßcuânk xcuanquil joß xcuanquil aßan xban nak tâsachekß lix cuanquil ut jalaneb chic teßêchanînk re.
5ויחזק מלך הנגב ומן שריו ויחזק עליו ומשל ממשל רב ממשלתו׃
5Ut li rey li cuan saß li sur (Egipto), aßan kßaxal nimâk xcuanquil. Abanan jun reheb li nequeßcßanjelac chiru tânimânk xcuanquil ut aßan chic li kßaxal nimâk xcuanquil chiru aßan.
6ולקץ שנים יתחברו ובת מלך הנגב תבוא אל מלך הצפון לעשות מישרים ולא תעצר כוח הזרוע ולא יעמד וזרעו ותנתן היא ומביאיה והילדה ומחזקה בעתים׃
6Nak acak xnumeß cuib oxib chihab teßxbânu jun li contrato. Lix rabin li rey li cuan saß li sur tâsumlâk riqßuin li rey li cuan saß li norte (Siria) yal re nak teßxcßam rib saß usilal li cuib chi tenamit. Abanan incßaß najt teßcuânk saß usilal. Li rey li cuan saß li norte tixkßet li contrato ut incßaß târabi râtin li rixakil xban nak li ixakilbej mâcßaßak xcuanquil chiru. Joßcan nak tâcamsîk li ixakilbej rochben lix yum ut rochbeneb ajcuiß li quixcßameb chirix nak cô aran saß li norte, ut tâcamsîk ajcuiß lix bêlom.
7ועמד מנצר שרשיה כנו ויבא אל החיל ויבא במעוז מלך הצפון ועשה בהם והחזיק׃
7Abanan jun reheb li rechßalal li ixakilbej tâcuânk xcuanquil. Aßan tixcßameb chak lix soldado re teßpletik riqßuin li rey li cuan saß li norte. Teßoc saß li tenamit ut teßnumtâk saß xbêneb.
8וגם אלהיהם עם נסכיהם עם כלי חמדתם כסף וזהב בשבי יבא מצרים והוא שנים יעמד ממלך הצפון׃
8Ut teßxcßam saß li sur chixjunil li cuan saß li norte. Teßcßamekß lix dioseb li yîbanbil riqßuin chßîchß ut teßcßamekß ajcuiß li cßaßak chic re ru yîbanbil riqßuin oro ut plata. Ut li cuanqueb saß li norte teßcuânk rubel xcuanquil laj Egipto chiru nabal chihab.
9ובא במלכות מלך הנגב ושב אל אדמתו׃
9Nak acak xnumeß cuib oxib chihab, li cuanqueb saß li norte teßxic saß li sur ut teßxyal numtâc saß xbêneb, abanan incßaß teßrûk. Teßsukßîk cuißchic saß lix tenamiteb.
10ובנו יתגרו ואספו המון חילים רבים ובא בוא ושטף ועבר וישב ויתגרו עד מעזה׃
10Abanan eb li ralal xcßajol lix reyeb li cuanqueb saß li norte, kßaxal cuißchic teßjoskßok ut teßxtiquib xcauresinquil ribeb re pletic. Teßxchßutub nabaleb lix soldado ut teßxic cuißchic chi pletic. Chanchanakeb jun li nimaß nak teßoc ut tâcuânk cuißchic jun nimla plêt nak teßxyal numtâc saß xbêneb li cuanqueb saß li sur.
11ויתמרמר מלך הנגב ויצא ונלחם עמו עם מלך הצפון והעמיד המון רב ונתן ההמון בידו׃
11Cßajoß nak tâjoskßok li rey li cuan saß li sur. Aßan tâêlk chak saß lix naßaj ut tâpletik riqßuineb li cuanqueb saß li norte. Ut chixjunileb li qßuila okßob chi soldado re li norte teßtßanekß saß rukßeb li cuanqueb saß li sur.
12ונשא ההמון ירום לבבו והפיל רבאות ולא יעוז׃
12Ut kßaxal cuißchic tixnimobresi rib li rey li cuan saß li sur nak tânumtâk saß xbêneb li cuanqueb saß li norte xban nak târêchaniheb. Ut tixqßueheb nabal chi camsîc. Abanan incßaß chic najt tâcuânk saß lix cuanquil.
13ושב מלך הצפון והעמיד המון רב מן הראשון ולקץ העתים שנים יבוא בוא בחיל גדול וברכוש רב׃
13Mokon chic li rey li cuan saß li norte tixchßutubeb ut tixcauresiheb lix soldado ut kßaxal cuißchic nabal chiru li queßpletic junxil. Nak tâcuulak xkßehil tâxic cuißchic saß li sur riqßuin lix qßuila soldado ut cuânk lix châbil cßanjelebâl re pletic.
14ובעתים ההם רבים יעמדו על מלך הנגב ובני פריצי עמך ינשאו להעמיד חזון ונכשלו׃
14Ut nabaleb li tenamit teßxjunaji ribeb riqßuineb li cuanqueb saß li norte re nak teßnumtâk saß xbêneb li cuanqueb saß li sur. Ut cuânkeb ajcuiß li cuînk li incßaß useb xnaßleb saß xyânkeb laj Israel. Eb aßan teßxjunaji ribeb riqßuineb li cuanqueb saß li norte joß quicßutbesîc châcuu saß li visión. Abanan eb aßan incßaß ajcuiß teßxcuy saß rukßeb li cuanqueb saß li sur.
15ויבא מלך הצפון וישפך סוללה ולכד עיר מבצרות וזרעות הנגב לא יעמדו ועם מבחריו ואין כח לעמד׃
15Tojoßnak li rey li cuan saß li norte tixchap jun li tenamit cau rib chi pletic ut tixsut saß tzßac re xrambaleb. Ut incßaß chic teßxcuy pletic li soldado re li sur, usta kßaxal cauhak ribeb.
16ויעש הבא אליו כרצונו ואין עומד לפניו ויעמד בארץ הצבי וכלה בידו׃
16Ut li rey li cuan saß li norte tixbânu li cßaßru naraj riqßuineb. Ut tâcanâk saß li châbil naßajej yechißinbil reheb laj Israel ut chixjunil tâcanâk saß rukß aßan ut mâ ani târûk tâcolok reheb.
17וישם פניו לבוא בתקף כל מלכותו וישרים עמו ועשה ובת הנשים יתן לו להשחיתה ולא תעמד ולא לו תהיה׃
17Ut li rey li cuan saß li norte tixtiquib xcßûbanquil chanru nak tixchapeb li cuanqueb saß li sur. Joßcan nak tixbânu jun li contrato riqßuineb re tânumtâk saß xbêneb. Ut tixsumub jun lix rabin riqßuin li rey li cuan saß li sur, abanan incßaß us tâêlk chiru li tixcßoxla xbânunquil xban nak lix rabin incßaß tâoquênk chirix lix yucuaß.
18וישב פניו לאיים ולכד רבים והשבית קצין חרפתו לו בלתי חרפתו ישיב לו׃
18Mokon chic li rey li cuan saß li norte tixyal xkße chi numtâc saß xbêneb li tenamit cuanqueb chire li nimla palau ut târêchani nabal. Abanan jun cuînk nim xcuanquil tixcuy pletic riqßuin ut tixcut xxutân li rey li cuan saß li norte nak tânumtâk saß xbêneb.
19וישב פניו למעוזי ארצו ונכשל ונפל ולא ימצא׃
19Ut li rey li cuan saß li norte tâêlelik chiru ut yôk raj chi sukßîc saß lix tenamit. Abanan tâcuânk xchßaßajquilal saß be ut incßaß tâcuulak.
20ועמד על כנו מעביר נוגש הדר מלכות ובימים אחדים ישבר ולא באפים ולא במלחמה׃
20Ut li jun li tâoc chokß rêkaj tixtaklaheb laj titzßol toj saß lix tenamiteb laj Israel re nak tâbiomokß. Ut incßaß najt tâcuânk saß xcuanquil xban nak tâcamsîk abanan moco saß plêt ta tâcamsîk.
21ועמד על כנו נבזה ולא נתנו עליו הוד מלכות ובא בשלוה והחזיק מלכות בחלקלקות׃
21Li jun chic li tâoc chokß rey, aßan jun cuînk kßaxal yibru xnaßleb ut mâcuaß xcomoneb li nequeßoc chokß rey. Aßan tâoc chokß rey xban nak tixbalakßiheb li tenamit ut tixmuk chiruheb li cßaßru cuan saß xcßaßux.
22וזרעות השטף ישטפו מלפניו וישברו וגם נגיד ברית׃
22Li ani teßxyal numtâc saß xbên, teßsachekß. Chanchan tâchâlk butß saß xbêneb nak tixsacheb. Li cuînk aßan tixsach ru li jun li quibânun re li contrato riqßuin.
23ומן התחברות אליו יעשה מרמה ועלה ועצם במעט גוי׃
23Nak acak xeßxbânu li contrato riqßuin, tixbalakßiheb. Kßaxal cuißchic tânimânk xcuanquil usta moco nim ta lix tenamit.
24בשלוה ובמשמני מדינה יבוא ועשה אשר לא עשו אבתיו ואבות אבתיו בזה ושלל ורכוש להם יבזור ועל מבצרים יחשב מחשבתיו ועד עת׃
24Chi mâcßaß saß xchßôleb li tenamit li cuanqueb saß xyâlal, li cuînk aßan tâoc saß eb li châbil naßajej. Ut tixbânu li mâ jun sut queßxbânu lix xeßtônil yucuaß saß eb li tenamit aßan. Tixchap lix biomal ut tixjeqßui saß xyânkeb li nequeßtâken re. Us tâêlk nak tixchap li nînki tenamit abanan incßaß najt tâcuânk saß cuanquil.
25ויער כחו ולבבו על מלך הנגב בחיל גדול ומלך הנגב יתגרה למלחמה בחיל גדול ועצום עד מאד ולא יעמד כי יחשבו עליו מחשבות׃
25Târecßa nak cauhak chic rib ut nimak chic xcuanquil li rey li cuan saß li norte. Tâxic chi pletic riqßuineb li cuanqueb saß li sur. Usta kßaxal nabaleb li soldado li cuanqueb saß li sur, abanan incßaß ajcuiß teßxcuy pletic xban nak cuanqueb saß li sur li teßxbalakßi lix reyeb ut teßxcßayi lix tenamiteb reheb li cuanqueb saß li norte.
26ואכלי פת בגו ישברוהו וחילו ישטוף ונפלו חללים רבים׃
26Aßaneb ajcuiß li nequeßcuaßac saß mêx rochben li rey li teßcßûbânk re chanru nak teßxsach ru lix cuanquil. Nabaleb lix soldado teßcamsîk ut nabaleb teßêlelik.
27ושניהם המלכים לבבם למרע ועל שלחן אחד כזב ידברו ולא תצלח כי עוד קץ למועד׃
27Li cuib chi rey teßcßojlâk chi cuaßac saß jun li mêx, abanan junes raylal teßxcßoxla xbânunquil chi ribileb rib. Junes ticßtiß teßxye chi ribileb rib. Ut mâ jun reheb târûk tixbânu li cßaßru tixcßoxla xbânunquil xban nak toj mâjiß nacuulac xkßehil.
28וישב ארצו ברכוש גדול ולבבו על ברית קדש ועשה ושב לארצו׃
28Ut li rey li cuan saß li norte tâsukßîk cuißchic saß lix tenamit ut tixcßam nabal li biomal riqßuin li tixmakß chiruheb li cuanqueb saß li sur. Ut xicß târil li contrato li quixbânu li Dios riqßuineb laj Israel. Ut tixbânu li joß qßuial târaj aßan nak yôk chi sukßîc saß xtenamit.
29למועד ישוב ובא בנגב ולא תהיה כראשנה וכאחרנה׃
29Nak tâcuulak xkßehil li ac yebil, tâxic cuißchic saß li sur chi pletic. Abanan saß li plêt aßan incßaß us tâêlk.
30ובאו בו ציים כתים ונכאה ושב וזעם על ברית קודש ועשה ושב ויבן על עזבי ברית קדש׃
30Moco joß ta nak queßpletic xbên cua xban nak nabaleb li soldado teßchâlk Quitim saß li nînki jucub re pletic ut teßxram xbeheb chiruheb. Ut mâcßajoß nak teßxucuak ut teßsukßîk cuißchic saß lix tenamiteb. Ut li rey kßaxal cuißchic xicß târileb laj Israel lix tenamit li Dios. Cuanqueb laj Israel teßxtzßektâna li santil contrato ut teßkßaxônk saß xyânkeb li cuanqueb saß li norte. Ut aßanakeb chic teßqßuehok xnaßleb li rey re xbânunquil li incßaß us.
31וזרעים ממנו יעמדו וחללו המקדש המעוז והסירו התמיד ונתנו השקוץ משומם׃
31Ut eb li soldado teßxmux ru lix Templo li Dios joß ajcuiß li tzßac li sutsu cuiß. Ut tâqßuehekß aran saß li templo li kßaxal xiu xiu rilbal. Ut incßaß chic teßrûk teßmayejak saß li templo rajlal cutan lix tenamit li Dios.
32ומרשיעי ברית יחניף בחלקות ועם ידעי אלהיו יחזקו ועשו׃
32Ut li rey li cuan saß li norte tixbalakßiheb laj Israel li ac queßxtzßektâna li santil contrato ut eb aßan teßoquênk chirix. Abanan li tzßakal xtenamit li Dios teßxcacuubresi ribeb chixcolbal ribeb chiru li rey.
33ומשכילי עם יבינו לרבים ונכשלו בחרב ובלהבה בשבי ובבזה ימים׃
33Eb li cuanqueb xnaßleb saß xyânkeb laj Israel teßxchßolob lix yâlal chiruheb nabal. Abanan cuan teßcamsîk riqßuin chßîchß, cuan teßcßatekß, cuan teßelkßâk cßaßru reheb, ut cuan teßchapekß ut teßcßamekß saß jalan naßajej. Abanan incßaß najt teßrahobtesîk.
34ובהכשלם יעזרו עזר מעט ונלוו עליהם רבים בחלקלקות׃
34Nak yôkeb chixcßulbal li raylal, cuan junjûnk teßtenkßânk reheb ut cuânkeb ajcuiß nabal li teßxjunaji rib riqßuineb re xtenkßanquileb chi pletic yal xban nak cuan cßaßru teßraj teßrêchani.
35ומן המשכילים יכשלו לצרוף בהם ולברר וללבן עד עת קץ כי עוד למועד׃
35Ut cuanqueb ajcuiß saß xyânkeb li nequeßqßuehoc naßleb saß li tenamit teßcamsîk. Tâcßulmânk chi joßcan yal re xtenkßanquileb li jun chßol chic ut re ajcuiß nak tâcßutûnk li ani tzßakal tîc xchßôl saß xyânkeb re nak tzßakalakeb re ru nak tâcuulak xkßehil nak târakekß li raylal li yôqueb chixcßulbal joß yebil chak xban li Dios.
36ועשה כרצונו המלך ויתרומם ויתגדל על כל אל ועל אל אלים ידבר נפלאות והצליח עד כלה זעם כי נחרצה נעשתה׃
36Li rey li cuan saß li norte tixbânu li cßaßru târaj. Tixnimobresi rib ut tixye nak aßan kßaxal nim xcuanquil chiru yalak cßaßru chi diosil. Ut tixye ajcuiß nak aßan kßaxal nim xcuanquil chiru li tzßakal Dios. Ut chixjunil us tâêlk chiru toj tâcuulak xkßehil nak li Dios tixqßue chixtojbal rix lix mâc xban nak ac chßolchßo nak joßcan tâcßulmânk.
37ועל אלהי אבתיו לא יבין ועל חמדת נשים ועל כל אלוה לא יבין כי על כל יתגדל׃
37Li rey li cuan saß li norte tixtzßektânaheb lix dioseb lix xeßtônil yucuaß ut tixtzßektâna ajcuiß li dios li nequeßxlokßoni li ixk. Mâ jun li dios tixqßue xcuanquil xban nak tixcßoxla nak caßaj cuiß aßan li kßaxal nim xcuanquil saß xbêneb chixjunileb.
38ולאלה מעזים על כנו יכבד ולאלוה אשר לא ידעהו אבתיו יכבד בזהב ובכסף ובאבן יקרה ובחמדות׃
38Aßan tixlokßoni jun li jalanil dios li mâ jun cua queßxlokßoni lix xeßtônil yucuaß xban nak aßan tixcßoxla nak li dios aßan tâqßuehok xmetzßêuheb saß li plêt. Tixmayeja chiru li dios aßan li oro, li plata, li tertôquil pec ut li cßaßak chic re ru terto xtzßak.
39ועשה למבצרי מעזים עם אלוה נכר אשר הכיר ירבה כבוד והמשילם ברבים ואדמה יחלק במחיר׃
39Ut eb li nequeßxlokßoni li jalanil dios aßan, aßaneb li teßxakabâk xban li rey re nak teßxcol rix lix naßaj ut tixqßue xlokßaleb li nequeßxcanab rib rubel xcuanquil. Tixqßueheb xcuanquil ut tixjeqßui li chßochß reheb chokß xkßajcâmunquileb.
40ובעת קץ יתנגח עמו מלך הנגב וישתער עליו מלך הצפון ברכב ובפרשים ובאניות רבות ובא בארצות ושטף ועבר׃
40Nak acak cuulac re rosoßjic lix cuanquil li rey li cuan saß li norte, li rey li cuan saß li sur tâxic chi pletic riqßuin. Chanchan xmetzßêu li câk-sut-ikß nak eb li soldado li teßchâlk saß li norte teßoc chi pletic. Riqßuin xnimal xcuanquileb teßpletik riqßuin lix cacuây ut lix carruaje ut lix jucub. Chanchan li butß nak naxhel rib saß li chßochß nak teßnumtâk saß xbêneb nabal chi tenamit.
41ובא בארץ הצבי ורבות יכשלו ואלה ימלטו מידו אדום ומואב וראשית בני עמון׃
41Nak yôkeb chi xic saß li sur, li soldado li teßchâlk saß li norte teßoc saß nabal chi tenamit chi pletic. Ut teßoc aran Israel saß li naßajej yechißinbil reheb lix tenamit li Dios. Ut teßxcamsi nabaleb laj Israel. Abanan eb li tenamit Edom ut Moab ut lix qßuialeb li ralal xcßajol laj Amón teßxcol ribeb chiruheb.
42וישלח ידו בארצות וארץ מצרים לא תהיה לפליטה׃
42Nabaleb chic li tenamit teßoc cuiß chi pletic ut incßaß teßxcuy xcolbaleb rib chiruheb li soldado li teßchâlk saß li norte. Ut chi moco eb laj Egipto târûk teßxcol rib chiruheb.
43ומשל במכמני הזהב והכסף ובכל חמדות מצרים ולבים וכשים במצעדיו׃
43Ut eb li soldado li teßchâlk saß li norte teßxmakß chixjunil lix biomaleb laj Egipto, joß lix oro ut lix plata ut li cßaßak chic re ru terto xtzßak. Ut teßnumtâk ajcuiß saß xbêneb li tenamit Libia ut Etiopía.
44ושמעות יבהלהו ממזרח ומצפון ויצא בחמא גדלה להשמיד ולהחרים רבים׃
44Ut chirix aßan tâcuulak esil riqßuin li rey li cuan saß li norte. Li esil aßan tâchâlk chak saß li este ut saß li norte. Nak târabi cßajoß nak tâoc xcßaßux xban. Ut cßajoß nak tâchâlk xjoskßil ut tâxic chixcamsinquil nabal li tenamit ut chixsachbaleb ru.Tixyîb lix muhebâl saß xyânkeb li cuib chi palau nachß riqßuin li tzûl bar cuan cuiß lix Templo li Kâcuaß. Ut tâcuulak xkßehil nak tâosokß li rey. Ut aran tâcâmk ut mâ ani chic tâtenkßânk re.
45ויטע אהלי אפדנו בין ימים להר צבי קדש ובא עד קצו ואין עוזר לו׃
45Tixyîb lix muhebâl saß xyânkeb li cuib chi palau nachß riqßuin li tzûl bar cuan cuiß lix Templo li Kâcuaß. Ut tâcuulak xkßehil nak tâosokß li rey. Ut aran tâcâmk ut mâ ani chic tâtenkßânk re.