Icelandic

German: Schlachter (1951)

Proverbs

1

1Orðskviðir Salómons Davíðssonar, Ísraels konungs,
1Sprüche Salomos, des Sohnes Davids, des Königs von Israel,
2til þess að menn kynnist visku og aga, læri að skilja skynsamleg orð,
2daß man Weisheit und Zucht erlerne und verständige Reden verstehe,
3til þess að menn fái viturlegan aga, réttlæti, réttvísi og ráðvendni,
3daß man Gedankenzucht erlange, Rechtssinn, Urteilskraft und Aufrichtigkeit;
4til þess að þeir veiti hinum óreyndu hyggindi, unglingum þekking og aðgætni, _
4damit den Einfältigen Klugheit, den Jünglingen Erkenntnis und Besonnenheit verliehen werde.
5hinn vitri hlýðir á og eykur lærdóm sinn, og hinn hyggni nemur hollar lífsreglur _
5Wer weise ist, hört darauf und vermehrt seine Kenntnisse, und wer verständig ist, eignet sich Fertigkeiten an,
6til þess að menn skilji orðskviði og líkingamál, orð spekinganna og gátur þeirra.
6damit er Sprichwörter und bildliche Rede verstehe, die Worte der Weisen und ihre Rätsel.
7Ótti Drottins er upphaf þekkingar, visku og aga fyrirlíta afglapar einir.
7Die Furcht des HERRN ist der Anfang der Erkenntnis; nur Toren verachten Weisheit und Zucht!
8Hlýð þú, son minn, á áminning föður þíns og hafna eigi viðvörun móður þinnar,
8Höre, mein Sohn, die Unterweisung deines Vaters und verwirf nicht die Lehre deiner Mutter!
9því að þær eru yndislegur sveigur á höfði þér og men um háls þinn.
9Denn sie sind ein schöner Kranz für dein Haupt und ein Geschmeide um deinen Hals.
10Son minn, þegar skálkar ginna þig, þá gegn þeim eigi.
10Mein Sohn, wenn dich Sünder überreden wollen, so willige nicht ein,
11Þegar þeir segja: ,,Kom með oss! Leggjumst í launsátur til manndrápa, sitjum án saka um saklausan mann,
11wenn sie sagen: «Komm mit uns, wir wollen auf Blut lauern, wir wollen dem Unschuldigen ohne Ursache nachstellen;
12gleypum þá lifandi eins og Hel _ með húð og hári, eins og þá sem farnir eru til dánarheima.
12wir wollen sie verschlingen wie der Scheol die Lebendigen, als sänken sie unversehens ins Grab!
13Alls konar dýra muni munum vér eignast, fylla hús vor rændum fjármunum.
13Wir wollen allerlei kostbares Gut gewinnen und unsre Häuser füllen mit Raub;
14Þú skalt taka jafnan hlut með oss, einn sjóð skulum vér allir hafa`` _
14schließe dich uns auf gut Glück an, wir wollen gemeinsame Kasse führen!»
15son minn, þá haf ekki samleið við þá, halt fæti þínum frá stigum þeirra.
15Mein Sohn, geh nicht mit ihnen auf dem Wege, halte deinen Fuß zurück von ihrem Pfad!
16Því að fætur þeirra eru skjótir til ills og fljótir til að úthella blóði.
16Denn ihre Füße laufen zum Bösen und eilen Blut zu vergießen.
17Því að til einskis þenja menn út netið í augsýn allra fleygra fugla,
17Denn vergeblich wird das Netz ausgespannt vor den Augen aller Vögel;
18og slíkir menn sitja um sitt eigið líf, liggja í launsátri fyrir sjálfum sér.
18sie aber lauern auf ihr eigenes Blut und stellen ihrem eigenen Leben nach.
19Þannig fer öllum þeim, sem fíknir eru í rangfenginn gróða: fíknin verður þeim að fjörlesti.
19Dies ist das Schicksal aller, die nach ungerechtem Gewinn trachten: er kostet seinen Besitzern die Seele!
20Spekin kallar hátt á strætunum, lætur rödd sína gjalla á torgunum.
20Die Weisheit ruft draußen laut, öffentlich läßt sie ihre Stimme hören;
21Hún hrópar á glaummiklum gatnamótum, við borgarhliðin heldur hún tölur sínar:
21im ärgsten Straßenlärm schreit sie, an den Pforten der Stadttore hält sie ihre Reden:
22Hversu lengi ætlið þér, fávísir, að elska fávísi og hinir háðgjörnu að hafa yndi af háði og heimskingjarnir að hata þekkingu?
22Wie lange wollt ihr Einfältigen die Einfalt lieben und ihr Spötter Lust am Spotten haben und ihr Toren Erkenntnis hassen?
23Snúist til umvöndunar minnar, sjá, ég læt anda minn streyma yfir yður, kunngjöri yður orð mín.
23Kehret um zu meiner Zurechtweisung! Siehe, ich will euch meinen Geist sprudeln lassen, euch meine Worte kundtun!
24En af því að þér færðust undan, þá er ég kallaði, og enginn gaf því gaum, þótt ég rétti út höndina,
24Darum, weil ich rufe und ihr mich abweiset, weil ich meine Hand ausstrecke und niemand darauf achtet,
25heldur létuð öll mín ráð sem vind um eyrun þjóta og skeyttuð eigi umvöndun minni,
25weil ihr vielmehr allen meinen Rat verwerfet und meine Zurechtweisung nicht begehret,
26þá mun ég hlæja í ógæfu yðar, draga dár að, þegar skelfingin dynur yfir yður,
26so werde auch ich eures Unglücks lachen und euer spotten,
27þegar skelfingin dynur yfir yður eins og þrumuveður og ógæfa yðar nálgast eins og fellibylur, þegar neyð og angist dynja yfir yður.
27wenn das, was ihr fürchtet, wie ein Wetter über euch kommt und euer Schicksal euch wie ein Wirbelsturm überraschen wird, wenn euch Angst und Not überfällt.
28Þá munu þeir kalla á mig, en ég mun ekki svara, þeir munu leita mín, en ekki finna mig.
28Dann werden sie mich anrufen, aber ich werde nicht antworten; sie werden mich eifrig suchen und nicht finden,
29Vegna þess að þeir hötuðu þekking og aðhylltust ekki ótta Drottins,
29darum, daß sie die Erkenntnis gehaßt und die Furcht des HERRN nicht erwählt haben,
30skeyttu ekki ráðum mínum og smáðu alla umvöndun mína,
30daß sie meinen Rat nicht begehrt und alle meine Zurechtweisung verschmäht haben.
31þá skulu þeir fá að neyta ávaxtar breytni sinnar og mettast af sínum eigin vélræðum.
31Darum sollen sie von der Frucht ihres eigenen Weges essen und von ihren eigenen Ratschlägen genug bekommen!
32Því að fráhvarf fávísra drepur þá, og uggleysi heimskingjanna tortímir þeim.En sá sem á mig hlýðir, mun búa óhultur, mun vera öruggur og engri óhamingju kvíða.
32Denn ihre Verirrung bringt die Einfältigen um, und ihre Sorglosigkeit stürzt die Toren ins Verderben.
33En sá sem á mig hlýðir, mun búa óhultur, mun vera öruggur og engri óhamingju kvíða.
33Wer aber mir gehorcht, wird sicher wohnen und kein Unheil fürchten müssen.