1Betri er fátækur maður, sem framgengur í ráðvendni sinni, heldur en lævís lygari og heimskur að auki.
1Ein Armer, der in seiner Unschuld wandelt, ist besser als ein verkehrtes, dummes Maul.
2Kapp er best með forsjá, og sá sem hraðar sér, misstígur sig.
2Schon Mangel an Erkenntnis ist nicht gut für die Seele, und wer zu schnell geht, geht leicht fehl.
3Flónska mannsins steypir fyrirtækjum hans, en hjarta hans illskast við Drottin.
3Des Menschen Dummheit verdirbt seinen Weg, und alsdann murrt sein Herz wider den HERRN.
4Auður fjölgar vinum, en fátækur maður verður vinum horfinn.
4Reichtum macht viele Freunde; der Arme aber wird von seinem Freunde verlassen.
5Falsvottur sleppur ekki óhegndur, og sá sem fer með lygar, kemst ekki undan.
5Ein falscher Zeuge bleibt nicht ungestraft, und wer Lügen ausspricht, wird nicht entrinnen.
6Margir reyna að koma sér í mjúkinn hjá tignarmanninum, og allir eru vinir þess, sem gjafir gefur.
6Viele schmeicheln dem Vornehmen, und jeder will ein Freund dessen sein, der Geschenke gibt.
7Allir bræður hins snauða hata hann, hversu miklu fremur firrast þá vinir hans hann.
7Den Armen hassen alle seine Brüder; sollten sich nicht auch seine Freunde von ihm entfernen? Geht er auf ihre Worte, so sind sie nichts!
8Sá sem aflar sér hygginda, elskar líf sitt, sá sem varðveitir skynsemi, mun gæfu hljóta.
8Wer Verstand erwirbt, liebt seine Seele; wer Vernunft bewahrt, findet Gutes.
9Falsvottur sleppur ekki óhegndur, og sá sem fer með lygar, tortímist.
9Ein falscher Zeuge bleibt nicht ungestraft, und wer Lügen ausspricht, geht zugrunde.
10Sællífi hæfir eigi heimskum manni, hvað þá þræli að drottna yfir höfðingjum.
10Einem Toren ziemt Wohlleben nicht, geschweige denn einem Knecht, über Fürsten zu herrschen.
11Hyggni mannsins gjörir hann seinan til reiði, og það er honum til frægðar að ganga fram hjá mótgjörðum.
11Klugheit macht einen Menschen geduldig, und es ist ihm eine Ehre, Vergehungen zu übersehen.
12Konungsreiði er eins og ljónsöskur, en hylli hans sem dögg á grasi.
12Wie das Brüllen des Löwen ist des Königs Zorn, seine Gunst wie der Tau auf grünem Grase.
13Heimskur sonur er föður sínum sönn óhamingja, og konuþras er sífelldur þakleki.
13Ein törichter Sohn ist seines Vaters Unglück, und ein zänkisches Weib ist eine beständige Dachtraufe.
14Hús og auður er arfur frá feðrunum, en skynsöm kona er gjöf frá Drottni.
14Haus und Hof erbt man von den Vätern; aber vom HERRN kommt ein verständiges Weib.
15Letin svæfir þungum svefni, og iðjulaus maður mun hungur þola.
15Faulheit versenkt in tiefen Schlaf, und eine lässige Seele muß hungern.
16Sá sem varðveitir boðorðið, varðveitir líf sitt, en sá deyr, sem ekki hefir gát á vegum sínum.
16Wer das Gebot bewahrt, der bewahrt seine Seele; wer aber seiner Wege nicht achtet, muß sterben.
17Sá lánar Drottni, er líknar fátækum, og hann mun launa honum góðverk hans.
17Wer sich des Armen erbarmt, der leiht dem HERRN; und Er wird ihm seine Wohltat vergelten.
18Aga þú son þinn, því að enn er von, en farðu eigi svo langt, að þú deyðir hann.
18Züchtige deinen Sohn, weil noch Hoffnung vorhanden ist; aber laß dir nicht in den Sinn kommen, ihn zu töten!
19Sá sem illa reiðist, verður að greiða sekt, því að ætlir þú að bjarga, gjörir þú illt verra.
19Wer jähzornig ist, muß Buße zahlen; denn wenn du ihn davon befreist, so machst du nur, daß er's wieder tut.
20Hlýð þú ráðum og tak umvöndun, til þess að þú verðir vitur eftirleiðis.
20Gehorche dem Rat und nimm die Züchtigung an, damit du endlich weise wirst!
21Mörg eru áformin í mannshjartanu, en ráðsályktun Drottins stendur.
21Ein Mensch macht vielerlei Pläne in seinem Herzen; aber der Rat des HERRN besteht.
22Unun mannsins er kærleiksverk hans, og betri er fátækur maður en lygari.
22Des Menschen Zierde ist seine Güte, und ein Armer ist besser als ein Lügner.
23Ótti Drottins leiðir til lífs, þá hvílist maðurinn mettur, verður ekki fyrir neinni ógæfu.
23Die Furcht des HERRN dient zum Leben; wer daran reich ist, der wird über Nacht von keinem Unglück heimgesucht.
24Latur maður dýfir hendinni ofan í skálina, en ekki nennir hann að bera hana aftur upp að munninum.
24Der Faule steckt seine Hand in den Topf und mag sie nicht wieder zum Munde bringen.
25Sláir þú spottarann, verður hinn einfaldi hygginn, og sé vandað um við skynsaman mann, lærir hann hyggindi.
25Schlage den Spötter, so wird der Einfältige klug; weise den Verständigen zurecht, er läßt sich's zur Lehre dienen!
26Sá sem misþyrmir föður sínum og rekur burt móður sína, slíkur sonur fremur smán og svívirðing.
26Wer den Vater mißhandelt und die Mutter verjagt, ist ein Sohn, der Schande und Schmach bereitet.
27Hættu, son minn, að hlýða á umvöndun, ef það er til þess eins, að þú brjótir á móti skynsamlegum orðum.
27Laß ab, mein Sohn, die Unterweisung zu hören, wenn du von den vernünftigen Lehren doch abweichen willst!
28Samviskulaus vottur gjörir gys að réttinum, og munnur óguðlegra gleypir rangindi.Refsidómar eru búnir spotturunum og högg baki heimskingjanna.
28Ein nichtsnutziger Zeuge verhöhnt das Gericht, und der Mund der Gottlosen verschlingt Lügen.
29Refsidómar eru búnir spotturunum og högg baki heimskingjanna.
29Für die Spötter sind Strafgerichte bereit und Schläge für den Rücken der Toren.