Icelandic

German: Schlachter (1951)

Proverbs

23

1Þegar þú situr til borðs með valdsherra, þá gæt þess vel, hvern þú hefir fyrir framan þig,
1Wenn du zu Tische sitzest mit einem Herrscher, so bedenke, wen du vor dir hast!
2og set þér hníf á barka, ef þú ert matmaður.
2Setze ein Messer an deine Kehle, wenn du allzu gierig bist!
3Lát þig ekki langa í kræsingar hans, því að þær eru svikul fæða.
3Laß dich nicht gelüsten nach seinen Leckerbissen; denn das ist ein trügerisches Brot!
4Streist þú ekki við að verða ríkur, hættu að verja viti þínu til þess.
4Bemühe dich nicht, reich zu werden; aus eigener Einsicht laß davon!
5Hvort skulu augu þín hvarfla til auðsins, sem er svo stopull? Því að sannlega gjörir hann sér vængi eins og örn, sem flýgur til himins.
5Kaum hast du dein Auge darauf geworfen, so ist er nicht mehr da; denn sicherlich schafft er sich Flügel wie ein Adler, der gen Himmel fliegt.
6Et eigi brauð hjá nískum manni og lát þig ekki langa í kræsingar hans,
6Iß kein Brot bei einem Mißgünstigen und sei nicht begierig nach seinen Leckerbissen!
7því að hann er eins og maður, sem reiknar með sjálfum sér. ,,Et og drekk!`` segir hann við þig, en hjarta hans er eigi með þér.
7Denn so sehr es ihm auch in der Seele zuwider ist, so spricht er doch zu dir: «Iß und trink!» aber er gönnt es dir nicht.
8Bitanum, sem þú hefir etið, verður þú að æla upp aftur, og blíðmælum þínum hefir þú á glæ kastað.
8Den Bissen, den du gegessen hast, mußt du wieder ausspeien, und deine freundlichen Worte hast du verschwendet.
9Tala þú eigi fyrir eyrum heimskingjans, því að hann fyrirlítur hyggindi ræðu þinnar.
9Sprich keinem Toren zu; denn er wird deine weisen Reden nur verachten!
10Fær þú eigi úr stað landamerki ekkjunnar og gakk þú eigi inn á akra munaðarleysingjanna,
10Verrücke die Grenze der Witwe nicht und betritt nicht das Feld der Waisen!
11því að lausnari þeirra er sterkur _ hann mun flytja mál þeirra gegn þér.
11Denn ihr Erlöser ist stark; der wird ihre Sache wider dich führen.
12Snú þú hjarta þínu að umvöndun og eyrum þínum að vísdómsorðum.
12Ergib dein Herz der Zucht und neige deine Ohren zu den Lehren der Erfahrung.
13Spara eigi aga við sveininn, því ekki deyr hann, þótt þú sláir hann með vendinum.
13Erspare dem Knaben die Züchtigung nicht; wenn du ihn mit der Rute schlägst, stirbt er nicht.
14Þú slær hann að sönnu með vendinum, en þú frelsar líf hans frá Helju.
14Indem du ihn mit der Rute schlägst, rettest du seine Seele vom Tode.
15Son minn, þegar hjarta þitt verður viturt, þá gleðst ég líka í hjarta mínu,
15Mein Sohn, wenn dein Herz weise wird, so ist das auch für mein Herz eine Freude!
16og nýru mín fagna, er varir þínar mæla það sem rétt er.
16Und meine Nieren frohlocken, wenn deine Lippen reden, was richtig ist.
17Lát eigi hjarta þitt öfunda syndara, heldur ástunda guðsótta á degi hverjum,
17Dein Herz ereifere sich nicht für die Sünder, sondern für die Furcht des HERRN den ganzen Tag!
18því að vissulega er enn framtíð fyrir hendi, og von þín mun eigi að engu verða.
18Denn sicherlich gibt es eine Zukunft, und deine Hoffnung soll nicht vernichtet werden.
19Heyr þú, son minn, og ver vitur og stýr hjarta þínu rétta leið.
19Höre, mein Sohn, sei weise, und dein Herz wandle den richtigen Weg!
20Ver þú ekki með drykkjurútum, með þeim, sem hvoma í sig kjöt,
20Geselle dich nicht zu den Weinsäufern und zu denen, die sich übermäßigem Fleischgenuß ergeben;
21því að drykkjurútar og mathákar verða snauðir, og svefnmók klæðir í tötra.
21denn Säufer und Schlemmer verarmen, und Schläfrigkeit kleidet in Lumpen.
22Hlýð þú föður þínum, sem hefir getið þig, og fyrirlít ekki móður þína, þótt hún sé orðin gömul.
22Gehorche deinem Vater, der dich gezeugt hat, und verachte deine Mutter nicht, wenn sie alt wird.
23Kaup þú sannleika, og sel hann ekki, visku, aga og hyggindi.
23Kaufe Wahrheit und verkaufe sie nicht, Weisheit und Zucht und Vernunft!
24Faðir réttláts manns fagnar, og sá sem gat vitran son, gleðst af honum.
24Ein Vater frohlockt über einen rechtschaffenen Sohn, und wer einen Weisen gezeugt hat, freut sich über ihn.
25Gleðjist faðir þinn og móðir þín og fagni hún, sem fæddi þig.
25So mögen sich denn Vater und Mutter deiner freuen und frohlocken, die dich geboren hat!
26Son minn, gef mér hjarta þitt, og lát vegu mína vera þér geðfellda.
26Gib mir, mein Sohn, dein Herz, und laß deinen Augen meine Wege wohlgefallen!
27Því að skækja er djúp gröf og léttúðardrós þröngur pyttur.
27Denn die Hure ist eine tiefe Grube, und die Fremde ist ein gefährliches Loch.
28Já, hún liggur í leyni eins og ræningi og fjölgar hinum ótrúu meðal mannanna.
28Dazu lauert sie wie ein Räuber und vermehrt die Abtrünnigen unter den Menschen.
29Hver æjar? hver veinar? hver á í deilum? hver kvartar? hver fær sár að þarflausu? hver rauð augu?
29Wo ist Ach? Wo ist Weh? Wo sind Streitigkeiten? Wo ist Klage? Wo sind Wunden ohne Ursache? Wo sind trübe Augen?
30Þeir sem sitja við vín fram á nætur, þeir sem koma saman til að bergja á krydduðum drykkjum.
30Bei denen, die sich beim Wein verspäten, die kommen, um Getränke zu versuchen!
31Horf þú ekki á vínið, hve rautt það er, hversu það glóir í bikarnum og rennur ljúflega niður.
31Siehe nicht darauf, wie der Wein rötlich schillert, wie er im Becher perlt!
32Að síðustu bítur það sem höggormur og spýtir eitri sem naðra.
32Er gleitet leicht hinunter; aber hernach beißt er wie eine Schlange und sticht wie eine Otter!
33Augu þín munu sjá kynlega hluti, og hjarta þitt mun mæla fláræði.
33Deine Augen werden seltsame Dinge sehen, und dein Herz wird verworrenes Zeug reden;
34Og þú munt vera eins og sá, sem liggur úti í miðju hafi, já, eins og sá, er liggur efst uppi á siglutré.,,Þeir hafa slegið mig, ég kenndi ekkert til, þeir hafa barið mig, ég varð þess ekki var. Hvenær mun ég vakna? Ég vil meira vín!``
34du wirst sein wie einer, der auf dem Meere schläft und wie einer, der im Mastkorb oben liegt.
35,,Þeir hafa slegið mig, ég kenndi ekkert til, þeir hafa barið mig, ég varð þess ekki var. Hvenær mun ég vakna? Ég vil meira vín!``
35«Man schlug mich, aber es tat mir nicht weh; man prügelte mich, aber ich merkte es nicht! Wenn ich ausgeschlafen habe, so will ich ihn wieder aufsuchen!»