¹मुबलक अन्नाने भरलेल्या भांडणयुक्त घरापेक्षा कोरड्या भाकरीच्या तुकडा शांतीने खाणे बरे!

¹MEJOR es un bocado seco, y en paz, Que la casa de contienda llena de víctimas.

²सेवकाचा हुशार मुलगा मालकाच्या आळशी मुलावर ताबा मिळवील. तो हुशार मुलगा मालकाचे सर्व काही घेईल.

²El siervo prudente se enseñoreará del hijo que deshonra, Y entre los hermanos partirá la herencia.

³सोने आणि चांदी शुध्द करण्यासाठी आगीत टाकतात. लोकांची मने मात्र परमेश्वर शुध्द करतो.

³El crisol para la plata, y la hornaza para el oro: Mas Jehová prueba los corazones.

⁴दुष्ट माणूस इतर लोक वाईट गोष्टी सांगतात त्या ऐकतो. जे लोक खोटे बोलतात ते खोटे ऐकतात सुध्दा.

⁴El malo está atento al labio inicuo; Y el mentiroso escucha á la lengua detractora.

⁵काही लोक गरीबांची थट्टी करतात. ज्यांच्यापुढे समस्या असतात त्यांना ते हसतात. या वरुन असे दिसते की ते वाईट लोक, ज्या देवाने त्यांची निर्मिती केली त्या देवाचा आदर करीत नाहीत. त्यांना शिक्षा होईल.

⁵El que escarnece al pobre, afrenta á su Hacedor: Y el que se alegra en la calamidad, no quedará sin castigo.

⁶नातवंडे म्हाताऱ्या माणसांना आनंदी बनवतात. आणि मुलांना त्यांच्या आईवडिलांचा अभिमान असतो.

⁶Corona de los viejos son los hijos de los hijos; Y la honra de los hijos, sus padres.

⁷मूर्खाने खूप बोलणे शहाणपणाचे नसते. तसेच राज्यकर्त्याने खोटे बोलणे शहाणपणाचे नसते.

⁷No conviene al necio la altilocuencia: ­Cuánto menos al príncipe el labio mentiroso!

⁸काही लोकांना कुठेही गेले तरी लाच म्हणजे दैवी मंत्र वाटते आणि ती कामही करते असे वाटते.

⁸Piedra preciosa es el cohecho en ojos de sus dueños: A donde quiera que se vuelve, da prosperidad.

⁹एखाद्याने तुमचे काही वाईट केल्यानंतर जर तुम्ही त्याला क्षमा करु शकला तर तुम्ही मित्र बनू शकता. पण जर तुम्ही त्याची करणी सतत मनात ठेवली तर त्यामुळे मैत्रीत बाधा येईल.

⁹El que cubre la prevaricación, busca amistad: Mas el que reitera la palabra, aparta al amigo.

¹⁰हुशार माणूस तंबी दिल्या बरोबर शिकतो. परंतु मूर्ख माणूस शंभर फटके मारल्यावरही शिकत नाही.

¹⁰Aprovecha la reprensión en el entendido, Más que si cien veces hiriese en el necio.

¹¹वाईट माणसाला केवळ चुकाच करायच्या असतात. शेवटी देव त्याला शिक्षा करायला देवदूत पाठवेल.

¹¹El rebelde no busca sino mal; Y mensajero cruel será contra él enviado.

¹²मूर्खाला भेटण्यापेक्षा, जीची पिल्ले चोरीला गेलीत अशा चवताळलेल्या अस्वलाच्या मादीला तोंड देणे बरे!

¹²Mejor es se encuentre un hombre con una osa á la cual han robado sus cachorros, Que con un fatuo en su necedad.

¹³जे लोक तुमच्यासाठी चांगल्या गोष्टी करतात त्यांच्यासाठी तुम्ही वाईट गोष्टी करु नका. तुम्ही जर तसे केलेत तर तुम्हाला आयुष्यभर संकटांना सामोर जावे लागेल.

¹³El que da mal por bien, No se apartará el mal de su casa.

¹⁴वादाला तोंड फोडणे हे धरणात भोक करण्यासारखे आहे. वाद मोठा होण्याच्या आतच तो बंद करा.

¹⁴El que comienza la pendencia es como quien suelta las aguas: Deja pues la porfía, antes que se enmarañe.

¹⁵दोषी नसणाऱ्याला शिक्षा करणे आणि दोषी असणाऱ्यांचे समर्थन करणे या दोन गोष्टी परमेश्वराला आवडत नाहीत.

¹⁵El que justifica al impío, y el que condena al justo, Ambos á dos son abominación á Jehová.

¹⁶मूर्खाकडचा पैसा वाया जातो. का? कराण तो मूर्ख पैशाचा वापर शहाणा होण्यासाठी करत नाही.

¹⁶¿De qué sirve el precio en la mano del necio para comprar sabiduría, No teniendo entendimiento?

¹⁷मित्र नेहमी प्रेम करतो. खरा भाऊ संकटाच्या वेळीसुध्दा मदत करतो.

¹⁷En todo tiempo ama el amigo; Y el hermano para la angustia es nacido.

¹⁸केवळ मूर्खच दुसऱ्या माणसाच्या कर्जाची हमी देईल.

¹⁸El hombre falto de entendimiento toca la mano, Fiando á otro delante de su amigo.

¹⁹ज्या माणसाला वाद घालायला आवडतो त्याला पाप करायलाही आवडते. जर तुम्ही स्वत:चीच भलावण केली तर तुम्ही संकटांना आमंत्रण देता.

¹⁹La prevaricación ama el que ama pleito; Y el que alza su portada, quebrantamiento busca.

²⁰वाईट माणसाला नफा होणार नाही. जो माणूस खोटे बोलतो त्याच्यावर संकटे येतील.

²⁰El perverso de corazón nunca hallará bien: Y el que revuelve con su lengua, caerá en mal.

²¹मूर्ख मुलगा असलेले वडील दु:खी होतील. मूर्खाचे वडील सुखी नसतील.

²¹El que engendra al necio, para su tristeza lo engendra: Y el padre del fatuo no se alegrará.

²²आनंद चांगल्या औषधासारखा असतो. पण दु:ख हे आजारासारखे असते.

²²El corazón alegre produce buena disposición: Mas el espíritu triste seca los huesos.

²³वाईट माणूस दुसऱ्यांना फसवण्यासाठी गुप्ततेने पैसे घेतो.

²³El impío toma dádiva del seno Para pervertir las sendas del derecho.

²⁴शहाणा माणूस नेहमी सर्वांत चांगली गोष्ट करण्याचा विचार करतो. पण मूर्ख माणूस दूरच्या जगाचे स्वप्न पाहातो.

²⁴En el rostro del entendido aparece la sabiduría: Mas los ojos del necio vagan hasta el cabo de la tierra.

²⁵मूर्ख मुलगा वडिलांसाठी दु:ख आणतो आणि जिने त्याला जन्म दिला त्या आईसाठी वेदना आणतो.

²⁵El hijo necio es enojo á su padre, Y amargura á la que lo engendró.

²⁶काहीही चूक केली नसताना एखाद्याला शिक्षा करणे चूक आहे. जे नेते प्रामाणिक असतात त्यांना शिक्षा करणे चूक आहे.

²⁶Ciertamente no es bueno condenar al justo, Ni herir á los príncipes que hacen lo recto.

²⁷शहाणा माणूस शब्द काळजीपूर्वक वापरतो. शहाणा माणूस लवकर रागावत नाही.

²⁷Detiene sus dichos el que tiene sabiduría: De prudente espíritu es el hombre entendido.

²⁸मूर्ख माणूस जर गप्प बसला तर तो सुध्दा शहाणा वाटतो. जर तो काही बोलला नाही तर तो शहाणा आहे असे लोकांना वाटते.

²⁸Aun el necio cuando calla, es contado por sabio: El que cierra sus labios es entendido.