¹भविष्यात काय घडेल याबद्दलच्या फुशारक्या मारु नका. उद्या काय घडेल ते तुम्हाला माहीत नसते.

¹NO te jactes del día de mañana; Porque no sabes qué dará de sí el día.

²स्वत:चीच स्तुती कधीही करु नका. ती दुसऱ्यांना करु द्या.

²Alábete el extraño, y no tu boca; El ajeno, y no tus labios.

³दगड खूप वजनदार असतो आणि वाळू वाहून न्यायला कठीण असते. पण मूर्खांनी आणलेली संकटे सहन करणे या दोन्ही पेक्षा कठीण असते.

³Pesada es la piedra, y la arena pesa; Mas la ira del necio es más pesada que ambas cosas.

⁴राग क्रूर आणि नीच असतो त्यामुळे सर्वनाश होतो. पण मत्सर त्याहीपेक्षा वाईट असतो.

⁴Cruel es la ira, é impetuoso el furor; Mas ¿quién parará delante de la envidia?

⁵उघड टीका ही गुप्त प्रेमापेक्षा चांगली असते.

⁵Mejor es reprensión manifiesta Que amor oculto.

⁶मित्र तुम्हाला कधीतरी दु:ख देईल पण त्याची तसे करायची इच्छा नसते. शत्रू वेगळा असतो. शत्रू जरी तुमच्याशी कधी दयाबुध्दीने वागला तरी त्याला तुम्हाला दु:ख द्यायचीच इच्छा असते.

⁶Fieles son las heridas del que ama; Pero importunos los besos del que aborrece.

⁷तुम्हाला जर भूक नसेल तर तुम्ही मधदेखील खाणार नाही. पण जर तुम्ही भुकेले असाल तर तुम्ही काहीही खाल. ते चवीला वाईट असले तरीही.

⁷El alma harta huella el panal de miel; Mas al alma hambrienta todo lo amargo es dulce.

⁸घरापासून दूर असलेला माणूस म्हणजे घरट्यापासून दूर असलेला पक्षी.

⁸Cual ave que se va de su nido, Tal es el hombre que se va de su lugar.

⁹अत्तर आणि गोड वास असलेल्या वस्तू तुम्हाला आनंद देतात. पण संकटे तुमच्या मनाची शांती घालवतात.

⁹El ungüento y el perfume alegran el corazón: Y el amigo al hombre con el cordial consejo.

¹⁰तुमच्या आणि तुमच्या वडिलांच्या मित्रांना विसरु नका. आणि तुम्ही संकटात असाल तर मदतीसाठी दूरच्या तुमच्या भावाच्या घरी जाऊ नका. जवळच्या शेजाऱ्याला विचारणे हे दूरवरच्या तुमच्या भावाकडे जाण्यापेक्षा चांगले असते.

¹⁰No dejes á tu amigo, ni al amigo de tu padre; Ni entres en casa de tu hermano el día de tu aflicción. Mejor es el vecino cerca que el hermano lejano.

¹¹मुला शहाणा हो. त्यामुळे मला आनंद वाटेल. नंतर जो कुणी माझ्यावर टीका करेल त्याला मी उत्तर देऊ शकेन.

¹¹Sé sabio, hijo mío, y alegra mi corazón, Y tendré qué responder al que me deshonrare.

¹²शहाण्या लोकांना संकटांचा सुगावा लागला आणि ते त्यांच्या मार्गांतून बाजूला होतात. पण मूर्ख सरळ संकटात जातात आणि त्यामुळे दु:खी होतात.

¹²El avisado ve el mal, y escóndese, Mas los simples pasan, y llevan el daño.

¹³जर तुम्ही दुसऱ्याच्या कर्जाबद्दल स्वत: जामीन राहिलात तर तुम्हाला तुमचे कपडेदेखील गमवावे लागतील.

¹³Quítale su ropa al que fió al extraño; Y al que fió á la extraña, tómale prenda.

¹⁴“सुप्रभात” च्या आरोळीने तुमच्या शेजाऱ्याला भल्या पहाटे उठवू नका. तो त्याला आशीर्वादाऐवजी शाप समजेल.

¹⁴El que bendice á su amigo en alta voz, madrugando de mañana, Por maldición se le contará.

¹⁵सतत वाद घालण्याची इच्छी धरणारी बायको पावसाळ्याच्या दिवसात सतत गळणाऱ्या दिवसात सतत गळणाऱ्या पाण्यासारखी असते.

¹⁵Gotera continua en tiempo de lluvia, Y la mujer rencillosa, son semejantes:

¹⁶त्या बाईला थांबवणे हे वाऱ्याला थांबवण्यासारखे आहे. हाताने तेल पकडण्यासारखे असते.

¹⁶El que pretende contenerla, arresta el viento: O el aceite en su mano derecha.

¹⁷लोखंडाच्या सुरीला धार करण्यासाठी लोखंडाचेच तुकडे वापरतात. त्याचप्रमाणे लोक एकमेकांना धारदार बनविणे एकमेकापासूनच शिकतात.

¹⁷Hierro con hierro se aguza; Y el hombre aguza el rostro de su amigo.

¹⁸जो माणूस अंजिराच्या झाडाची निगा राखतो तो त्याची फळे खाऊ शकतो. तसेच जो माणूस त्याच्या धन्याची काळजी घेतो त्याला बक्षीस मिळते. त्याचा मालक त्याची काळजी घेईल.

¹⁸El que guarda la higuera, comerá su fruto; Y el que guarda á su señor, será honrado.

¹⁹माणसाने पाण्यात पाहिले तर त्याला स्वत:चा चेहरा दिसेल. त्याचप्रमाणे माणसाचे हृदय तो माणूस खरा कसा आहे ते दाखविते.

¹⁹Como un agua se parece á otra, Así el corazón del hombre al otro.

²⁰मृतलोक आणि नाश ह्यांची कधीही तृप्ती होत नाही. त्याचप्रमाणे माणसाच्या डोळ्यांतील वासना कधी शमत नाही.

²⁰El sepulcro y la perdición nunca se hartan: Así los ojos del hombre nunca están satisfechos.

²¹सोने आणि चांदी शुध्द करण्यासाठी लोक अग्नीचा वापर करतात. त्याच रीतीने माणसाची परीक्षा लोक त्याची स्तुती करतात त्यावरुन होते.

²¹El crisol prueba la plata, y la hornaza el oro: Y al hombre la boca del que lo alaba.

²²मूर्खाला दळून तुम्ही त्याचे पीठ केले तरी त्याचा मूर्खपणा तुम्ही घालवू शकणार नाही.

²²Aunque majes al necio en un mortero entre granos de trigo á pisón majados, No se quitará de él su necedad.

²³तुमच्या मेंढ्यांची आणि पशुधनाची काळजी घ्या. त्यांची तुम्ही उत्तम प्रकारे निगा राखत आहात याची खात्री करा.

²³Considera atentamente el aspecto de tus ovejas; Pon tu corazón á tus rebaños:

²⁴संपत्ती कायम टिकत नाही. राष्ट्रेसुध्दा कायम राहात नसतात.

²⁴Porque las riquezas no son para siempre; ¿Y será la corona para perpetuas generaciones?

²⁵गवत कापल्यानंतर पुन्हा नवीन उगवते. टेकडीवर उगवणारे गवत कापा.

²⁵Saldrá la grama, aparecerá la hierba, Y segaránse las hierbas de los montes.

²⁶तुमच्या मेंढ्यांवरची लोकर कापा आणि तुमचे कपडे करा. तुमच्या काही बकऱ्या विका आणि जमीन विकत घ्या.

²⁶Los corderos para tus vestidos, Y los cabritos para el precio del campo:

²⁷तुमच्यासाठी आणि तुमच्या कुटुंबासाठी शेळीचे बरेच दूध असेल. त्यामुळे तुमच्या सेवकमुली निरोगी राहतील.

²⁷Y abundancia de leche de las cabras para tu mantenimiento, y para mantenimiento de tu casa, Y para sustento de tus criadas.