¹ «آیا می‌دانی که بُز کوهی چه وقت می‌زاید؟ آیا وضع حمل آهو را مشاهده کرده‌ای؟

¹CXu vi scias la tempon, en kiu naskas la ibeksoj sur la rokoj? CXu vi observis la akusxigxon de la cervinoj?

² آیا مدّت حاملگی و زمان زاییدن او را می‌دانی؟

²CXu vi kalkulis la monatojn de ilia gravedeco? Aux cxu vi scias la tempon, kiam ili devas naski?

³ بچّه‌هایش در صحرا بزرگ و قوی می‌شوند، بعد از پدر و مادر جدا شده، دیگر برنمی‌گردند.

³Ili fleksigxas, eljxetas siajn idojn, Liberigxas de siaj doloroj.

⁴ چه کسی به الاغ وحشی آزادی داد و آن را رها کرد؟

⁴Iliaj infanoj fortigxas, kreskas en libereco, Foriras, ke ne revenas al ili.

⁵ من بیابان را خانه‌اش و شوره زارها را مسکنش ساختم.

⁵Kiu donis liberecon al la sovagxa azeno? Kaj kiu malligis gxiajn ligilojn?

⁶ شور و غوغای شهر را دوست ندارد و صدای چوپان به گوشش نمی‌رسد.

⁶La dezerton Mi faris gxia domo, Kaj stepon gxia logxejo;

⁷ دامنهٔ کوهها چراگاه آن است و آنجا در جستجوی علف می‌باشد.

⁷GXi ridas pri la bruo de la urbo, La kriojn de pelanto gxi ne auxdas;

⁸ آیا گاو وحشی می‌خواهد تو را خدمت کند؟ آیا در کنار آخور تو می‌خوابد؟

⁸La produktajxoj de la montoj estas gxia mangxajxo, Kaj gxi sercxas cxian verdajxon.

⁹ آیا می‌توانی آن گاو را با ریسمان ببندی تا زمینت را شخم بزند؟

⁹CXu bubalo volos servi al vi? CXu gxi volos nokti cxe via mangxujo?

¹⁰ آیا به قوّت زیادش اعتماد داری که کارهایت را به او بسپاری؟

¹⁰CXu vi povas alligi bubalon per sxnuro al bedo? CXu gxi erpos post vi valojn?

¹¹ آیا باور می‌‌کنی که اگر او را بفرستی محصولت را می‌آورد و در خرمنگاه جمع می‌کند؟

¹¹CXu vi fidos gxin pro gxia granda forto? Kaj cxu vi komisios al gxi vian laboron?

¹² شترمرغ با غرور بال می‌زند، امّا پر و بال آن طوری نیست که بتواند پرواز کند.

¹²CXu vi havos konfidon al gxi, ke gxi reportos viajn semojn Kaj kolektos en vian grenejon?

¹³ شترمرغ به روی زمین تخم می‌گذارد، تا خاک آن را گرم نگه دارد.

¹³La flugilo de struto levigxas gaje, Simile al la flugilo de cikonio kaj de akcipitro;

¹⁴ غافل از اینکه ممکن است کسی آن را زیر پا له کند یا حیوانی وحشی آن را پایمال کند.

¹⁴CXar gxi lasas sur la tero siajn ovojn Kaj varmigas ilin en la sablo;

¹⁵ با جوجه‌های خود با چنان خشونتی رفتار می‌کند که گویی مال خودش نیستند و به زحمتی که کشیده بی‌تفاوت است و اگر جوجه‌هایش بمیرند، اعتنا نمی‌کند.

¹⁵GXi forgesas, ke piedo povas ilin dispremi Kaj sovagxa besto povas ilin disbati.

¹⁶ زیرا خدا به او شعور نداده و او را از عقل محروم کرده است.

¹⁶GXi estas kruela por siaj idoj, kvazaux ili ne estus gxiaj; GXi ne zorgas pri tio, ke gxia laboro estas vana;

¹⁷ امّا هرگاه بالهای خود را باز کند و بدود، هیچ اسب و سوارکاری به او نمی‌رسد.

¹⁷CXar Dio senigis gxin je sagxo Kaj ne donis al gxi prudenton.

¹⁸ آیا این تو بودی که اسب را قدرتمند ساختی؟ و به آن یال دادی؟

¹⁸Kiam gxi levigxas alten, GXi mokas cxevalon kaj gxian rajdanton.

¹⁹ آیا تو او را وادار می‌سازی که مثل ملخ جست و خیز کند و شیههٔ ترسناک بکشد؟

¹⁹CXu vi donas forton al la cxevalo? CXu vi vestas gxian kolon per kolharoj?

²⁰ می‌بینی که چگونه با غرور سُم خود را بر زمین می‌کوبد و از نیروی خود لذّت می‌برد و به جنگ می‌رود.

²⁰CXu vi povas saltigi gxin kiel akrido? Terura estas la beleco de gxia ronkado.

²¹ ترس در دلش راه ندارد و بدون هراس با شمشیر مقابله می‌کند.

²¹GXi fosas en la valo kaj estas gaja pro forteco; GXi eliras kontraux armiton;

²² از سر و صدای اسلحه و برق نیزه و گُرز نمی‌ترسد.

²²GXi ridas pri timo kaj ne senkuragxigxas, Kaj ne retiras sin de glavo.

²³ با شنیدن صدای نعرهٔ جنگ، دیگر آرام نمی‌گیرد و با خشم و هیجان به میدان جنگ می‌تازد.

²³Super gxi sonoras la sagujo, Brilas lanco kaj ponardego.

²⁴ با شنیدن صدای شیپور شیهه می‌کشد و از دور بوی جنگ به مشامش می‌رسد و فریاد و خروش فرماندهان، او را به هیجان می‌آورد.

²⁴Kun bruo kaj kolero gxi glutas teron, Kaj ne povas stari trankvile cxe sonado de trumpeto.

²⁵ آیا تو به شاهین آموخته‌ای که چگونه پرواز کند و بالهای خود را به سوی جنوب بگشاید؟

²⁵Kiam eksonas la trumpeto, gxi ekkrias:Ho, ho! Kaj de malproksime gxi flarsentas la batalon, Kriadon de la kondukantoj, kaj bruon.

²⁶ آیا عقاب به فرمان تو آشیانهٔ خود را بر فراز قلّهٔ بلند می‌سازد؟

²⁶CXu pro via sagxo flugas la akcipitro Kaj etendas siajn flugilojn al sudo?

²⁷ ببین ‌که چطور بالای صخره‌‌ها خانه می‌سازد و بر سنگهای تیز می‌نشیند.

²⁷CXu pro via ordono levigxas la aglo Kaj faras alte sian neston?

²⁸ از آنجا شکار خود را زیر نظر می‌گیرد و چشمان تیزبینش، از دور آن را می‌بیند. جایی که لاشه باشد، حاضر می‌شود و جوجه‌هایش خون آن را می‌مکند.

²⁸Sur roko gxi logxas, Noktas sur dento de roko kaj de monta pinto.

²⁹ جایی که لاشه باشد، حاضر می‌شود و جوجه‌هایش خون آن را می‌مکند.

²⁹De tie gxi elrigardas por si mangxajxon; Malproksime vidas gxiaj okuloj.

³⁰GXiaj idoj trinkas sangon; Kaj kie estas mortigitoj, tie gxi estas.