¹ فرزند عاقل تأدیب والدین خود را می‌پذیرد، امّا شخص خودخواه از پذیرفتن آن خودداری می‌کند.

¹Sagxa filo lernas de la patro; Sed mokanto ne auxskultas moralinstruon.

² شخص نیک به‌خاطر کارهای نیک خود پاداش می‌گیرد، ولی شخص بداندیش فقط تشنهٔ ظلم است.

²La frukto de la busxo donas al homo bonan mangxon; Sed la deziro de krimuloj estas perforto.

³ هر که زبان خود را نگه دارد، جان خود را حفظ می‌کند، امّا کسی‌که نسنجیده سخن بگوید، خود را هلاک می‌کند.

³Kiu gardas sian busxon, tiu gardas sian animon; Kiu tro malfermas sian busxon, tiu pereas.

⁴ آدم تنبل آنچه را که آرزو می‌کند به دست نمی‌آورد، امّا شخص زحمتکش کامیاب می‌شود.

⁴La animo de maldiligentulo deziras, kaj ne ricevas; Sed la animo de diligentuloj satigxas.

⁵ شخص درستکار از دروغ گفتن نفرت دارد، امّا آدم شریر رسوا و خوار می‌شود.

⁵Vorton malveran virtulo malamas; Sed malvirtulo agas abomene kaj venas al honto.

⁶ صداقتِ مردم درستکار، آنان را حفظ می‌کند، ولی شرارتِ اشخاص بدکار، آنها را به نابودی می‌کشاند.

⁶La virto gardas tiun, kiu iras gxustan vojon; Sed la malvirto pereigas pekulon.

⁷ بعضی اشخاص، درحالی‌که چیزی ندارند، وانمود می‌کنند که ثروتمند هستند، کسانی هم هستند که خود را فقیر نشان می‌دهند، امّا صاحب ثروت هنگفتی می‌باشند.

⁷Unu sxajnigas sin ricxa, havante nenion; Alia sxajnigas sin malricxa, havante grandan ricxecon.

⁸ ثروت شخص دولتمند صرف حفظ جان او می‌شود، امّا کسی فقیر را تهدید نمی‌کند.

⁸Per sia ricxeco homo savas sian animon; Sed malricxulo ne auxskultas atentigon.

⁹ زندگی شخص نیک مانند چراغ نورانی می‌درخشد، امّا زندگی گناهکاران مثل چراغی است که در حال خاموشی می‌باشد.

⁹La lumo de virtuloj brilegas; Sed la lumilo de malvirtuloj estingigxos.

¹⁰ تکبّر باعث نزاع می‌شود، ولی شخص دانا نصیحت را می‌پذیرد.

¹⁰Nur de malhumileco venas malpaco; Sed la akceptantaj konsilojn havas sagxon.

¹¹ ثروتی که به آسانی به دست بیاید، بزودی از بین می‌رود، امّا دارایی‌ای که با کار و کوشش جمع می‌شود، به تدریج زیاد می‌گردد.

¹¹Ricxeco rapide akirita malgrandigxas; Sed kion oni kolektas per laboro, tio multigxas.

¹² آرزویی که انجام آن به تعویق افتاده باشد، دل را بیمار می‌کند، امّا مرادی که برآورده می‌شود، خوشی و حیات می‌بخشد.

¹²Espero prokrastata dolorigas la koron; Sed plenumita deziro estas arbo de vivo.

¹³ هر که نصیحت را خوار شمارد، بی‌سزا نمی‌ماند؛ امّا کسی‌که از آن پیروی می‌کند، پاداش می‌یابد.

¹³Kiu malsxatas diron, tiu malutilas al si mem; Sed respektanta ordonon estos rekompencita.

¹⁴ تعلیم شخص دانا چشمه حیات است و انسان را از دام مرگ می‌رهاند.

¹⁴Instruo de sagxulo estas fonto de vivo, Por evitigi la retojn de la morto.

¹⁵ دانایی انسان را محترم می‌سازد، ولی نتیجهٔ خیانت هلاکت است.

¹⁵Bona prudento placxigas; Sed la vojo de perfiduloj estas malglata.

¹⁶ آدم دانا سنجیده عمل می‌کند، امّا شخص نادان حماقت خود را نشان می‌دهد.

¹⁶CXiu prudentulo agas konscie; Sed malsagxulo elmontras malsagxecon.

¹⁷ قاصدی که مورد اعتماد نباشد، باعث گرفتاری می‌شود، امّا پیک امین موجب آرامش می‌گردد.

¹⁷Malbona sendito falas en malfelicxon; Sed sendito fidela sanigas.

¹⁸ فقر و رسوایی دامنگیر کسی می‌شود که تأدیب را نمی‌پذیرد، ولی شخصی که آن را قبول می‌کند، محترم شمرده می‌شود.

¹⁸Malricxa kaj hontigata estos tiu, kiu forpusxas instruon; Sed kiu observas instruon, tiu estos estimata.

¹⁹ رسیدن به آرزو لذّت بخش است، امّا اشخاص نادان در پی آرزوهای پلید خود هستند و نمی‌خواهند از آنها دست بردارند.

¹⁹Deziro plenumita estas agrabla por la animo; Sed malagrable por la malsagxuloj estas deturni sin de malbono.

²⁰ با اشخاص دانا معاشرت کن و دانا خواهی شد، با مردم نادان همنشین شو و زیان خواهی دید.

²⁰Kiu iras kun sagxuloj, tiu estos sagxa; Sed kamarado de malsagxuloj suferos doloron.

²¹ بلا دامنگیر گناهکاران می‌شود، امّا چیزهای خوب نصیب مردم نیک می‌گردد.

²¹Pekulojn persekutas malbono; Sed virtulojn rekompencas bono.

²² شخص نیک حتّی برای نوه‌های خود میراث بجا می‌گذارد، امّا ثروتی که گناهکاران اندوخته‌اند، به مردم درستکار می‌رسد.

²²Bonulo heredigas la nepojn; Kaj por virtulo konservigxas la havo de pekulo.

²³ زمین شخص فقیر ممکن است محصول فراوان بدهد، ولی مردم ظالم آن را از او می‌ربایند.

²³Multe da mangxajxo estas sur la kampo de malricxuloj; Sed multaj pereas pro manko de justeco.

²⁴ کسی‌که فرزند خود را تنبیه نمی‌کند، او را دوست ندارد؛ امّا کسی‌که فرزند خود را دوست دارد، از تأدیب او کوتاهی نمی‌کند. شخص درستکار از خوراکی که دارد می‌خورد و سیر می‌شود، ولی آدم بدکار گرسنگی می‌کشد.

²⁴Kiu sxparas sian vergon, tiu malamas sian filon; Sed kiu lin amas, tiu baldaux lin punas.

²⁵ شخص درستکار از خوراکی که دارد می‌خورد و سیر می‌شود، ولی آدم بدکار گرسنگی می‌کشد.

²⁵Virtulo mangxas, por satigi sian animon; Sed la ventro de malvirtuloj havas mankon.