¹ اگر اشتباهات شخص عاقل را به او بگویی، خوشحال می‌شود؛ امّا احمق از انتقاد نفرت دارد.

¹Kiu amas instruon, tiu amas scion; Sed kiu malamas atentigon, tiu estas malsagxulo.

² خداوند از مردم خیرخواه خشنود است، امّا کسانی را که نقشه‌های شیطانی می‌کشند، محکوم می‌کند.

²Bonulo akiras favoron de la Eternulo; Sed homo malica estos kondamnita.

³ انسان از بدی به جایی نمی‌رسد، امّا مردم درستکار ثابت و استوار خواهند بود.

³Ne fortikigxos homo per malvirto; Sed la radiko de virtuloj ne sxanceligxos.

⁴ زن پاکدامن مایهٔ سرافرازی و شادی شوهرش می‌باشد. امّا زنی که موجب شرمندگی شوهرش می‌شود، مانند سرطان استخوان است.

⁴Brava virino estas krono por sia edzo; Sed senhonora estas kiel puso en liaj ostoj.

⁵ راستگویان، با انصاف با تو برخورد می‌کنند، امّا نیّت شریران این است که تو را گول بزنند.

⁵La pensoj de virtuloj estas justeco; La meditado de malvirtuloj estas malico.

⁶ سخنان شخص شریر کشنده است، امّا سخنان شخص نیکو تهدید شدگان را رهایی می‌بخشد.

⁶La paroloj de malvirtuloj estas insido pri sango; Sed la busxo de virtuloj ilin savas.

⁷ مردم شریر هلاک می‌شوند و نسل آنها باقی نمی‌ماند، ولی نسل مردم نیک پایدار خواهند بود.

⁷La malvirtuloj renversigxos kaj malaperos; Sed la domo de virtuloj staros forte.

⁸ شخص عاقل مورد احترام همه است، امّا مردم احمق خوار می‌شوند.

⁸Oni lauxdas homon laux lia sagxo; Sed perversulo estos hontigita.

⁹ اگر انسان یک شخص معمولی باشد و به اندازهٔ احتیاجش داشته باشد، بهتر از این است که خود را آدم بزرگی نشان بدهد ولی نان شب نداشته باشد.

⁹Pli bona estas homo negrava, sed laboranta por si, Ol homo, kiu sercxas honoron, sed al kiu mankas pano.

¹⁰ شخص نیکو برای جان حیوانات خود هم فکر می‌کند، امّا مردم شریر به آنها ظلم می‌کنند.

¹⁰Virtulo kompatas la vivon de sia bruto; Sed la koro de malvirtuloj estas kruela.

¹¹ زارع پرکار آذوقه فراوان خواهد داشت، امّا کسی‌که وقت خود را بیهوده تلف می‌کند، احمق است.

¹¹Kiu prilaboras sian teron, tiu havos sate da pano; Sed kiu sercxas vantajxojn, tiu estas malsagxulo.

¹² تنها چیزی که مردم شریر می‌خواهند، این است که کارهای ظالمانه انجام دهند، امّا کارهای مردم نیک نتایج خوبی خواهد داشت.

¹²Malvirtulo sercxas subtenon de malnobluloj; Sed la radiko de virtuloj donas forton.

¹³ مردم شریر به وسیلهٔ حرفهای خود گرفتار می‌شوند، امّا شخص عادل از گرفتاری نجات پیدا می‌کند.

¹³Per siaj pekaj vortoj kaptigxas malbonulo; Sed virtulo eliras el mizero.

¹⁴ اجرت و پاداش هرکس مربوط به حرفهایی است که می‌زند و کارهایی که انجام می‌دهد. هرچه بکاری همان را درو می‌‌کنی.

¹⁴Per la fruktoj de sia busxo homo bone satigxas; Kaj laux la merito de siaj manoj homo ricevas redonon.

¹⁵ مردم احمق خیال می‌کنند که همه‌چیز را خوب می‌دانند، امّا مردم عاقل به نصایح دیگران توجّه می‌کنند.

¹⁵La vojo de malsagxulo estas gxusta en liaj okuloj; Sed sagxulo auxskultas konsilon.

¹⁶ احمق خشم خود را فوراً ظاهر می‌کند، امّا مردم عاقل بی‌احترامی و توهین را نادیده می‌گیرند.

¹⁶Malsagxulo tuj montras sian koleron; Sed sagxulo ignoras ofendon.

¹⁷ وقتی‌که حقیقت را می‌گویید، عدالت انجام می‌شود؛ ولی دروغ، عدالت را زیر پا می‌گذارد.

¹⁷Kiu estas verama, tiu eldiras tion, kio estas gxusta, Sed falsama atestulo trompon.

¹⁸ سخنی که از روی نادانی گفته شود مثل شمشیر تیز قلب انسان را جریحه‌دار می‌کند، امّا سخنان عاقلان دل را التیام می‌بخشد.

¹⁸Ofte nepripensita parolo vundas kiel glavo; Sed la lango de sagxuloj sanigas.

¹⁹ عمر دروغ کوتاه است، امّا راستی تا ابد استوار می‌ماند.

¹⁹Parolo vera restas fortike por cxiam; Sed parolo malvera nur por momento.

²⁰ کسانی‌که افکار شیطانی دارند، دلشان پر از فریب است، امّا آنانی‌که کارهای نیکو می‌کنند، خوشحال می‌شوند.

²⁰Malico estas en la koro de malbonintenculoj; Sed cxe la pacigantoj estas gxojo.

²¹ برای مردم درستکار واقعهٔ بد رخ نمی‌دهد، امّا شریران همیشه در زحمت هستند.

²¹Nenio malbona trafos virtulon; Sed la malvirtuloj havas plene da malbono.

²² خداوند از دروغگویان متنفّر است، امّا از مردم درستکار خشنود است.

²²Abomenajxo por la Eternulo estas busxo mensogema; Sed kiuj agas laux vero, tiuj placxas al Li.

²³ شخص حکیم، دانش خود را آشکار نمی‌کند، امّا احمق فوراً نادانی خود را ظاهر می‌سازد.

²³Sagxa homo kasxas scion; Sed la koro de malsagxuloj elkrias malsagxecon.

²⁴ سعی و کوشش به تو قدرت و توانایی می‌بخشد، امّا تنبلی تو را به بردگی می‌اندازد.

²⁴La mano de diligentuloj regos; Sed mano maldiligenta pagos tributon.

²⁵ نگرانی، شادی را از بین می‌برد، ولی سخنان خوب دل را شاد می‌سازد.

²⁵Zorgo en la koro de homo gxin premas; Sed amika vorto gxin gxojigas.

²⁶ مردم درستکار، راهنمای دوستان خود هستند، امّا راه شریران گمراه کننده است.

²⁶Al la virtulo estas pli bone, ol al lia proksimulo; Sed la vojo de malvirtuloj ilin erarigas.

²⁷ مردم تنبل حتّی شکار خود را هم کباب نمی‌کنند، امّا مردم زرنگ از هر فرصتی استفاده می‌کنند. عدالت و راستی، راه زندگی و نادرستی، راه مرگ و نابودی است.

²⁷Maldiligenteco ne pretigos al si mangxon; Sed homo diligenta havas ricxecon.

²⁸ عدالت و راستی، راه زندگی و نادرستی، راه مرگ و نابودی است.

²⁸Sur la vojo de virto estas vivo, Kaj gxi estos ebenigita kontraux morto.