¹ پاسخ ملایم خشم را فرو می‌نشاند، امّا پاسخ سخت، خشم را برمی‌انگیزاند.

¹Milda respondo kvietigas koleron; Sed malmola vorto ekscitas koleron.

² از زبان شخص دانا حکمت می‌چکد، ولی از دهان شخص نادان حماقت بیرون می‌آید.

²La lango de sagxuloj bonigas la instruon; Sed la busxo de malsagxuloj elparolas sensencajxon.

³ خدا همه‌جا را زیر نظر دارد و ناظر کارهای مردمان نیک و بد می‌باشد.

³Sur cxiu loko estas la okuloj de la Eternulo; Ili vidas la malbonulojn kaj bonulojn.

⁴ سخنان خوب حیات می‌بخشند، امّا حرفهای بد باعث دلشکستگی می‌شود.

⁴Milda lango estas arbo de vivo; Sed malbonparola rompas la spiriton.

⁵ شخص نادان نصیحت والدین خود را بی‌اهمیّت می‌شمارد، ولی فرزند عاقل تأدیب آنها خود را می‌پذیرد.

⁵Malsagxulo malsxatas la instruon de sia patro; Sed kiu plenumas la admonon, tiu estas prudenta.

⁶ خانهٔ شخص صادق از ثروت پُر است، امّا دسترنج مردم بدکار برای آنها تلخکامی به بار می‌آورد.

⁶En la domo de virtulo estas multe da trezoroj; Sed en la profito de malvirtulo estas pereo.

⁷ دانش توسط اشخاص دانا منتشر می‌شود نه به وسیلهٔ مردم نادان که در آنها راستی نیست.

⁷La busxo de sagxuloj semas instruon; Sed la koro de malsagxuloj ne estas tia.

⁸ خداوند از قربانی‌های مردم بدکار متنفّر است، امّا از دعای درستکاران خشنود می‌گردد.

⁸Oferdono de malvirtuloj estas abomenajxo por la Eternulo; Sed la pregxo de virtuloj al Li placxas.

⁹ خدا از کارهای بدکاران متنفّر است، امّا پیروان راستی را دوست می‌دارد.

⁹Abomenajxo por la Eternulo estas la vojo de malvirtulo; Sed kiu celas virton, tiun Li amas.

¹⁰ کسانی‌که راه راست را ترک کرده‌اند، مجازات سختی در انتظار آنهاست، و اگر نخواهند که تأدیب و اصلاح شوند، خواهند مرد.

¹⁰Malbona puno atendas tiun, kiu forlasas la vojon; Kaj la malamanto de admono mortos.

¹¹ حتّی دنیای مردگان از نظر خدا پنهان نیست، پس آیا انسان می‌تواند افکار خود را از او پنهان کند؟

¹¹SXeol kaj la abismo estas antaux la Eternulo: Tiom pli la koroj de la homidoj.

¹² کسی‌که کارش مسخره کردن است، از نزدیک شدن به اشخاص دانا خودداری می‌کند، زیرا دوست ندارد که سرزنش آنها را بشنود.

¹²Mokanto ne amas tiun, kiu lin admonas; Al sagxuloj li ne iras.

¹³ دلِ شاد، چهره را شاداب می‌سازد، امّا دلِ غمگین، روح را افسرده می‌کند.

¹³GXoja koro faras la vizagxon gxoja; Sed cxe cxagreno de la koro la spirito estas malgaja.

¹⁴ شخص عاقل تشنهٔ معرفت است، امّا شخص نادان خود را با حماقت سیر می‌کند.

¹⁴La koro de sagxulo sercxas instruon; Sed la busxo de malsagxuloj nutras sin per malsagxeco.

¹⁵ زندگی برای شخص فقیر سراسر زحمت است، همه‌چیز به نظرش بد می‌آید، امّا اگر دلش شاد باشد، از زندگی لذّت می‌برد.

¹⁵CXiuj tagoj de malfelicxulo estas malbonaj; Sed kontenta koro estas festenado.

¹⁶ دارایی کم همراه با خداترسی بهتر است از ثروت هنگفتِ با اضطراب.

¹⁶Pli bona estas malmulto kun timo antaux la Eternulo, Ol granda trezoro kun maltrankvileco cxe gxi.

¹⁷ خوردن نان و سبزی در جایی که محبّت هست بهتر است از خوردن کباب در جایی که نفرت وجود دارد.

¹⁷Pli bona estas mangxo el verdajxo, sed kun amo, Ol grasa bovo, sed kun malamo.

¹⁸ شخص تندخو نزاع برپا می‌کند، ولی شخص صبور دعوا را فرو می‌نشاند.

¹⁸Kolerema homo kauxzas malpacon; Kaj pacienculo kvietigas disputon.

¹⁹ راه شخص تنبل با خار پوشیده است، امّا راه آدم درستکار هموار است.

¹⁹La vojo de maldiligentulo estas kiel dornarbeto; Sed la vojo de virtuloj estas ebenigita.

²⁰ فرزندان دانا پدران خود را خوشحال می‌سازند، امّا فرزندان احمق مادران خود را تحقیر می‌کنند.

²⁰Sagxa filo gxojigas la patron; Sed homo malsagxa estas malhonoro por sia patrino.

²¹ آدم احمق از کارهای احمقانه لذّت می‌برد، امّا شخص دانا از راه راست منحرف نمی‌شود.

²¹Malsagxeco estas gxojo por malsagxulo; Sed homo prudenta iras gxustan vojon.

²² نقشه‌ای که بدون مشورت کشیده شود، با شکست مواجه می‌گردد؛ امّا مشورت زیاد باعث موفّقیّت می‌شود.

²²Kie ne estas konsilo, tie la entreprenoj neniigxas; Sed cxe multe da konsilantoj ili restas fortikaj.

²³ جواب درست لذّت‌بخش است و سخنی که به جا گفته شود چه نیکوست.

²³Plezuro por homo estas en la respondo de lia busxo; Kaj kiel bona estas vorto en la gxusta tempo!

²⁴ راه مردم دانا به سوی حیات بالا می‌رود و آنها را از سقوط در دنیای مردگان باز می‌دارد.

²⁴La vojo de la vivo por sagxulo iras supren, Por ke li evitu SXeolon malsupre.

²⁵ خداوند خانهٔ مردم متکبّر را ویران می‌کند، امّا از دارایی بیوه زنان حفاظت می‌نماید.

²⁵La domon de fieruloj la Eternulo ruinigas; Sed Li gardas la limojn de vidvino.

²⁶ خداوند از نقشه‌های پلید متنفّر است، ولی افکار پاک را می‌پسندد.

²⁶Abomenajxo por la Eternulo estas la intencoj de malnoblulo; Sed agrablaj estas la paroloj de puruloj.

²⁷ کسی‌که دنبال سود نامشروع می‌رود، به خانوادهٔ خود لطمه می‌زند؛ امّا کسی‌که از رشوه نفرت دارد، زندگی خوبی خواهد داشت.

²⁷Profitemulo malgxojigas sian domon; Sed kiu malamas donacojn, tiu vivos.

²⁸ آدم خوب پیش از جواب دادن فکر می‌کند، امّا شخص بد زود جواب می‌دهد و مشکلات به بار می‌آورد.

²⁸La koro de virtulo pripensas respondon; Sed la busxo de malvirtuloj elfluigas malbonon.

²⁹ خداوند از مردم بدکار دور است، ولی دعای اشخاص نیک را می‌شنود.

²⁹La Eternulo estas malproksima de la malvirtuloj; Sed la pregxon de la virtuloj Li auxskultas.

³⁰ دیدن روی شاد و خندان و شنیدن خبر خوش به انسان خوشی و سلامتی می‌بخشد.

³⁰Luma okulo gxojigas la koron; Bona sciigo fortikigas la ostojn.

³¹ کسی‌که انتقادهای اصلاح کننده را قبول کند، داناست.

³¹Orelo, kiu auxskultas la instruon de la vivo, Logxos inter sagxuloj.

³² کسی‌که تأدیب را نپذیرد، خود را حقیر می‌سازد؛ ولی هر که آن را بپذیرد، دانایی کسب می‌کند. خداترسی به انسان حکمت می‌آموزد و فروتنی برای او عزّت و احترام به بار می‌آورد.

³²Kiu forpusxas admonon, tiu malestimas sian animon; Sed kiu auxskultas instruon, tiu akiras sagxon.

³³ خداترسی به انسان حکمت می‌آموزد و فروتنی برای او عزّت و احترام به بار می‌آورد.

³³La timo antaux la Eternulo instruas sagxon, Kaj humileco trovigxas antaux honoro.