¹ انسان نقشه‌های زیادی می‌کشد، امّا نتیجهٔ نهایی آنها در دست خداست.

¹Al la homo apartenas la projektoj de la koro; Sed de la Eternulo venas la vortoj de la lango.

² تمام کارهای انسان به نظر خودش درست است، ولی خداوند انگیزه‌ها را می‌بیند.

²CXiuj vojoj de la homo estas puraj en liaj okuloj; Sed la Eternulo esploras la spiritojn.

³ نقشه‌های خود را به دست خداوند بسپار، آنگاه در کارهایت موفّق خواهی شد.

³Transdonu al la Eternulo viajn farojn; Tiam viaj entreprenoj staros forte.

⁴ خداوند هر چیز را برای هدفی آفریده است، حتّی شریران را برای روز بلا خلق کرده است.

⁴CXiu faro de la Eternulo havas sian celon; Ecx malvirtulo estas farita por tago de malbono.

⁵ خداوند از اشخاص متکبّر نفرت دارد و هرگز اجازه نمی‌دهد که آنها از مجازات فرار کنند.

⁵CXiu malhumilulo estas abomenajxo por la Eternulo; Kaj li certe ne restos ne punita.

⁶ درستکار و با وفا باش که خدا گناهت را می‌بخشد. از خداوند بترس تا به بدی گرفتار نگردی.

⁶Per bono kaj vero pardonigxas peko; Kaj per timo antaux la Eternulo oni evitas malbonon.

⁷ وقتی کسی خدا را خشنود می‌سازد، خدا کاری می‌کند که حتّی دشمنان آن شخص هم با او آشتی و مصالحه نمایند.

⁷Kiam al la Eternulo placxas la vojoj de homo, Li ecx liajn malamikojn pacigas kun li.

⁸ مال کم که از راه درست به دست آمده باشد، بهتر است از ثروت هنگفتی که از راه غلط جمع شده باشد.

⁸Pli bona estas malmulto, sed kun justeco, Ol granda profito, sed maljusta.

⁹ انسان در فکر خود نقشه‌ها می‌کشد، امّا خداوند او را در انجام آنها هدایت می‌کند.

⁹La koro de homo pripensas sian vojon; Sed la Eternulo direktas lian iradon.

¹⁰ فرمان پادشاه مانند وحی قاطع است، پس او نباید در قضاوت اشتباه کند.

¹⁰Sorcxo estas sur la lipoj de regxo; Lia busxo ne peku cxe la jugxo.

¹¹ ترازو و سنگهای درست از آن خداوند است، هر معامله‌ای باید با انصاف باشد.

¹¹GXusta pesilo kaj gxustaj pesiltasoj estas de la Eternulo; CXiuj pezilsxtonoj en la sako estas Lia faro.

¹² پادشاهان نباید ظلم کنند، زیرا تخت سلطنت بر اساس عدالت استوار می‌ماند.

¹²Abomenajxo por regxoj estas fari maljustajxon; CXar per justeco staras fortike la trono.

¹³ پادشاهان اشخاص راستگو را دوست دارند و از وجود آنها خشنود می‌شوند.

¹³Al la regxoj placxas lipoj veramaj; Kaj ili amas tiun, kiu parolas la veron.

¹⁴ خشم پادشاه پیک مرگ است، امّا شخص عاقل آن را فرو می‌نشاند.

¹⁴Kolero de regxo estas kuriero de morto; Sed homo sagxa igas gxin pardoni.

¹⁵ خوشی و رضایت پادشاه مانند ابر بهاری است که حیات به ارمغان می‌آورد.

¹⁵Luma vizagxo de regxo estas vivo; Kaj lia favoro estas kiel nubo kun printempa pluvo.

¹⁶ کسب حکمت بهتر است از اندوختن طلا و نقره.

¹⁶Akiro de sagxeco estas multe pli bona ol oro; Kaj akiro de prudento estas preferinda ol argxento.

¹⁷ راه مردم نیک از بدی به دور است و هر که در این راه قدم بردارد، جان خود را حفظ خواهد کرد.

¹⁷La vojo de virtuloj evitas malbonon; Kiu gardas sian vojon, tiu konservas sian animon.

¹⁸ نتیجهٔ غرور، هلاکت است و تکبّر به سقوط می‌انجامد.

¹⁸Antaux la pereo iras fiereco; Kaj antaux la falo iras malhumileco.

¹⁹ بهتر است انسان متواضع باشد و با مردم ستمدیده بنشیند از اینکه با اشخاص متکبّر باشد و در غنایم آنها شریک شود.

¹⁹Pli bone estas esti humila kun malricxuloj, Ol dividi akiron kun fieruloj.

²⁰ آنهایی که از کلام خدا اطاعت می‌کنند، سعادتمند می‌شوند و کسانی‌که بر او توکّل نمایند، برکت می‌یابند.

²⁰Kiu prudente kondukas aferon, tiu trovos bonon; Kaj kiu fidas la Eternulon, tiu estas felicxa.

²¹ شخص دانا از روی فهمش شناخته می‌شود و سخنان دلنشین او تأثیر زیادی دارد.

²¹Kiu havas prudentan koron, tiu estas nomata sagxulo; Kaj agrablaj paroloj plivalorigas la instruon.

²² حکمت برای کسانی‌که از آن برخوردارند، چشمهٔ حیات است؛ ولی حماقت برای مردم نادان مجازات به بار می‌آورد.

²²Sagxo estas fonto de vivo por sia posedanto; Sed la instruo de malsagxuloj estas malsagxeco.

²³ دل شخص دانا، لبهای او را هدایت می‌کند و سخنان او تشویق‌آمیز است.

²³La koro de sagxulo prudentigas lian busxon, Kaj en lia busxo plivalorigxas la instruo.

²⁴ سخنان محبّت‌آمیز مانند عسل شیرین است و جان انسان را شفا می‌دهد.

²⁴Agrabla parolo estas fresxa mielo, Dolcxa por la animo kaj saniga por la ostoj.

²⁵ راههایی هستند که به نظر انسان راست می‌آیند، امّا عاقبت به مرگ منتهی می‌شوند.

²⁵Iufoje vojo sxajnas gxusta al homo, Kaj tamen gxia fino kondukas al la morto.

²⁶ اشتهای کارگر، او را به کار وادار می‌کند، زیرا او می‌خواهد شکم خود را سیر کند.

²⁶Kiu laboras, tiu laboras por si mem; CXar lin devigas lia busxo.

²⁷ آدم بدکار نقشه‌های پلید می‌کشد و سخنانش مانند آتش می‌سوزاند.

²⁷Malbona homo kauxzas malbonon; Kaj sur liaj lipoj estas kvazaux brulanta fajro.

²⁸ شخص گمراه، جنگ و ستیز برپا می‌کند و آدم سخن‌چین، دوستان خوب را از هم جدا می‌سازد.

²⁸Malica homo disvastigas malpacon; Kaj kalumnianto disigas amikojn.

²⁹ شخص ظالم، همسایهٔ خود را فریب می‌دهد و او را به راه غلط می‌کشاند.

²⁹Rabemulo forlogas sian proksimulon Kaj kondukas lin sur vojo malbona.

³⁰ مواظب آنانی باش که با لبخند به تو چشمک می‌زنند، آنها در دلشان برای تو نقشه‌های پلیدی دارند.

³⁰Kiu faras signojn per la okuloj, tiu intencas malicon; Kiu faras signojn per la lipoj, tiu plenumas malbonon.

³¹ عمر طولانی هدیه‌ای است که به مردم نیک داده می‌شود و موی سفید تاج جمال آنهاست.

³¹Krono de gloro estas la grizeco; Sur la vojo de justeco gxi estas trovata.

³² صبر از قدرت بهتر است و شخصی که بر نفس خود تسلّط دارد از کسی‌که شهر را تسخیر نماید برتر است. انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.

³²Pacienculo estas pli bona ol fortulo; Kaj kiu regas sian spiriton, tiu estas pli bona ol militakiranto de urbo.

³³ انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.

³³Sur la baskon oni jxetas loton; Sed gxia tuta decido estas de la Eternulo.