¹ آدم خود‌خواه با دیگران معاشرت نمی‌کند و با عقاید درست آنها مخالفت می‌ورزد.

¹Kiu apartigxas, tiu sercxas sian volupton Kaj iras kontraux cxiu sagxa konsilo.

² شخص احمق برای حکمت ارزش قایل نیست و فقط دوست دارد که خود را دانا نشان بدهد.

²Malsagxulo ne deziras prudenton, Sed nur malkovri sian koron.

³ گناه، ننگ و رسوایی به بار می‌آورد.

³Kiam venas malvirtulo, Venas ankaux malestimo kun honto kaj moko.

⁴ سخنان شخص دانا مانند دریا، عمیق است و مانند چشمه، گوارا.

⁴La vortoj de homa busxo estas profunda akvo; La fonto de sagxo estas fluanta rivero.

⁵ طرفداری از شخص مجرمی که حقّ بی‌گناهی را پایمال می‌کند، کار درستی نیست.

⁵Ne estas bone favori malvirtulon, Por faligi virtulon cxe la jugxo.

⁶ حرفهای آدم احمق او را به مشاجره و کتک خوردن می‌کشاند.

⁶La lipoj de malsagxulo kondukas al malpaco, Kaj lia busxo venigas batojn.

⁷ سخنان شخص احمق مانند دامی است که او را به هلاکت می‌کشاند.

⁷La busxo de malsagxulo estas pereo por li, Kaj liaj lipoj enretigas lian animon.

⁸ حرفهای آدم سخن‌چین، مانند لقمه‌های لذیذی است که با لذّت فروبرده می‌شود.

⁸La vortoj de kalumnianto estas kiel frandajxoj, Kaj ili penetras en la profundon de la ventro.

⁹ کسی‌که در کار خود تنبلی می‌کند، مانند یک خرابکار است.

⁹Kiu estas senzorga en sia laborado, Tiu estas frato de pereiganto.

¹⁰ نام خداوند قلعه‌ای است مستحکم که شخص درستکار به آن پناه می‌برد و در امان می‌ماند.

¹⁰La nomo de la Eternulo estas fortika turo: Tien kuras virtulo, kaj estas sxirmata.

¹¹ امّا پناهگاه ثروتمندان، ثروتشان است که گمان می‌کنند آنها را محافظت خواهد کرد.

¹¹La havo de ricxulo estas lia fortika urbo, Kaj kiel alta muro en lia imago.

¹² تکبّر به سقوط منجر می‌شود و فروتنی به سرفرازی.

¹²Antaux la pereo la koro de homo fierigxas, Kaj antaux honoro estas humileco.

¹³ چقدر زشت و احمقانه است اگر انسان پیش از گوش دادن به سخنی، به آن جواب بدهد.

¹³Kiu respondas, antaux ol li auxdis, Tiu havas malsagxon kaj honton.

¹⁴ اگر انسان روحیهٔ قوی داشته باشد، بیماری را تحمّل می‌کند، امّا روحیهٔ شکسته را چه کسی می‌تواند تحمّل کند؟

¹⁴La spirito de homo nutras lin en lia malsano; Sed spiriton premitan kiu povas elporti?

¹⁵ اشخاص دانا همیشه مشتاق و آمادهٔ یاد گیری هستند.

¹⁵La koro de sagxulo akiras prudenton, Kaj la orelo de sagxuloj sercxas scion.

¹⁶ هدیه دادن، راه را برای انسان باز می‌کند و او را به حضور اشخاص مهم می‌رساند.

¹⁶Donaco de homo donas al li vastecon Kaj kondukas lin al la grandsinjoroj.

¹⁷ کسی‌که اول در دادگاه صحبت می‌کند، دلایلش درست به نظر می‌آید، امّا این تا زمانی است که طرف مقابل هنوز دلایل خود را نگفته باشد.

¹⁷La unua estas prava en sia proceso; Sed venas lia proksimulo kaj gxin klarigas.

¹⁸ قرعه‌کشی، به دعوا خاتمه می‌دهد و مشاجرهٔ بین حریفان زورمند را خاموش می‌سازد.

¹⁸La loto cxesigas disputojn Kaj decidas inter potenculoj.

¹⁹ به دست آوردن دلِ خویشاوندی که رنجیده، سخت‌تر است از تصرّف یک شهر مستحکم. مشاجرهٔ خویشاوندان دیوار جدایی بین آنها ایجاد می‌کند.

¹⁹Malpacigxinta frato estas pli obstina, ol fortikigita urbo; Kaj disputoj estas kiel rigliloj de turo.

²⁰ انسان نتیجهٔ حرفهایی را که می‌زند، خواهد دید.

²⁰De la fruktoj de la busxo de homo satigxas lia ventro; Li mangxas la produktojn de siaj lipoj.

²¹ حرف زبانت می‌تواند حیات تو را حفظ کند یا آن را برباد دهد، بنابراین نتیجهٔ حرفهای خود را خواهی دید.

²¹Morto kaj vivo dependas de la lango; Kaj kiu gxin amas, tiu mangxos gxiajn fruktojn.

²² وقتی مردی همسری پیدا می‌کند، نعمتی را به دست می‌آورد. آن زن برای او برکتی است از جانب خداوند.

²²Kiu trovis edzinon, tiu trovis bonon Kaj ricevis favoron de la Eternulo.

²³ درخواست فقرا با التماس توأم است و جواب ثروتمندان با خشونت. بسیاری از دوستی‌ها پایدار نمی‌مانند، امّا دوستانی هم هستند که از برادر نزدیکترند.

²³Per petegado parolas malricxulo; Kaj ricxulo respondas arogante.

²⁴ بسیاری از دوستی‌ها پایدار نمی‌مانند، امّا دوستانی هم هستند که از برادر نزدیکترند.

²⁴Havi multajn amikojn estas embarase; Sed ofte amiko estas pli sindona ol frato.