¹ دل پادشاه در دست خداوند است و او آن را مانند آب جوی، به هر سو که بخواهد، هدایت می‌کند.

¹Kiel akvaj torentoj estas la koro de regxo en la mano de la Eternulo: Kien Li volas, Li gxin direktas.

² تمام کارهای انسان در نظر خودش درست است، امّا انگیزه‌ها را خداوند می‌بیند.

²CXiuj vojoj de homo estas gxustaj en liaj okuloj; Sed la Eternulo pesas la korojn.

³ عدالت و انصاف بیشتر از تقدیم قربانی‌ها خداوند را خشنود می‌سازد.

³Plenumado de vero kaj justeco Estas al la Eternulo pli agrabla ol oferado.

⁴ چشم مغرور و دل متکبّر، چراغ شرارت است و گناه محسوب می‌گردد.

⁴Fieraj okuloj kaj aroganta koro, Kulturajxo de malvirtuloj, estas peko.

⁵ نقشهٔ با دقّت، انسان را توانگر می‌کند، امّا عجله باعث فقر می‌شود.

⁵La entreprenoj de diligentulo donas nur profiton; Sed cxiu trorapidado kondukas nur al manko.

⁶ ثروتی که از راه دروغگویی به دست می‌آید، همچون بخار به هوا می‌رود و باعث هلاکت می‌گردد.

⁶Akirado de trezoroj per lango mensogema Estas vanta bloveto, retoj de morto.

⁷ ظلم اشخاص بدکار آنها را نابود می‌کند، چون نمی‌خواهند از راستی پیروی کنند.

⁷La rabo de malvirtuloj atakos ilin mem; CXar ili ne volis fari justajxon.

⁸ راه شخص گناهکار کج است، امّا آدم پاک در راه راست قدم برمی‌دارد.

⁸Malrekta estas la vojo de homo kulpa; Sed la agado de purulo estas gxusta.

⁹ سکونت در گوشهٔ بام بهتر است از زندگی با زن ستیزه جو، در یک خانهٔ مشترک.

⁹Pli bone estas logxi sur angulo de tegmento, Ol kun malpacema edzino en komuna domo.

¹⁰ شخص بدکار ظلم را دوست دارد و حتّی همسایه‌اش از دست او در امان نیست.

¹⁰La animo de malvirtulo deziras malbonon; Lia proksimulo ne estas favorata de li.

¹¹ وقتی مسخره‌کنندگان تنبیه می‌شوند، نادانان درس عبرت می‌گیرند، چون شخص دانا را نصیحت کنی، از آن پند می‌گیرد.

¹¹Kiam blasfemanto estas punata, senspertulo farigxas pli sagxa; Kaj kiam oni instruas sagxulon, li akiras prudenton.

¹² خدای عادل کارهای خانهٔ مردم بدکار را می‌بیند و آنها را واژگون کرده هلاک می‌سازد.

¹²La Justulo rigardas la domon de malvirtulo, Kaj Li faligas malvirtulojn en malbonon.

¹³ کسی‌که فریاد فقیران را نشنیده می‌گیرد، فریاد او نیز در روز تنگدستی شنیده نخواهد شد.

¹³Se iu sxtopas sian orelon kontraux kriado de malricxulo, Li ankaux vokos kaj ne estos auxskultata.

¹⁴ آتش خشم را می‌توان با هدیهٔ پنهانی خاموش کرد، رشوه در خفا نیز غضب را فرو می‌نشاند.

¹⁴Sekreta donaco kvietigas koleron, Kaj donaco en la sinon, fortan furiozon.

¹⁵ اجرای عدالت، درستکاران را شاد می‌سازد، امّا شریران را پریشان می‌گرداند.

¹⁵Farado de justajxo estas gxojo por la virtulo Kaj teruro por la malbonaguloj.

¹⁶ مرگ در انتظار کسانی است که از راه راست منحرف می‌شوند.

¹⁶Homo, kiu erarforigxis de la vojo de prudento, Eklogxos en komunumo de mortintoj.

¹⁷ کسی‌که عیاشی را دوست دارد، فقیر می‌شود و شخص میگسار و عیاش هرگز ثروتمند نخواهد شد.

¹⁷Kiu amas gajecon, tiu havos mankon; Kiu amas vinon kaj oleon, tiu ne estos ricxa.

¹⁸ مردم بدکار در همان دامی که برای اشخاص درستکار نهاده‌اند، گرفتار می‌شوند.

¹⁸La malvirtulo estos liberiga anstatauxo por la virtulo, Kaj malpiulo por piuloj.

¹⁹ سکونت در بیابان بی‌آب و علف بهتر است از زندگی کردن با زن ستیزه جو.

¹⁹Pli bone estas logxi en lando dezerta, Ol kun malpacema kaj kolerema edzino.

²⁰ خانهٔ شخص دانا پر از ناز و نعمت است، امّا نادان هرچه به دست می‌آورد، برباد می‌دهد.

²⁰CXarma trezoro kaj oleo estas en la domo de sagxulo; Sed homo malsagxa cxion englutas.

²¹ درستکار و مهربان باش تا عمر طولانی و با عزّت داشته باشی.

²¹Kiu celas justecon kaj bonecon, Tiu trovos vivon, justecon, kaj honoron.

²² یک شخص دانا می‌تواند شهر مردان قوی را تسخیر کند و قلعهٔ اعتمادشان را فروریزد.

²²Kontraux urbon de fortuloj eliras sagxulo, Kaj li faligas gxian fortan fortikajxon.

²³ هر که مواظب سخنان خود باشد، جان خود را از مصیبت نجات می‌دهد.

²³Kiu gardas sian busxon kaj sian langon, Tiu gardas sian animon kontraux malfelicxoj.

²⁴ کسانی‌که دیگران را مسخره می‌کنند، مغرور و متکبّرند.

²⁴Fiera malbonulo, kiun oni nomas blasfemulo, Agas kun kolero kaj malboneco.

²⁵ آرزوی شخص تنبل که از کار کردن خودداری می‌کند باعث هلاکت او می‌شود.

²⁵La deziro de mallaborulo lin mortigas, CXar liaj manoj ne volas labori.

²⁶ او تمام روز در خواب و خیال به سر می‌برد، امّا شخص درستکار سخاوتمند است و از بخشیدن به دیگران دریغ نمی‌کند.

²⁶Tuttage li forte deziras; Sed virtulo donas kaj ne rifuzas.

²⁷ خداوند از قربانی‌های مردم بدکار نفرت دارد، مخصوصاً اگر با نیّت بد تقدیم کنند.

²⁷Oferdono de malvirtuloj estas abomenajxo; Kiom pli, kiam li gxin alportas kiel pekoferon!

²⁸ شاهد دروغگو نابود خواهد شد، امّا سخنان شخص راستگو پذیرفته می‌شود.

²⁸Mensoga atestanto pereos; Sed homo, kiu mem auxdis, parolos por cxiam.

²⁹ آدم بدکار بی‌پروا عمل می‌کند، امّا شخص درستکار جوانب امر را می‌سنجد.

²⁹Malvirtulo tenas sian vizagxon arogante; Sed virtulo zorgas pri sia vojo.

³⁰ هیچ حکمت و بصیرت و نقشه‌ای نمی‌تواند برضد خداوند عمل کند. انسان اسب را برای روز جنگ آماده می‌کند، امّا پیروزی را خداوند می‌بخشد.

³⁰Ne ekzistas sagxo, ne ekzistas prudento, Ne ekzistas konsilo kontraux la Eternulo.

³¹ انسان اسب را برای روز جنگ آماده می‌کند، امّا پیروزی را خداوند می‌بخشد.

³¹CXevalo estas preparata por la tago de milito; Sed la helpo venas de la Eternulo.