1Wino czyni pośmiewcę, a napój mocny zwajcę; przetoż każdy, co się w nim kocha, nie bywa mądrym.
1La vino estas blasfemanto, ebriiga trinkajxo estas sovagxa; Kaj kiu delogigxas per ili, tiu ne estas prudenta.
2Strach królewski jest jako, ryk lwięcia; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko duszy swojej.
2Minaco de regxo estas kiel kriego de leono; Kiu lin kolerigas, tiu pekas kontraux sia animo.
3Uczciwa rzecz każdemu, poprzestać zwady; ale głupim jest, co się w nią wdaje.
3Estas honoro por homo cxesigi malpacon; Sed cxiu malsagxulo estas malpacema.
4Dla zimna leniwy nie orze; przetoż żebrać będzie we żniwa, ale nic nie otrzyma.
4En la malvarma tempo mallaborulo ne plugas; Li petos en auxtuno, kaj li nenion ricevos.
5Rada w sercu męża jest jako woda głęboka: jednak mąż rozumny naczerpnie jej.
5Intenco en la koro de homo estas profunda akvo; Sed homo sagxa gxin elcxerpos.
6Większa część ludzi przechwala się uczynnością swoją; ale w samej rzeczy, któż takiego znajdzie?
6Multaj homoj proklamas pri sia boneco; Sed kiu trovos homon fidelan?
7Sprawiedliwy chodzi w uprzejmości swojej; błogosławieni synowie jego po nim.
7Virtulo iras en sia senpekeco; Felicxaj estas liaj infanoj post li.
8Król siedząc na stolicy sądowej rozgania oczyma swemi wszystko złe.
8Regxo, kiu sidas sur trono de jugxo, Disventumas per siaj okuloj cxion malbonan.
9Któż rzecze: Oczyściłem serce moje? czystym jest od grzechu mego?
9Kiu povas diri:Mi purigis mian koron, Mi estas libera de mia peko?
10Dwojaki gwicht i dwojaka miara, to oboje obrzydliwością jest Panu.
10Neegalaj peziloj, neegalaj mezuroj, Ambaux estas abomenajxo por la Eternulo.
11Po zabawach swych poznane bywa i dziecię, jeźli czysty i prawy uczynek jego.
11Ecx knabon oni povas ekkoni laux liaj faroj, CXu estas pura kaj justa lia konduto.
12Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, Pan to oboje uczynił.
12Orelon auxdantan kaj okulon vidantan: Ilin ambaux kreis la Eternulo.
13Nie kochaj się w spaniu, byś snać nie zubożał, otwórz oczy swoje, a nasycisz się chlebem.
13Ne amu dormon, por ke vi ne malricxigxu; Malfermu viajn okulojn, kaj vi satigxos de pano.
14Złe to, złe to, mówi ten, co kupuje, a odszedłszy, ali się chlubi.
14Malbona, malbona, diras la acxetanto; Sed kiam li foriris, tiam li fanfaronas.
15Wargi umiejętne są jako złoto i obfitość pereł, i kosztowne klejnoty.
15Oni povas havi oron kaj multe da perloj; Sed busxo prudenta estas multevalora ilo.
16Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.
16Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo; Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiajxon.
17Smaczny jest drugiemu chleb kłamstwa; ale potem piaskiem napełnione będą usta jego.
17Malhonesta pano estas bongusta por homo; Sed lia busxo poste estos plena de sxtonetoj.
18Myśli radami utwierdzaj, a wojnę prowadź opatrznie.
18Intencoj fortikigxas per konsilo; Kaj militon oni faru prudente.
19Kto objawia tajemnicę, zdradliwie się obchodzi; przetoż z tymy, którzy pochlebiają wargami swemi, nie miej towarzystwa.
19Kiu malkasxas sekreton, tiu estas kiel kalumnianto; Ne komunikigxu kun tiu, kiu havas largxan busxon.
20Kto złorzeczy ojcu swemu albo matce swojej, zgaśnie pochodnia jego w gęstych ciemnościach.
20Kiu malbenas sian patron kaj sian patrinon, Ties lumilo estingigxos meze de profunda mallumo.
21Dziedzictwu prędko z początku nabytemu naostatek błogosławić nie będą.
21Heredo, al kiu oni komence tro rapidas, Ne estas benata en sia fino.
22Nie mów: Oddam złem. Oczekuj na Pana, a wybawi cię.
22Ne diru:Mi repagos malbonon; Fidu la Eternulon, kaj Li vin helpos.
23Obrzydliwością Panu dwojaki gwicht, a szale fałszywe nie podobają mu się.
23Neegalaj peziloj estas abomenajxo por la Eternulo, Kaj malvera pesilo estas ne bona.
24Od Pana bywają sprawowane drogi męża; ale człowiek jakoż zrozumie drogę jego?
24La irado de homo dependas de la Eternulo; Kiel homo povus kompreni sian vojon?
25Pożreć rzecz poświęconą, jest człowiekowi sidłem; a poślubiwszy co, tego zaś szukać, jakoby tego ujść.
25GXi estas reto por homo, se li rapidas nomi ion sankta Kaj esploras nur post faro de promeso.
26Król mądry rozprasza niezbożnych, i przywodzi na nich pomstę.
26Sagxa regxo dispelas malvirtulojn, Kaj venigas radon sur ilin.
27Dusza ludzka jest pochodnią Paóską, która doświadcza wszystkich skrytości wnętrznych.
27La animo de homo estas lumilo de la Eternulo; GXi esploras cxiujn internajxojn de la korpo.
28Miłosierdzie i prawda króla strzegą, a stolica jego miłosierdziem wsparta bywa.
28Favorkoreco kaj veremeco hardas regxon; Kaj per favorkoreco li subtenas sian tronon.
29Ozdoba młodzieóców jest siła ich, a sędziwość poczciwością starców.
29Gloro por junuloj estas ilia forto, Kaj ornamo por maljunuloj estas grizeco.
30Złemu są lekarstwem siności ran, i razy przenikające do wnętrzności żywota jego.
30Vundoj de batoj devas penetri en malbonulon, Kaj frapoj devas iri profunde en lian korpon.