1Nie chlub się ze dnia jutrzejszego; bo nie wiesz, coć przyniesie dzieó dzisiejszy.
1Nechlúb sa zajtrajším dňom, lebo nevieš, čo ešte splodí deň.
2Niechaj cię kto inny chwali, a nie usta twoje; obcy, a nie wargi twoje.
2Nech ťa chváli iný, a nie tvoje ústa, cudzí, a nie tvoje rty.
3Ciężkić jest kamieó, i piasek ważny; ale gniew głupiego cięższy, niż to oboje.
3Tiaž kameňa a váha piesku je veľká; ale hnev blázna je ťažší nad to oboje.
4Okrutnyć jest gniew, i nagła popędliwość; ale przed zazdrością któż się ostoi?
4Ukrutná vec je prchlivosť, a povodňou je hnev; ale kto obstojí pred závisťou?
5Lepsza jest przymówka jawna, niżeli miłość skryta.
5Lepšie je zjavné karhanie ako skrytá láska.
6Lepsze są rany od przyjaciela, niż łagodne całowanie człowieka nienawidzącego.
6Verné sú rany od toho, kto miluje; ale hromadné sú bozky toho, kto nenávidí.
7Dusza nasycona i plastr miodu podepcze; ale głodnej duszy i gorzkość wszelaka słodka.
7Sýta duša pohrdne aj medom; ale lačnej duši je každá horkosť sladkou.
8Jako ptak odlatuje od gniazda swojego: tak człowiek odchodzi od miejsca swego.
8Jako vták, ktorý vyletí zo svojho hniezda, tak i človek, ktorý vyletí zo svojho miesta.
9Jako maść i kadzenie uwesela serce: tak słodkość przyjaciela uwesela więcej, niż własna rada.
9Masť a kadivo obveseľuje srdce, tak i sladkosť niečieho priateľa, pochádzajúca z rady duše.
10Przyjaciela twego, i przyjaciela ojca twego nie opuszczaj, a do domu brata twego nie wchodź w dzieó utrapienia twego; bo lepszy sąsiad bliski, niż brat daleki.
10Svojho priateľa a priateľa svojho otca neopusti, ale nevchádzaj do domu svojho brata v deň svojho nešťastia; lepší je blízky súsed ako ďaleký brat.
11Bądź mądrym, synu mój! a uweselaj serce moje, abym miał co odpowiedzieć temu, któryby mi urągał.
11Buď múdry, môj synu, a obveseľuj moje srdce, aby som mal čo odpovedať tomu, kto ma potupuje.
12Ostrożny, upatrując złe, ukrywa się; ale prostak wprost idąc, w szkodę popada.
12Opatrný vidiac zlé skryje sa; hlupáci prejdúc zamiešajú sa a pykajú.
13Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego.
13Vezmi jeho rúcho, lebo sa zaručil za cudzieho a za cudzozemku, vezmi jeho záloh.
14Temu, który przyjacielowi swemu wielkim głosem rano wstawając błogosławi, poczytane to będzie za przeklęstwo.
14Tomu, kto veľkým hlasom dobrorečí svojmu priateľovi vstanúc skoro za rána, počíta sa to za zlorečenie.
15Kapanie ustawiczne w dzieó gwałtownego deszczu, i żona swarliwa są sobie podobni;
15Ustavičné kvapkanie v deň prívalu a svárlivá žena sú si rovné.
16Kto ją kryje, kryje wiatr, a wonią wyda; jako olejek wonny w prawej ręce jego.
16Ten, kto by ju chcel ukryť, ukrýva vietor, a olej sa vyskytne jeho pravici.
17Żelazo żelazem bywa naostrzone; tak mąż zaostrza oblicze przyjaciela swego.
17Železo sa ostrí železom, a človek ostrí tvár svojho blížneho.
18Kto strzeże drzewa figowego, pożywa owocu jego; także kto strzeże pana swego, uczczony będzie.
18Ten, kto stráži fík, bude jesť jeho ovocie, a ten, kto ostríha svojho pána, bude ctený.
19Jako się w wodzie twarz przeciwko twarzy ukazuje: tak serce człowiecze przeciw człowiekowi.
19Jako voda ukáže tvári tvár, tak srdce človeka človekovi.
20Piekło i zatracenie nie mogą być nasycone; także i oczy ludzkie nasycić się nie mogą.
20Peklo a zahynutie sa nenasýtia, a tak sa nenasýtia ani oči človeka.
21Tygiel srebra a piec złota doświadcza, a człowieka wieść sławy jego.
21Panvica striebru a pec zlatu, a človek sa pozná podľa svojej chvály.
22Choćbyś głupiego i w stępie między krupami stąporem stłukł, nie odejdzie od niego głupstwo jego.
22Keby si blázna utĺkol v mažiari tĺkom medzi krúpami, neuhne od neho jeho bláznovstvo.
23Doglądaj pilnie dobytku twego, a miej pieczę o trzodach twoich.
23Znaj dobre stav svojho drobného stáda a obráť svoj pozor na čriedy dobytka.
24Boć nie na wieki trwa bogactwo, ani korona od narodu do narodu.
24Lebo hojnosť netrvá na veky, alebo či azda trvá koruna z pokolenia na pokolenie?
25Gdy wzrasta trawa, a ukazują się zioła, tedy z gór siano zbierają.
25Keď sa odprace seno, ukáže sa svieža otava, a spracú sa aj byliny vrchov.
26Owce będą na szaty twoje, a nagrodą polną kozły.
26Barance sú na tvoj odev, a plácou poľa sú kozli.
27Nadto dostatek mleka koziego na pokarm twój, na pokarm domu twego, i na pożywienie dziewek twoich.
27A dostatok mlieka od kôz je na tvoj pokrm, na pokrm tvojho domu, a je životom tvojim dievkam.