¹Filho meu, se ficaste por fiador do teu próximo, se te empenhaste por um estranho,

¹Anak ko, kong ikaw mahimong magpapasalig alang sa imong isigkatawo, Kong ikaw sa imong mga kamot makadagmal sa usa ka dumuloong;

²estás enredado pelos teus lábios; estás preso pelas palavras da tua boca.

²Ikaw nabitik tungod sa mga pulong sa imong baba, Ikaw nadakpan tungod sa mga pulong sa imong baba.

³Faze pois isto agora, filho meu, e livra-te, pois já caíste nas mãos do teu próximo; vai, humilha-te, e importuna o teu próximo;

³Buhata kini karon, anak ko, ug gumawas ka sa imong kaugalingon, Sanglit ikaw nagapus sa kamot sa imong isigkatawo: Lakaw, magpaubos ka sa imong kaugalingon, ug magpakilooy sa imong isigkatawo;

⁴não dês sono aos teus olhos, nem adormecimento �s tuas pálpebras;

⁴Ayaw paghatagi ug katulog ang imong mga mata, Ni paghinanok ang imong mga tabon-tabon;

⁵livra-te como a gazela da mão do caçador, e como a ave da mão do passarinheiro.

⁵Gumawas ka sa imong kaugalingon ingon sa usa ka lagsaw gikan sa kamot sa mangangayam , Ug ingon sa usa ka langgam gikan sa kamot sa mangangayam sa langgam.

⁶Vai ter com a formiga, ó preguiçoso, considera os seus caminhos, e sê sábio;

⁶Umadto ka sa olmigas, ikaw nga tapulan; Palandunga ang iyang mga dalan, ug pagmaalamon:

⁷a qual, não tendo chefe, nem superintendente, nem governador,

⁷Nga bisan walay pangulo, Capatas, kun punoan,

⁸no verão faz a provisão do seu mantimento, e ajunta o seu alimento no tempo da ceifa.

⁸Nagaandam sa iyang kalan-on sa ting-init, Ug nagahipos sa iyang makaon sa ting-ani.

⁹o preguiçoso, até quando ficarás deitador? quando te levantarás do teu sono?

⁹Unsa ang kadugayon nga ikaw matulog, Oh tapulan? Anus-a ka mobangon gikan sa imong pagkatulog?

¹⁰um pouco para dormir, um pouco para toscanejar, um pouco para cruzar as mãos em repouso;

¹⁰Usa ka diyutay nga pagkatulog, usa ka diyutay nga paghinanok, Usa ka diyutay nga pagkiyugpos sa mga kamot aron sa pagkatulog:

¹¹assim te sobrevirá a tua pobreza como um ladrão, e a tua necessidade como um homem armado.

¹¹Busa ang imong pagkakabus modangat ingon sa usa ka tulisan, Ug ang imong kawalad-on ingon sa usa ka tawo nga may hinagiban.

¹²O homem vil, o homem iníquo, anda com a perversidade na boca,

¹²Usa ka tawo nga walay hinungdan, usa ka tawo sa kasal-anan, Mao siya nga nagalakat nga may usa ka masukihong baba;

¹³pisca os olhos, faz sinais com os pés, e acena com os dedos;

¹³Nga nagapangidhat sa iyang mga mata, nga namulong uban sa iyang mga tiil, Nga nagabuhat ug mga ilhanan uban sa iyang mga tudlo;

¹⁴perversidade há no seu coração; todo o tempo maquina o mal; anda semeando contendas.

¹⁴Sa kang kinsang kasingkasing anaa ang pagkamasukihon, Nga nagalalang ug dautan sa kanunay, Nga nagapugas sa pagpakiglalis.

¹⁵Pelo que a sua destruição virá repentinamente; subitamente será quebrantado, sem que haja cura.

¹⁵Busa ang iyang kalisdanan modangat sa hinanali; Sa usa ka hinanali siya mabungkag, ug nga niana walay arang ikatabang.

¹⁶Há seis coisas que o Senhor detesta; sim, há sete que ele abomina:

¹⁶Adunay unom ka butang nga gidumtan ni Jehova; Oo, pito nga maoy dulumtanan niya:

¹⁷olhos altivos, língua mentirosa, e mãos que derramam sangue inocente;

¹⁷Mapahitas-ong mga mata, usa ka dila nga bakakon, Ug mga kamot nga nag-ula sa dugo nga inocente;

¹⁸coração que maquina projetos iníquos, pés que se apressam a correr para o mal;

¹⁸Usa ka kasingkasing nga nagalalang sa dautang mga tinguha, Mga tiil nga matulin nga modalagan ngadto sa binilyako,

¹⁹testemunha falsa que profere mentiras, e o que semeia contendas entre irmãos.

¹⁹Usa ka bakakon nga saksi nga nagapamulong ug mga bakak, Ug kadto nga nagapugas sa pagkalalis sa mga kaigsoonan.

²⁰Filho meu, guarda o mandamento de, teu pai, e não abandones a instrução de tua mãe;

²⁰Anak ko, bantayi ang sugo sa imong amahan, Ug ayaw pagbiyai ang balaod sa imong inahan:

²¹ata-os perpetuamente ao teu coração, e pendura-os ao teu pescoço.

²¹Bugkuson mo sila kanunay sa imong kasingkasing; Ibaligtos sila sa imong liog.

²²Quando caminhares, isso te guiará; quando te deitares, te guardará; quando acordares, falará contigo.

²²Sa diha nga ikaw magalakaw, kini magatultol kanimo; Sa diha nga ikaw matulog, kini magabantay kanimo; Ug sa diha nga ikaw mahigmata kini makigsulti kanimo.

²³Porque o mandamento é uma lâmpada, e a instrução uma luz; e as repreensões da disciplina são o caminho da vida,

²³Kay ang sugo maoy usa ka lamparahan; ug ang balaod maoy suga; Ug ang pagbadlong sa pahamatngon maoy dalan sa kinabuhi:

²⁴para te guardarem da mulher má, e das lisonjas da língua da adúltera.

²⁴Sa pagpalikay kanimo gikan sa dautang babaye, Gikan sa pag-uloulo sa dila sa dumuloong.

²⁵Não cobices no teu coração a sua formosura, nem te deixes prender pelos seus olhares.

²⁵Ayaw kaibug sa iyang kaanyag diha sa imong kasingkasing; Ni pabihag ikaw kaniya uban sa mga tabontabon sa iyang mga mata.

²⁶Porque o preço da prostituta é apenas um bocado de pão, mas a adúltera anda � caça da própria vida do homem.

²⁶Kay tungod sa usa ka babaye nga bigaon ang usa ka tawo mataral lamang ngadto sa usa ka tipak nga tinapay; Ug ang babayeng mananapaw mangita alang sa bililhon nga kinabuhi.

²⁷Pode alguém tomar fogo no seu seio, sem que os seus vestidos se queimem?

²⁷Makadala ba ang usa ka tawo ug kalayo sa iyang sabakan, Ug ang iyang mga sapot dili ba masunog?

²⁸Ou andará sobre as brasas sem que se queimem os seus pés?

²⁸Kun makalakat ba ang usa ka tawo ibabaw sa mainit nga mga baga, Ug ang iyang mga tiil dili ba mapagtong?

²⁹Assim será o que entrar � mulher do seu proximo; não ficará inocente quem a tocar.

²⁹Busa siya nga moadto sa asawa sa iyang isigkatawo; Bisan kinsa nga makapanghilabut kaniya dili gayud makagawas sa silot.

³⁰Não é desprezado o ladrão, mesmo quando furta para saciar a fome?

³⁰Ang mga tawo dili magatamay sa usa ka kawatan, kong siya mangawat Aron sa pagtagbaw sa iyang kaugalingon sa diha nga siya pagagutom:

³¹E, se for apanhado, pagará sete vezes tanto, dando até todos os bens de sua casa.

³¹Apan kong siya hidakpan, magauli siya sa pito ka pilo nga gidaghanon; Siya magahatag sa tanan niyang manggad sa iyang balay.

³²O que adultera com uma mulher é falto de entendimento; destrói-se a si mesmo, quem assim procede.

³²Siya nga makapanapaw sa usa ka babaye maoy tawong walay salabutan: Siya nagabuhat niini aron sa paglaglag sa iyang kaugalingong kalag.

³³Receberá feridas e ignomínia, e o seu opróbrio nunca se apagará;

³³Ang mga samad ug pagkawalay dungog mao ang iyang mamakuha; Ug ang iyang pagkawalay-ulaw dili na gayud mapapas

³⁴porque o ciúme enfurece ao marido, que de maneira nenhuma poupará no dia da vingança.

³⁴Kay ang pangabugho mao ang kapungot sa usa ka tawo; Ug siya dili mopasaylo sa adlaw sa pagpanimalus.

³⁵Não aceitará resgate algum, nem se aplacará, ainda que multipliques os presentes.

³⁵Siya dili motagad ug bisan unsang paglukat; Ni matagbaw siya bisan pa kong hatagan mo ug daghang mga gasa.