1Provérbios de Salomão. Um filho sábio alegra a seu pai; mas um filho insensato é a tristeza de sua mae.
1Mga kawikaan ni Salomon. Ang pantas na anak ay nakapagpapasaya sa ama: nguni't ang mangmang na anak ay pasan ng kaniyang ina.
2Os tesouros da impiedade de nada aproveitam; mas a justiça livra da morte.
2Mga kayamanan ng kasamaan ay hindi napapakinabangan: nguni't ang katuwiran ay nagliligtas sa kamatayan.
3O Senhor não deixa o justo passar fome; mas o desejo dos ímpios ele rechaça.
3Hindi titiisin ng Panginoon na magutom ang kaluluwa ng matuwid: nguni't kaniyang itinatakuwil ang nasa ng masama.
4O que trabalha com mão remissa empobrece; mas a mão do diligente enriquece.
4Siya'y nagiging dukha na gumagawa ng kamay na walang kasipagan: nguni't yumayaman ang kamay ng masipag.
5O que ajunta no verão é filho prudente; mas o que dorme na sega é filho que envergonha.
5Siyang nagtitipon sa taginit ay pantas na anak: nguni't siyang natutulog sa pagaani ay anak na kahiyahiya.
6Bênçãos caem sobre a cabeça do justo; porém a boca dos ímpios esconde a violência.
6Mga pagpapala ay nangasa ulo ng matuwid: nguni't tinatakpan ng karahasan ang bibig ng masama.
7A memória do justo é abençoada; mas o nome dos ímpios apodrecerá.
7Ang alaala sa ganap ay pinagpapala: nguni't ang pangalan ng masama ay mapaparam.
8O sábio de coração aceita os mandamentos; mas o insensato palra dor cairá.
8Ang pantas sa puso ay tatanggap ng mga utos: nguni't ang madaldal na musmos ay mabubuwal.
9Quem anda em integridade anda seguro; mas o que perverte os seus caminhos será conhecido.
9Siyang lumalakad ng matuwid ay lumalakad na tiwasay: nguni't siyang sumisira ng kaniyang mga lakad ay makikilala.
10O que acena com os olhos dá dores; e o insensato palrador cairá.
10Siyang kumikindat ng mata ay nagpapapanglaw: nguni't ang madaldal na musmos ay mabubuwal.
11A boca do justo é manancial de vida, porém a boca dos ímpios esconde a violência.
11Ang bibig ng matuwid, ay bukal ng kabuhayan: nguni't tinatakpan ng karahasan ang bibig ng masama.
12O ódio excita contendas; mas o amor cobre todas as transgressões.
12Ang pagtatanim ay humihila ng mga kaalitan: nguni't tinatakpan ng pagibig ang lahat ng pagsalangsang.
13Nos lábios do entendido se acha a sabedoria; mas a vara é para as costas do que é falto de entendimento.
13Nasusumpungan sa mga labi ng mabait ang karunungan: nguni't ang pamalo ay sa likod ng walang unawa.
14Os sábios entesouram o conhecimento; porém a boca do insensato é uma destruição iminente.
14Ang mga pantas ay nagiimbak ng kaalaman: nguni't ang bibig ng mangmang ay kasalukuyang ikapapahamak.
15Os bens do rico são a sua cidade forte; a ruína dos pobres é a sua pobreza.
15Ang kayamanan ng mayaman ay ang kaniyang matibay na bayan: ang kapahamakan ng dukha ay ang kanilang karalitaan.
16O trabalho do justo conduz � vida; a renda do ímpio, para o pecado.
16Ang gawa ng matuwid ay patungo sa buhay; ang bunga ng dukha ay sa pagkakasala.
17O que atende � instrução está na vereda da vida; mas o que rejeita a repreensão anda errado.
17Nasa daan ng buhay siyang nakikinig ng saway: nguni't siyang nagpapabaya ng saway ay nagkakamali.
18O que encobre o ódio tem lábios falsos; e o que espalha a calúnia é um insensato.
18Siyang nagkukubli ng mga pagtatanim ay sa mga magdarayang labi; at siyang nagpaparatang ay mangmang.
19Na multidão de palavras não falta transgressão; mas o que refreia os seus lábios é prudente.
19Sa karamihan ng mga salita ay hindi nagkukulang ng pagsalangsang: nguni't siyang nagpipigil ng kaniyang mga labi ay gumagawang may kapantasan.
20A língua do justo é prata escolhida; o coração dos ímpios é de pouco valor.
20Ang dila ng matuwid ay parang piling pilak: ang puso ng masama ay kaunti ang halaga.
21Os lábios do justo apascentam a muitos; mas os insensatos, por falta de entendimento, morrem.
21Ang mga labi ng matuwid ay nagpapakain ng marami: nguni't ang mangmang ay namamatay sa kakulangan ng pagunawa.
22A bênção do Senhor é que enriquece; e ele não a faz seguir de dor alguma.
22Ang pagpapala ng Panginoon, ay nagpapayaman, at hindi niya idinadagdag ang kapanglawan.
23E um divertimento para o insensato o praticar a iniqüidade; mas a conduta sábia é o prazer do homem entendido.
23Isang paglilibang sa mangmang ang paggawa ng kasamaan: at gayon ang karunungan sa taong naguunawa.
24O que o ímpio teme, isso virá sobre ele; mas aos justos se lhes concederá o seu desejo.
24Ang takot ng masama ay darating sa kaniya: at ang nasa ng matuwid ay ipagkakaloob.
25Como passa a tempestade, assim desaparece o impio; mas o justo tem fundamentos eternos.
25Pagka ang ipoipo ay dumadaan ay nawawala ang masama: nguni't ang matuwid ay walang hanggang patibayan.
26Como vinagre para os dentes, como fumaça para os olhos, assim é o preguiçoso para aqueles que o mandam.
26Kung paano ang suka sa mga ngipin, at kung paano ang usok sa mata, gayon ang tamad sa mga nagsusugo sa kaniya.
27O temor do Senhor aumenta os dias; mas os anos os impios serão abreviados.
27Ang pagkatakot sa Panginoon ay nagpapalaon ng mga kaarawan: nguni't ang mga taon ng masama ay mangangaunti.
28A esperança dos justos é alegria; mas a expectação dos ímpios perecerá.
28Ang pagasa ng matuwid ay magiging kasayahan: nguni't ang pagasa ng masama ay mawawala.
29O caminho do Senhor é fortaleza para os retos; mas é destruição para os que praticam a iniqüidade.
29Ang daan ng Panginoon ay katibayan sa matuwid; nguni't kapahamakan sa mga manggagawa ng kasamaan.
30O justo nunca será abalado; mas os ímpios não habitarão a terra.
30Ang matuwid ay hindi makikilos kailan man: nguni't ang masama ay hindi tatahan sa lupain.
31A boca do justo produz sabedoria; porém a língua perversa será desarraigada.
31Ang bibig ng matuwid ay nagbibigay ng karunungan: nguni't ang magdarayang dila ay ihihiwalay.
32Os lábios do justo sabem o que agrada; porém a boca dos ímpios fala perversidades.
32Nalalaman ng mga labi ng matuwid ang nakalulugod: nguni't ang bibig ng masama ay nagsasalita ng karayaan.