1Quando te assentares a comer com um governador, atenta bem para aquele que está diante de ti;
1Pagka ikaw ay nauupong kumain na kasalo ng isang pangulo, kilanlin mong maigi siya na nasa harap mo;
2e põe uma faca � tua garganta, se fores homem de grande apetite.
2At maglagay ka ng sundang sa iyong lalamunan, kung ikaw ay taong bigay sa pagkain.
3Não cobices os seus manjares gostosos, porque é comida enganadora.
3Huwag kang mapagnais ng kaniyang mga masarap na pagkain; yamang mga marayang pagkain.
4Não te fatigues para seres rico; dá de mão � tua própria sabedoria:
4Huwag kang mainip sa pagyaman; tumigil ka sa iyong sariling karunungan.
5Fitando tu os olhos nas riquezas, elas se vão; pois fazem para si asas, como a águia, voam para o céu.
5Iyo bang itititig ang iyong mga mata sa wala? Sapagka't ang mga kayamanan, ay tunay na nagsisipagpakpak, gaya ng aguila na lumilipad sa dakong langit.
6Não comas o pão do avarento, nem cobices os seus manjares gostosos.
6Huwag mong kanin ang tinapay niya na may masamang mata, ni nasain mo man ang kaniyang mga masarap na pagkain:
7Porque, como ele pensa consigo mesmo, assim é; ele te diz: Come e bebe; mas o seu coração não está contigo.
7Sapagka't kung ano ang iniisip niya sa loob niya, ay gayon siya: kumain ka at uminom ka, sabi niya sa iyo; nguni't ang puso niya ay hindi sumasaiyo.
8Vomitarás o bocado que comeste, e perderás as tuas suaves palavras.
8Ang subo na iyong kinain ay iyong isusuka, at iyong iwawala ang iyong mga matamis na salita.
9Não fales aos ouvidos do tolo; porque desprezará a sabedoria das tuas palavras.
9Huwag kang magsalita sa pakinig ng mangmang; sapagka't kaniyang hahamakin ang karunungan ng iyong mga salita.
10Não removas os limites antigos; nem entres nos campos dos órfãos,
10Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa; at huwag mong pasukin ang mga bukid ng ulila:
11porque o seu redentor é forte; ele lhes pleiteará a causa contra ti.
11Sapagka't ang kanilang Manunubos ay malakas; ipaglalaban niya ang kanilang usap sa iyo.
12Aplica o teu coração � instrução, e os teus ouvidos �s palavras do conhecimento.
12Ihilig mo ang iyong puso sa turo, at ang iyong mga pakinig sa mga salita ng kaalaman.
13Não retires da criança a disciplina; porque, fustigando-a tu com a vara, nem por isso morrerá.
13Huwag mong ipagkait ang saway sa bata: sapagka't kung iyong hampasin siya ng pamalo, siya'y hindi mamamatay.
14Tu a fustigarás com a vara e livrarás a sua alma do Seol.
14Iyong hahampasin siya ng pamalo, at ililigtas mo ang kaniyang kaluluwa sa Sheol.
15Filho meu, se o teu coração for sábio, alegrar-se-á o meu coração, sim, ó, meu próprio;
15Anak ko, kung ang iyong puso ay magpakapantas, ang puso ko'y matutuwa sa makatuwid baga'y ang akin:
16e exultará o meu coração, quando os teus lábios falarem coisas retas.
16Oo, ang aking puso ay magagalak pagka ang iyong mga labi ay nangagsasalita ng matuwid na mga bagay.
17Não tenhas inveja dos pecadores; antes conserva-te no temor do Senhor todo o dia.
17Huwag managhili ang iyong puso sa mga makasalanan: kundi lumagay ka sa Panginoon buong araw:
18Porque deveras terás uma recompensa; não será malograda a tua esperança.
18Sapagka't tunay na may kagantihan; at ang iyong pagasa ay hindi mahihiwalay.
19Ouve tu, filho meu, e sê sábio; e dirige no caminho o teu coração.
19Makinig ka, anak ko, at ikaw ay magpakapantas, at patnubayan mo ang iyong puso sa daan.
20Não estejas entre os beberrões de vinho, nem entre os comilões de carne.
20Huwag kang mapasama sa mga mapaglango; sa mga mayamong mangangain ng karne:
21Porque o beberrão e o comilão caem em pobreza; e a sonolência cobrirá de trapos o homem.
21Sapagka't ang manglalasing at ang mayamo ay darating sa karalitaan: at ang antok ay magbibihis sa tao ng pagkapulubi.
22Ouve a teu pai, que te gerou; e não desprezes a tua mãe, quando ela envelhecer.
22Dinggin mo ang iyong ama na naging anak ka, at huwag mong hamakin ang iyong ina kung siya'y tumanda.
23Compra a verdade, e não a vendas; sim, a sabedoria, a disciplina, e o entendimento.
23Bumili ka ng katotohanan at huwag mong ipagbili: Oo karunungan, at turo, at pag-uunawa.
24Grandemente se regozijará o pai do justo; e quem gerar um filho sábio, nele se alegrará.
24Ang ama ng matuwid ay magagalak na lubos: at siyang nagkaanak ng pantas na anak ay magagalak sa kaniya.
25Alegrem-se teu pai e tua mãe, e regozije-se aquela que te deu � luz.
25Mangatuwa ang iyong ama at ang iyong ina, at magalak siyang nanganak sa iyo.
26Filho meu, dá-me o teu coração; e deleitem-se os teus olhos nos meus caminhos.
26Anak ko, ibigay mo sa akin ang iyong puso, at malugod ang iyong mga mata sa aking mga daan.
27Porque cova profunda é a prostituta; e poço estreito é a aventureira.
27Sapagka't ang isang patutot ay isang malalim na lubak; at ang babaing di kilala ay makipot na lungaw.
28Também ela, como o salteador, se põe a espreitar; e multiplica entre os homens os prevaricadores.
28Oo, siya'y bumabakay na parang tulisan, at nagdaragdag ng mga magdaraya sa gitna ng mga tao.
29Para quem são os ais? para quem os pesares? para quem as pelejas, para quem as queixas? para quem as feridas sem causa? e para quem os olhos vermelhos?
29Sinong may ay? sinong may kapanglawan? sinong may pakikipagtalo? sinong may daing? sino ang may sugat na walang kadahilanan? sino ang may maningas na mata?
30Para os que se demoram perto do vinho, para os que andam buscando bebida misturada.
30Silang nangaghihintay sa alak; silang nagsisiyaon upang humanap ng pinaghalong alak.
31Não olhes para o vinho quando se mostra vermelho, quando resplandece no copo e se escoa suavemente.
31Huwag kang tumingin sa alak pagka mapula, pagka nagbibigay ng kaniyang kulay sa saro,
32No seu fim morderá como a cobra, e como o basilisco picará.
32Sa huli ay kumakagat ito na parang ahas, at tumutukang parang ulupong.
33Os teus olhos verão coisas estranhas, e tu falarás perversidades.
33Ang iyong mga mata ay titingin ng mga katuwang bagay, at ang iyong puso ay nagbabadya ng mga magdarayang bagay.
34o serás como o que se deita no meio do mar, e como o que dorme no topo do mastro.
34Oo, ikaw ay magiging parang nahihiga sa gitna ng dagat, o parang nahihiga sa dulo ng isang palo ng sasakyan.
35E dir�s: Espancaram-me, e não me doeu; bateram-me, e não o senti; quando virei a despertar? ainda tornarei a buscá-lo outra vez.
35Kanilang pinalo ako, iyong sasalitain, at hindi ako nasaktan; kanilang hinampas ako, at hindi ko naramdaman: kailan gigising ako? aking hahanapin pa uli.