1Víno je posmievač, opojný nápoj nepokojný, a preto nikto, kto blúdi v ňom, nebude múdry.
1Li na-ucßac vino nayiboß ru lix naßleb. Ut li na-ucßac re li haß li nacaltesin nasach xnaßleb. Li ani nabânun re chi joßcan, aßan mâcßaß xnaßleb.
2Hrôza kráľova je ako revanie mladého ľva; ten, kto vyvolá jeho hnev, hreší proti svojej duši.
2Nak najoskßoß li rey, aßan chanchan nak najoskßoß li cakcoj. Li ani naxchikß xjoskßil li rey naxqßue xyußam saß xiu.
3Na česť je človekovi sedieť preč od sporu; ale každý blázon, kto sa pletie.
3Li ani incßaß napletic, aßan jun lokßal chokß re. Abanan li ani mâcßaß xnaßleb, junes ticoc plêt naxbânu.
4Leňoch neorie pre zimu, a potom žiada v žatve, ale nieto.
4Li ani incßaß nacuulac chiru cßanjelac incßaß na-au saß xkßehil li âuc. Abanan nak nacuulac xkßehil li kßoloc naxic chi kßoloc. Mâcßaß naxtau xban nak incßaß nacßanjelac.
5Rada v srdci muža je ako hlboké vody; ale umný muž ju vyváži.
5Li châbil naßleb li cuan riqßuin junak cuînk incßaß nacßutun. Chanchan li haß cham cuan chßaßaj risinquil. Abanan li ani sêb xchßôl tixnau xqßuebal retal li châbil naßleb cuan riqßuin.
6Mnohý človek sa stretne s mužom, ktorý mu preukáže nejaké milosrdenstvo; ale verného muža spoľahlivého kto najde?
6Nabaleb li cristian nequeßxye nak châbileb. Abanan junak li châbil cristian, chßaßaj xtaubal.
7Spravedlivý chodí vo svojej bezúhonnosti; blahoslavení sú jeho synovia po ňom.
7Us xak reheb li alal cßajolbej li xeßcuan xnaß xyucuaß saß tîquilal ut saß châbilal.
8Kráľ sediac na súdnej stolici rozháňa svojimi očima všetko zlé.
8Nak junak li rey nachunla saß li raklebâl âtin, yal riqßuin rilbal li junjûnk naxqßue retal ani cuan xmâc.
9Kto môže povedať: Očistil som svoje srdce, som čistý od svojho hriechu?
9Mâ ani naru nayehoc re nak tzßakal re ru li râm. Incßaß naru naxye nak mâcßaß chic li mâc riqßuin.
10Dvojaké závažie a dvojaká miera, to je oboje ohavnosťou Hospodinovi.
10Li Dios xicß naril li ani nabisoc chi incßaß tzßakal re ru.
11Už i chlapča sa pozná po svojich skutkoch, či je čisté alebo či je spravedlivé jeho dielo.
11Usta toj sâj junak, abanan nacßutun chanru lix naßleb riqßuin lix yehom xbânuhom.
12Ucho, ktoré čuje, a oko, ktoré vidí, to oboje učinil Hospodin.
12Li Kâcuaß quixqßue li kaxic re nak to-abînk ut quixqßue ajcuiß li xnakß ku re nak to-ilok.
13Nemiluj spánku, aby si neschudobnel; otvor svoje oči a nasýť sa chleba.
13Mênumsi li cutan chi cuârc xban nak naru texcanâk saß nebaßil. Aj-ajak ban êru chi cßanjelac re nak cuânk nabal lê tzacaêmk.
14Zlé je, zlé, hovorí ten, kto kupuje, a keď odíde, vtedy sa chváli.
14Laj lokßonel naxye: “Incßaß us lâ cßay.” Abanan nak ac x-el riqßuin laj cßay naxye nak us li xlokß.
15Je zlato a množstvo periel; ale rty známosti sú drahocennou nádobou.
15Li ani naxnau xqßuebal châbil naßleb kßaxal cuißchic lokß chiru li oro ut li tertôquil pec.
16Vezmi jeho rúcho, lebo sa zaručil za cudzieho, a za cudzozemku, vezmi od neho záloh.
16Li ani tixsume xtojbal xcßas junak incßaß naxnau ru, isihomak li rakß ut têqßue chokß prenda.
17Chutný je človekovi chlieb falše; ale potom sa jeho ústa naplnia štrkom.
17Li ani natzacan riqßuin balakßic, sa nak naxtzaca. Abanan mokon raylal tâchâlk saß xbên. Chanchan yô chi tzacânc chßochß.
18Úmysly stoja, keď sú podoprené radou, a múdrym riadením veď vojnu.
18Li cßaßru naxcßûb ru junak, us na-el xban nak naxqßue saß xchßôl li châbil naßleb qßuebil re. Joßcan nak têcßoxla chi us nak têtiquib junak plêt.
19Pletichár túlajúc sa odkrýva tajomstvo, a preto s tým, kto príliš otvára svoje rty, sa nepleť.
19Li ani nacuulac chiru moloc âtin naxye resil li cßaßru cuan chi mukmu. Joßcan nak mêjunaji êrib riqßuineb li nequeßcuulac chiru jaloc âtin.
20Kto zlorečí svojmu otcovi alebo svojej materi, toho svieca zhasne v najväčšej tme.
20Li ani naxtzßektâna lix naß xyucuaß kßaxal ra tixcßul nak tâcâmk. Chanchan nak nachup li xam saß kßojyîn.
21Dedičstvo nadobudnuté na počiatku chvatom, nebýva na koniec požehnané.
21Li ani naxtau lix biomal saß junpât chi incßaß xraylal, mokon incßaß tâosobtesîk.
22Nepovedz: Odplatím zlé! Očakávaj na Hospodina, a pomôže ti.
22Mâ jun sut têcßoxla xqßuebal rêkaj li raylal na-ux êre. Canabomak ban saß rukß li Kâcuaß ut aßan tâtenkßânk êre.
23Ohavnosťou je Hospodinovi dvojaké závažie a falošná váha nie je dobrá.
23Li bisleb incßaß tzßakal moco us ta. Li Kâcuaß xicß naril nak junak incßaß tzßakal nabisoc.
24Od Hospodina sú kroky muža; ale čo rozumie človek svojej ceste?!
24Li Kâcuaß, aßan naberesin re li junjûnk. Ut mâ ani nanaßoc re cßaßru nachal saß xbên.
25Osídlom je človekovi nerozmyslene vyriecť: Sväté, a po daných sľuboch vyhľadávať.
25Xiu xiu chokß re junak cristian xyechißinquil li cßaßak re ru re li Dios cui incßaß tixcßoxla chi us xbên cua. Mâre mokon tixqßue retal nak incßaß târûk chixbânunquil.
26Múdry kráľ rozptyľuje bezbožníkov a uvodí na nich kolo.
26Li rey li cuan xnaßleb narakoc âtin saß xbêneb li incßaß useb xnaßleb ut naxqßueheb chixtojbal lix mâqueb.
27Dych človeka je sviecou Hospodinovou, ktorá zpytuje všetky vnútornosti jeho života.
27Li musikß li quiqßueheß reheb li cristian xban li Dios, aßan nacutanobresin re lix cßaßux li junjûnk. Chanchan jun li lámpara.
28Milosť a pravda strážia kráľa, a milosťou podopiera svoj trón.
28Junak li rey xakxôk saß xnaßaj lix cuanquil cui narahoc ut cui nataklan saß xyâlal.
29Ozdobou mládencov je ich sila a okrasou starcov šediny.
29Eb li toj sâjeb cuanqueb xlokßal xban nak cuan xmetzßêuheb. Abanan li ac chêqueb cuanqueb xlokßal xban nak cuanqueb xnaßleb.Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.
30Modriny rán sú liečivou masťou na zlého a údery vnútornosti života.
30Li mâusilal naru xbanbal riqßuin xcßulbal li raylal. Ut riqßuin xcßulbal li tzßûm naru xjalbal li cßaßux.