1Srdce kráľovo v ruke Hospodinovej ako potôčky vody: kamkoľvek chce, ta ho nakloní.
1Joß nak li Kâcuaß naxberesi li nimaß, joßcan ajcuiß nak naxberesi lix cßaßuxeb li rey.
2Každá cesta človeka je priama v jeho očiach; ale ten, kto zpytuje srdcia, je Hospodin.
2Eb li cristian nequeßxcßoxla nak us chixjunil li nequeßxbânu. Abanan li Kâcuaß naxnau ma us malaj ut incßaß us li cuan saß lix cßaßuxeb.
3Činiť spravedlivosť a súd má radšej Hospodin ako obeť.
3Chexcuânk saß châbilal ut saß tîquilal xban nak aßan li kßaxal lokß chiru li Dios chiru li cßatbil mayej.
4Vysokosť očí a nadutá širokosť srdca jako i gazdovanie bezbožných je hriech.
4Li kßetkßetil ut li nimobresînc ib, aßan mâc. Joßcan ajcuiß lix cßaßuxeb li incßaß useb xnaßleb.
5Myšlienky usilovného vedú iba k zisku; ale každý, kto spiecha, robí to iba na nedostatok.
5Li ani nequeßxcßoxla chi us li cßaßru nequeßxbânu, us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu. Abanan li ani incßaß nequeßxcßoxla chi us li cßaßru nequeßxbânu, eb aßan incßaß us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu.
6Poklady, nahromadené lživým jazykom, sú pominuteľnou márnosťou tých, ktorí hľadajú smrť.
6Mâcßaß na-oc cuiß li biomal sicßbil riqßuin balakßic. Yal nanumeß. Xban li balakßic nequeßxbânu yôqueb chixbokbal li câmc saß xbêneb.
7Zkaza bezbožných odvlečie aj ich samých, lebo sa vzpečujú činiť súd.
7Li mâusilal nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß tâsachok reheb xban nak incßaß nequeßraj cuânc saß tîquilal.
8Cesta zločinného muža je prevrátená; ale čo do čistého, toho skutok je spravedlivý.
8Li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxbânu. Abanan li châbileb xnaßleb nequeßxbânu li tîquilal.
9Lepšie je bývať v kúte na streche ako so svárlivou ženou v spoločnom dome.
9Kßaxal us li cuânc saß junak cab nebaß chiru li cuânc saß junak xnimal ru cab riqßuin junak ixakilbej junes pletic naxbânu.
10Duša bezbožného žiada zlé; jeho blížny nemá zľutovania v jeho očiach.
10Li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxcßoxla xbânunquil. Ut incßaß nequeßril xtokßobâl ruheb li ras rîtzßin.
11Keď trescú posmievača, hlúpy múdreje, a keď poučujú múdreho, priberá známosti.
11Riqßuin lix kßusbal li incßaß useb xnaßleb nequeßxtzol ribeb li cubenak xcuanquil, usta mâcuaß aßan li yô xkßusbal. Joßcan ajcuiß li cuan xnaßleb. Naxqßue saß xchßôl lix kßusbal.
12Spravedlivý sa učí na dome bezbožníka, keď Bôh podvracia bezbožných vrhajúc ich do zlého.
12Li Dios, aßan tîc xchßôl ut naxnau cßaßru yô chi cßulmânc saß rochocheb li incßaß useb xnaßleb. Joßcan nak naxcanabeb chi osocß.
13Ten, kto zapcháva svoje ucho, aby nepočul kriku chudobného, bude tiež raz volať, ale nebude vyslyšaný.
13Li ani incßaß narabi nak yô chixtzßâmanquil xtenkßanquil li nebaß, joßcan ajcuiß tixcßul aßan. Incßaß tâsumêk nak tixtzßâma xtenkßanquil.
14Dar v skrytosti krotí hnev a úplatný dar v lone krutú prchlivosť.
14Li ani nasihin chi mukmu, aßan narisi xjoskßil li yô xjoskßil.
15Spravedlivému je radosťou činiť súd, ale zkazou tým, ktorí páchajú neprávosť.
15Li tîquilal naxqßue xsahil xchßôl li tîc xchßôl. Abanan eb li nequeßxbânu mâusilal, nachal li sachecß saß xbêneb.
16Človek, ktorý blúdi z cesty rozumnosti, bude odpočívať v shromaždení mŕtvych.
16Li ani naxcanab xbânunquil li châbil naßleb, tâchâlk li câmc saß xbên.
17Ten, kto miluje veselosť, býva bedárom: ten, kto miluje víno a olej, nezbohatne.
17Li ani nequeßxcßoxla chirix junes li naxqßue xsahil xchßôleb teßnebaßokß. Joßcan ajcuiß eb li nequeßcuulac chiru rucßbal li vino ut xqßuebal li sununquil ban incßaß teßbiomokß.
18Výkupným za spravedlivého bude bezbožný, a namiesto úprimných bude ten, kto robí neverne.
18Li tîqueb xchßôl incßaß teßqßuehekß chi cßuluc raylal. Eb li incßaß useb xnaßleb teßqßuehekß chi cßuluc raylal.
19Lepšie je bývať v pustej zemi ako so svárlivou ženou a mrzutou.
19Kßaxal us li cuânc saß chaki chßochß bar mâcßaß cuan chiru li cuânc riqßuin junak ixakilbej junes pletic naxbânu.
20Vzácny poklad a olej je v príbytku múdreho; ale človek blázon ho pohlcuje.
20Li ani cuan xnaßleb cuan xbiomal saß li rochoch ut cuan ajcuiß li sununquil ban. Abanan, li mâcßaß xnaßleb yal naxsach lix tumin chi mâcßaß rajbal.
21Ten, kto sa ženie za spravedlivosťou a za milosrdenstvom, najde život, spravedlivosť a slávu.
21Li ani naraj cuânc saß tîquilal ut saß châbilal naxtau lix yußam ut lix lokßal.
22Múdry vyšiel hore do mesta hrdinov a zboril pevnosť, na ktorú sa nadejali.
22Li ani cuan xnaßleb narêchani jun li tenamit cau rib ut naxpoßi li tzßac li sutsu cuiß, li cßojcßôqueb cuiß raj xchßôleb li tenamit.
23Ten, kto ostríha svoje ústa a svoj jazyk, ostríha svoju dušu od úzkostí.
23Li ani incßaß naâtinac nabal, aßan yô chixcolbal rib chiru li raylal.
24Pyšný človek nadutý, ktorého meno je posmievač, robí všetko v drzej pýche.
24Kßetkßet ut aj hobonel nayeheß reheb li ani nequeßxnimobresi rib, li incßaß nequeßrâtina ras rîtzßin saß xyâlal.
25Žiadosť leňocha zabije jeho samého, lebo jeho ruky sa vzpečujú robiť;
25Li ani incßaß nequeßcßanjelac nequeßcam. Xban nak incßaß nequeßcßanjelac, incßaß nequeßxtzaca li cßaßru nequeßxrahi ru.
26každého dňa si dychtivo žiada; ale spravedlivý dáva a neskrblí.
26Nequeßxnumsi li cutan chixrabal ru li cßaßak re ru. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßsihin. Moco pixeb ta.
27Obeť bezbožných je ohavnosťou, čím viacej, keď ju donesie v nešľachetnosti!
27Li Kâcuaß xicß naril lix mayejeb li incßaß useb xnaßleb. ¿Ma tojaß ta chic tixcßul nak teßxqßue chi incßaß useb lix cßaßuxeb?
28Lživý svedok zahynie, ale človek, ktorý čuje, bude hovoriť vždycky.
28Li ani naticßtißic chiru laj rakol âtin tâsachekß ru. Abanan li ani naxye li yâl, xakxo saß xnaßaj li râtin.
29Bezbožný človek je tvrdý vo svojej tvári; ale úprimný uváži a upraví svoju cestu.
29Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxye nak cauheb rib. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßxnau cuânc saß tîquilal.
30Neni múdrosti ani umnosti ani rady proti Hospodinovi.
30Chiru li Kâcuaß mâcßaß na-oc cuiß li naßleb re li ruchichßochß.Eb li cuînk nequeßxcauresiheb lix cacuây re nak teßxic chi pletic. Abanan, aß li Kâcuaß, aßan li naqßuehoc reheb chi numtâc saß xbêneb li tenamit.
31Kôň je pripravený ku dňu boja; ale záchrana je Hospodinova.
31Eb li cuînk nequeßxcauresiheb lix cacuây re nak teßxic chi pletic. Abanan, aß li Kâcuaß, aßan li naqßuehoc reheb chi numtâc saß xbêneb li tenamit.