1Zvino Bhenihadhadhi, mambo weSiria, wakakoka hondo dzake dzose; iye waiva namadzimambo ana makumi matatu ana maviri, namabhiza, nengoro pamwechete naye; akaenda, akakomba Samaria, akarwa naro.
1便.哈達進攻亞哈亞蘭王便.哈達聚集他的全軍,有三十二個王與他在一起,他帶著戰馬和戰車,上去圍困撒瑪利亞,攻打那城。
2Akatuma nhume kuna Ahabhi, mambo waIsiraeri, mukati meguta, akati kwaari, Zvanzi naBhenihadhadhi
2他派遣一些使者進城去見以色列王亞哈,對他說:“便.哈達這樣說:
3Sirivha yako nendarama yako ndezvangu, navakadzi vako navana vako vakanaka ndavangu.
3‘你的銀子,你的金子都是我的;你的妻子和你最健壯的兒女也是我的。’”
4Mambo waIsiraeri akapindura, akati, Ndizvo hazvo zvamareva, ishe wangu mambo; ndiri wenyu, nezvose zvandinazvo.
4以色列王回答說:“我主我王啊,就照著你所說的,我和我所有的一切都可以歸你。”
5Nhume dzikadzoka, dzikati, Zvanzi naBhenihadhadhi, Ndakatuma shoko kwauri, ndikati, Unofanira kundipa sirivha yako nendarama yako, navakadzi vako navana vako;
5那些使者再來說:“便.哈達這樣說:‘我曾經差派人對你說:你要把你的銀子,你的金子,你的妻子和你的兒女都給我。
6asi ndichatuma varanda vangu kwauri mangwana nenguva ino; ivo vachanzvera imba yako, nedzimba dzavaranda vako; zvino, zvose zvinofadza meso ako vachazvitora namaoko avo, ndokuenda nazvo.
6明天大約這個時間,我要差派我的臣僕到你那裡去;他們要搜查你的王宮和你臣僕的家;凡是他們看為寶貴的,他們都要下手拿走。’”
7Ipapo mambo waIsiraeri wakadana vakuru vose venyika, akati, Cherekedzai, muvone, kuti munhu uyu unotsvaka kutiitira zvakaipa; nekuti wakatuma shoko kwandiri, achiti uchatora vakadzi vangu navana vangu, nesirivha yangu nendarama yangu, ndikasamurambira chinhu.
7以色列王把國中所有的長老都召了來,對他們說:“請你們想想,看這人怎樣的麻煩,他曾經差派人來我這裡要我的妻子、我的兒女、我的銀子和我的金子,我都沒有拒絕他。”
8Ipapo vakuru vose navanhu vose vakati kwaari, Regai kumuteerera, kana kumutenda.
8眾長老和人民對王說:“不要聽從他,也不要答應他。”
9Naizvozvo akati kunhume dzaBhenihadhadhi, Udzai ishe wangu mambo, muti, Zvose zvakazivisa muranda wenyu pakutanga, ndichazviita; asi chinhu ichi handingagoni kuchiita. Nhume dzikaenda, dzikadzokera kwaari nemhinduro.
9於是亞哈對便.哈達的使者說:“請你們告訴我主我王說:‘王第一次差派人來向你僕人所要的一切,我都必照辦;可是這次所要的,我卻不能照辦。’”於是使者去了,把這些話回覆便.哈達。
10Ipapo Bhenihadhadhi akatuma shoko kwaari akati, Vamwari ngavandirove, varambe vachidaro, kana guruva reSamaria rikagona kuringana kuti vanhu vose vanonditevera vatsamure tsama namaoko avo.
10便.哈達又差派人去見亞哈說:“撒瑪利亞的塵土若是足夠跟從我的人每人捧一捧的話,願神明懲罰我,並且加倍懲罰我。”
11Mambo waIsiraeri akapindura, akati, Muudzei muti, Unoshonga nhumbi dzake dzokurwa ngaarege kuzvirumbidza saiye wodzibvisa.
11以色列王回答說:“你們去告訴他,佩戴武器的人,不可像解除武器的那樣自誇。”
12Zvino iye wakati achinzwa shoko iro ari pakumwa, iye namadzimambo, pamisasa, akati kuvaranda vake, Rongedzai! Ivo vakarongedza kundorwa neguta.
12便.哈達與眾王正在帳棚裡喝酒,一聽見了這話,就對他的臣僕說:“你們列隊進攻。”他們就列隊進攻那城。
13Zvino mumwe muporofita akaswedera kuna Ahabhi mambo waIsiraeri, akati, Zvanzi naJehovha, Waona vanhu ava vazhinji here? Tarira, ndichavapa mumaoko ako nhasi, ugoziva kuti ndini Jehovha.
13先知預言便.哈達必敗這時,忽然有一個先知前來見以色列王亞哈,說:“耶和華這樣說:‘你看見這些強大的軍兵嗎?看啊,今天我必把他們交在你手裡,你就知道我是耶和華。’”
14Ahabhi akati, Naniko? Iye akati, Zvanzi naJehovha, Namajaya amachinda amativi enyika. Iye akati, Ndianiko unofanira kuvamba kurwa? Akapindura akati, Iwe!
14亞哈問:“藉著誰呢?”先知回答:“耶和華這樣說:‘藉著跟從各省省長的年輕人。’”亞哈又問:“誰先開戰呢?”先知說:“是你。”
15Ipapo akaverenga majaya amachinda amativi enyika, vakasvika mazana maviri namakumi matatu namaviri; zvino akaverenga vanhu vose, ivo vana vaIsiraeri vose, vakasvika zviuru zvinomwe.
15於是亞哈數點了跟從各省省長的年輕人,共有二百三十二人。以後,他又數點所有的人民,以色列眾民共有七千人。
16Vakasimuka masikati makuru. Zvino Bhenihadhadhi wakange ari pakumwa pamisasa, akabatwa, iye namadzimambo, iwo madzimambo makumi matatu namaviri akanga achimubatsira.
16亞蘭人敗逃在正午,便.哈達與幫助他的三十二個王正在帳棚裡痛飲的時候,他們出發了。
17Zvino majaya amachinda amativi enyika akatanga kutungamira Bhenihadhadhi akatuma nhume, vakamuudza, vachiti, Kuna varume vanobuda Samaria.
17跟從各省省長的年輕人首先出發。便.哈達派人去察看,他們回報他說:“有人從撒瑪利亞出來了。”
18Iye akati, Kunyange vabuda vachitsvaka rugare, muvabate vari vapenyu, kunyange vabuda vachitsvaka kurwa, muvabate vari vapenyu.
18便.哈達說:“如果他們是為了求和出來,你們要活捉他們;如果他們是為了爭戰出來,你們也要活捉他們。”
19Naizvozvo vakabuda muguta, iwo majaya amachinda amativi enyika nehondo yakavatevera.
19從城裡出來的這些人,就是跟從各省省長的年輕人,軍兵跟在他們後面。
20Mumwe nomumwe akauraya munhu wake, vaSiria vakatiza, vaIsiraeri vakavateverera; naBhenihadhadhi mambo weSiria akatiza, akatasva bhiza ana vamwe vakanga vakatasva mabhiza.
20他們各人遇見對手就殺。亞蘭人逃跑,以色列人追趕他們。亞蘭王便.哈達騎著馬,與一些騎兵一起逃走。
21Ipapo mambo waIsiraeri akabuda, akaparadza mabhiza nengoro, akauraya vaSiria vazhinji-zhinji.
21以色列王出來,攻打戰馬和戰車,大大地擊敗了亞蘭人。
22Zvino muporofita akaswedera kuna mambo waIsiraeri, akati kwaari, Enda undozvisimbisa, uchenjere, ufunge zvakanaka zvaunofanira kuita; nekuti kana gore rapera mambo weSiria uchauya kuzorwa newe.
22先知警告亞哈那先知前來見以色列王,對他說:“你要自強,留意看看你所要預備的,因為明年春天亞蘭王必再上來攻擊你。”
23Zvino varanda vamambo weSiria vakati kwaari, Mwari wavo ndimwari wamakomo, nemhaka iyo vakatikunda; asi ngatirwe navo pabani, ipapo zvirokwazvo tichavakunda.
23亞蘭王的臣僕對亞蘭王說:“以色列人的神是山神,所以他們比我們強;但我們若是在平原上與他們爭戰,我們必比他們強大。
24Naizvozvo itai chinhu ichi, Mubvise madzimambo, mumwe nomumwe panzvimbo yake, mugoisa vatariri vehondo panzvimbo yavo;
24王應該這樣作:把眾王各人的職務解除,另立軍官代替他們;
25mugozviunganidzira hondo yakafanana nehondo yamakarashikirwa nayo, bhiza panzvimbo yebhiza, nengoro panzvimbo yengoro, tirwe navo pabani; zvirokwazvo tichavakunda. Iye akateerera inzwi ravo, akaita saizvozvo.
25又照著王損失的軍兵的數目,招募一支新的軍隊,照數補充戰馬和戰車。然後我們可以與他們在平原上作戰,我們必定比他們強。”王聽從他們的話,並且這樣行了。
26Pakupera kwegore Bhenihadhadhi akaunganidza vaSiria, akaenda Afeki kundorwa navaIsiraeri.
26便.哈達再戰再敗過了年,便.哈達數點了亞蘭人,就上到亞弗去,要與以色列人爭戰。
27Vana vaIsiraeri vakaunganidzwawo, vakapiwa mbuva, vakandorwa navo; vana vaIsiraeri vakadzika matende avo pakatarisana navo, vakafanana namapoka maduku maviri embudzi, asi vaSiria vakanga vakazadza nyika.
27以色列人數點人數,預備了糧食,就去迎戰亞蘭人。以色列人對著他們安營,好像兩小群山羊羔;亞蘭人卻滿布了那地。
28Zvino munhu waMwari akaswedera, akataura kuna mambo waIsiraeri, akati, Zvanzi naJehovha, VaSiria zvavakati, Jehovha ndimwari wamakomo, asi haazi mwari wamapani, naizvozvo ndichapa vanhu avo vose mumaoko ako, vazive kuti ini ndiri Jehovha.
28有一位神人前來對以色列王說:“耶和華這樣說:‘因為亞蘭人說耶和華是山神,不是平原的神,所以我要把這些強大的軍兵交在你手裡,你們就知道我是耶和華。’”
29Zvino vakagara pamisasa vakatarisana mazuva manomwe. Nomusi wechinomwe vakasangana vakarwa, vana vaIsiraeri vakauraya vaSiria vaifamba namakumbo vane zviuru zvine zana nomusi mumwe.
29以色列人和亞蘭人相對安營,共七天。到了第七日,兩軍終於接戰了。那一天,以色列人殺了亞蘭人步兵十萬。
30Asi vamwe vakatizira muguta reAfeki, rusvingo ndokuwira pamusoro pavarume vane zviuru zvina makumi maviri nezvinomwe vakanga vasara. NaBhenihadhadhi akatizawo, akasvika muguta, akapinda mukamuri yomukati.
30餘下來的都逃入亞弗城裡,城牆倒塌,壓死了餘下來的二萬七千人。便.哈達也逃到城裡來,躲進一間密室裡。
31Ipapo varanda vake vakati kwaari, Tarirai zvino, takanzwa kuti madzimambo eimba yaIsiraeri madzimambo ane nyasha; zvino ngatisunge magumbu pazviuno zvedu namakavi pamisoro yedu, tibudire kuna mambo waIsiraeri; zvimwe uchakuregai muri vapenyu.
31他的臣僕對他說:“我們聽說以色列家的王都是仁慈的王;我們不如腰束麻布,頭套繩索,出去投降以色列王,或許他會使你的性命存活。”
32Naizvozvo vakasunga magumbu pazviuno zvavo, namakavi pamisoro yavo, vakaenda kuna mambo waIsiraeri, vakati, Zvanzi nomuranda wenyu Bhenihadhadhi, Ndinokumbira kuti murege kundiuraya henyu. Akati, Uchiri mupenyu here? Iye ihama yangu.
32於是他們腰束麻布,頭套繩索,來見以色列王,對他說:“你的僕人便.哈達說:‘求你使我的性命存活!’”亞哈說:“他還活著嗎?他是我的兄弟!”
33Zvino varume avo vakacherekedza kwazvo, vakakurumidza kugamuchira shoko iro kwaari, vakati, Hoyo, Bhenihadhadhi hama yenyu. Ipapo iye akati, Endai, mumutore. Bhenihadhadhi akabudira kwaari, akamukwidza pangoro.
33那些人認為這些話是個吉兆,急忙抓住他的話,說:“便.哈達是王的兄弟!”亞哈說:“你們去請他來。”便.哈達出來見王,亞哈就去請他上車。
34Zvino Bhenihadhadhi akati kwaari, Ndichadzosa maguta akatorerwa baba vako nababa vangu; ungazviitira migwagwa muDhamasiko, sezvakaita baba vangu paSamaria. Ahabhi akati, Ini ndichakutendera kuenda nokuda kwesungano iyi. Naizvozvo akaita sungano naye, akamutendera kuenda.
34便.哈達對王說:“我父親從你父親奪得的眾城,我都必還給你;你可以為自己在大馬士革設立市場,像我父親在撒瑪利亞設立市場一樣。”亞哈說:“我與你立了這樣的約,就放你去。”於是他和便.哈達立了約,就放他走了。
35Zvino mumwe murume wavana vavapomfita akati kushamwari yake arairwa naJehovha, Ndirove hako. Murume akaramba kumurova.
35先知責備亞哈放走敵人先知門徒中有一個人奉耶和華的命令對他的一個同伴說:“你打我吧!”可是,那人卻不肯打他。
36Ipapo akati kwaari, Zvausina kuteerera inzwi raJehovha, tarira, uchaurawa neshumba kana uchangobva kwandiri. Zvino wakati achangobva kwaari, shumba ikamuwana, ikamuuraya.
36他就對那人說:“因為你不聽從耶和華的話,你一離開我,就必有獅子咬死你。”那人一離開他,果然遇見了獅子,把他咬死。
37Zvino akawanazve mumwe murume, akati, Ndirove hako. Murume uyo akamurova, akamukuvadza kwazvo.
37先知的門徒又遇見另一個人,對他說:“你打我吧!”那人就打他,把他打傷。
38Naizvozvo muporofita akabva, akandomirira mambo panzira, akazvishandura nomucheka waakanga asunga kumeso kwake.
38於是那先知去了,在路旁等候王。他用頭巾蒙住自己的眼睛,把自己改了裝。
39Zvino mambo wakati achipfuura, akadanidzira kuna mambo, akati, Muranda wenyu wakange apinda pakati pokurwa, ndikaona munhu achitsauka, akauya kwandiri nomumwe murume, akati, Rinda munhu uyu; kana akatongoshaikwa, upenyu hwake huchatsihwa noupenyu hwako; kana izvo zvikakona, uchafanira kuripa netarenda resirivha.
39王從那裡經過的時候,他向王呼叫說:“你僕人出征,在戰陣之中,忽然有一個人轉過來,帶了另一個人來見我,說:‘你看守這個人,他若是走失了,就要你替他償命,否則你要支付三十公斤銀子。’
40Zvino muranda wenyu wakati achibatabata hake pano napapo, iye akanyangarika. Mambo waIsiraeri akati kwaari, Ndizvo zvauchatongerwa, wazvitonga umene.
40你僕人正在忙這忙那的時候,那人就不見了。”以色列王對他說:“你的判案就是這樣,你已經自己判決了。”
41Akakurumidza kubvisa mucheka kumeso kwake, mambo walsiraeri akamuziva kuti ndomumwe wavaporofita.
41他急忙把蒙在眼上的頭巾除下,以色列王就認出他是一個先知。
42Iye akati kwaari, Zvanzi naJehovha, Zvawatendera munhu kupukunyuka pamaoko ako, iye wakange atukwa neni kuti aparadzwe, naizvozvo upenyu hwake hwuchatsihwa noupenyu hwako, uye vanhu vake vachatsihwa navanhu vako.
42先知對王說:“耶和華這樣說:因為你把我要滅絕的人從你手中放走,所以要你替他償命。要你的人民抵償他的人民。”
43Mambo waIsiraeri akaenda kumba kwake awora moyo ane shungu, ndokusvika paSamaria.
43於是以色列王悶悶不樂回到撒瑪利亞,自己的王宮裡去了。