¹Sezvakaita chando muzhizha, uye sezvakaita mvura mukukohwa, Saizvozvo kukudzwa hakufaniri benzi.

¹ احترام گذاشتن به افراد نادان، مانند بارش برف در تابستان یا باران در فصل درو است.

²Sezvinoita shiri pakupaparika kwayo, nenyenganyenga pakubhururuka kwayo, Saizvozvo kutuka pasina mhosva hakuitiki.

² نفرین، اگر مستحق آن نباشی، صدمه‌ای به تو نمی‌رساند؛ بلکه مانند پرنده‌ای است که به هر طرف پرواز می‌کند و در جایی نمی‌نشیند.

³Tyava yakaitirwa bhiza, namatomu mbongoro, Neshamhu musana wamapenzi.

³ شلاّق برای اسب، افسار برای الاغ و چوب برای تنبیه احمق است.

⁴Usapindura benzi noupenzi hwaro, Kuti urege kufanana naro.

⁴ کسی‌که به سؤال احمقانه جواب بدهد، مانند سؤال کنندهٔ آن احمق است.

⁵Pindura benzi noupenzi hwaro, Kuti rirege kuti rakachenjera.

⁵ به سؤال احمقانه، باید جواب احمقانه داد تا سؤال کننده فکر نکند که عاقل است.

⁶Anotuma shoko noruoko rwebenzi, Unozvigura tsoka, nokumwa kutambudzika.

⁶ کسی‌که توسط آدم احمق پیام می‌فرستد، مانند شخصی است که پای خود را قطع می‌کند و یا زهر می‌خورد.

⁷Makumbo echirema anongoremberera; Ndizvo zvakaita chirevo mumuromo webenzi.

⁷ مَثَلی که از دهان شخص نادان بیرون می‌آید، مانند پای لنگ، سُست است.

⁸Somunhu anosungira ibwe pachifuramabwe, Ndizvo zvakaita iye anokudza benzi.

⁸ احترام گذاشتن به آدم احمق، مانند بستن سنگ به فلاخن کاری احمقانه است.

⁹Sezvinoita mhinzwa muruoko rwomukariri wedoro, Ndizvo zvakaita chirevo mumuromo webenzi,

⁹ مَثَلی که از دهان آدم احمق بیرون می‌آید، همچون خاری که به دست شخص احمق فرو می‌رود و او حس نمی‌کند، بی‌اثر است.

¹⁰somupfuri wemiseve, unopfura zvose, Ndizvo zvakaita munhu anosevenzesa benzi neanosevenzesa vafambi.

¹⁰ کسی‌که آدم احمق را استخدام می‌کند، مانند تیراندازی است که هر رهگذری را مجروح می‌سازد.

¹¹Sembwa inodzokera kumarutsi ayo, Ndizvo zvakaita benzi rinopamhidza upenzi hwaro.

¹¹ شخص احمقی که حماقت خود را تکرار می‌کند، مانند سگی است که آن چه استفراغ کرده است، می‌خورد.

¹²Unoona munhu anoti ndakachenjera here? Benzi riri nani kuna iye!

¹² کسی‌که خودش را عاقل می‌پندارد، از یک احمق هم نادان‌تر است.

¹³Simbe inoti, Kune shumba panzira; Shumba iri munzira dzomumusha.

¹³ آدم تنبل پای خود را از خانه بیرون نمی‌گذارد و می‌گوید: «شیر درّنده در کوچه هست!»

¹⁴Gonhi rinotendereka pamahinji aro; Ndizvo zvinoita simbe panhovo dzayo.

¹⁴ او مانند دری که بر پاشنهٔ خود می‌چرخد، در رخت خواب می‌غلتد و از آن جدا نمی‌شود.

¹⁵Simbe inopinza ruoko rwayo mundiro, Ino usimbe kurudzoserazve kumuromo wayo.

¹⁵ دست خود را به طرف بشقاب دراز می‌‌کند، امّا از فرط تنبلی لقمه را به دهان خود نمی‌گذارد.

¹⁶Simbe inozviti ndakachenjera Kupfuura vanhu vanomwe vanogona kupindura nenjere.

¹⁶ با این‌همه او خود را داناتر از هفت شخص عاقل می‌داند.

¹⁷Somunhu anobata imbwa nenzeve dzayo, ichingopfuura hayo, Ndizvo zvakaita mupfuuri anozvipinza pagakava risati riri rake.

¹⁷ کسی‌که در دعوایی دخالت می‌کند که مربوط به او نیست، مانند شخصی است که گوشهای سگ ولگردی را می‌گیرد.

¹⁸Somupengo anokanda zvitsiga, Nemiseve, nezvinouraya,

¹⁸ شخصی که همسایهٔ خود را فریب بدهد و بعد به او بگوید که شوخی کرده است، مانند دیوانه‌ای است که به هر طرف آتش و تیرهای مرگبار پرتاب می‌کند.

¹⁹Ndizvo zvinoita munhu anonyengedzera wokwake, Achiti, Ndinongoita zvangu jee!

¹⁹ اگر هیزم نباشد آتش خاموش می‌شود. اگر سخن‌چین نباشد، نزاع فرومی‌نشیند.

²⁰Moto unodzima nokushaiwa huni; Uye kana kusina mucheri, gakava rinopera.

²⁰ همان‌طور که زغال و هیزم آتش را شعله‌ور می‌سازد، شخص ستیزه‌جو هم جنگ و دعوا بپا می‌کند.

²¹Sezvakaita mazimbe pazvitsiga zvinopfuta, nehuni pamoto, Ndizvo zvakaita munhu wegakava pakupfutidza rukave.

²¹ حرفهای آدم سخن‌چین مانند لقمه‌های لذیذی است که با لذّت بلعیده می‌شوند.

²²Mashoko omucheri akaita sezvimedu zvinozipa, Zvinoburukira mukati-kati momuviri.

²² سخنان شیرین و فریبنده، شرارت دل را پنهان می‌کند، درست مانند لعابی که ظرف گِلی را می‌پوشاند.

²³Miromo inopisa norudo pamwechete nomoyo wakaipa, Zvakafanana nomudziyo wevhu wakanamirwa namarara anobva pasirivha.

²³ شخص کینه‌توز با حرفهای خود، کینهٔ دل خود را مخفی می‌کند،

²⁴Muvengi anonyengedzera nemiromo yake, Asi anovanza kunyengedzera mumoyo make.

²⁴ امّا تو فریب حرفهای فریبندهٔ او را نخور، زیرا دلش پر از نفرت است.

²⁵Kana achitaura zvinonaka, usamutenda; nekuti mumoyo make mune zvinonyangadza zvinomwe.

²⁵ اگرچه نفرت خود را با حیله پنهان می‌کند، سرانجام خوی پلید او بر همه‌کس آشکار می‌گردد.

²⁶Kunyange kuvenga kwake kuchizvivanza nokunyengedzera, Kushata kwake kuchabudiswa pachena pamberi peungano.

²⁶ هرکسی که برای دیگران چاه بکند، خودش در آن می‌افتد. هر که سنگی را به طرف دیگران بغلتاند، آن سنگ برگشته و روی خود او می‌افتد. زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁷Ani naani anochera gomba, achawiramo iye; Anokungurusa ibwe, richadzokera pamusoro pake.

²⁷ زبان درغگو از مخاطبانش نفرت دارد و می‌خواهد به آنها آسیب برساند. سخنان ریاکار چیزی جز خرابی به بار نمی‌آورد.

²⁸Rurimi rwenhema runovenga akuvadzwa narwo; Nomuromo unobata kumeso unoparadza.