Somali

Pyhä Raamattu

Proverbs

23

1Markaad u fadhiisatid inaad taliye wax la cuntid, Aad uga fiirso waxa hortaada yaal,
1Kun käyt aterialle mahtimiehen pöytään, älä unohda, kuka edessäsi on.
2Oo mindi cunaha iska saar Haddaad tahay nin hunguri weyn.
2Tuki vaikka veitsellä kurkkusi, nälällesi älä anna valtaa.
3Cuntadiisa macaan ha damcin, Waayo, waa cunto khiyaaneed.
3Älä ahnehdi hänen herkkujaan, sillä niissä voi piillä petos.
4Ha isku daalin si aad taajir ku noqotid. Oo xigmaddaadana ka joogso.
4Älä rehki rikastuaksesi, älä tuhlaa ajatuksiasi siihen.
5Ma waxaad indhaha ku dayaysaa wax aan jirin? Waayo, hubaal maalku wuxuu yeeshaa baalal, Sida gorgor samada u duula oo kale.
5Kun kiinnität katseesi rikkauteen, se on jo poissa: se on saanut siivet ja lentänyt taivaalle kuin kotka.
6Kan isha sharka leh kibistiisa ha cunin, Cuntadiisa macaanna ha damcin,
6Älä aterioi pahansuovan seurassa, älä havittele hänen herkkujaan,
7Waayo, isagu waxaa weeye siduu qalbiga kaga fikiro; Wuxuu kugu leeyahay, Cun oo cab, Laakiinse qalbigiisu kulama jiro.
7sillä hänen päätään sinä et käännä. Hän sanoo sinulle: "Syö ja juo", mutta ei tarkoita mitä sanoo.
8Wixii aad cuntay waad soo mantagi doontaa, Oo erayadaadii macaanaana way kaa lumi doonaan.
8Minkä syöt, sen olet oksentava, ja kauniit sanasikin menevät hukkaan.
9Nacas waxba ha kula hadlin, Waayo, isagu xigmadda hadalkaaga wuu quudhsan doonaa.
9Turha on puhua tyhmälle, hän ei ymmärrä viisauttasi.
10Soohdintii hore ha durkin, Beeraha agoommadana ha dhex gelin,
10Älä siirrä vanhaa rajapyykkiä äläkä tunkeudu orpojen pelloille,
11Waayo, bixiyahoodu waa xoog badan yahay; Oo isaga ayaa dacwadooda kugu qaadi doona.
11sillä heillä on väkevä puolustaja, joka ajaa heidän asiaansa sinua vastaan.
12Qalbigaaga edbinta u jeedi, Oo dhegahana erayada aqoonta.
12Taivuta mielesi kuulemaan neuvoja, avaa korvasi viisaudelle.
13Ilmaha edbin ha u diidin, Waayo, haddaad isaga ul ku garaacdid, ma dhiman doono.
13Älä jätä poikaa kurituksetta -- ei hän kuole, jos saa keppiä.
14Ul baad isaga ku garaaci doontaa, Oo naftiisaad She'ool ka samatabbixin doontaa.
14Kun annat hänelle keppiä, pelastat hänet tuonelan tieltä.
15Wiilkaygiiyow, haddii qalbigaagu caqli leeyahay, Qalbigayguna wuu farxi doonaa.
15Poikani, jos sydämesi viisastuu, minun sydämeni iloitsee.
16Haah, oo xataa uurkaygu wuu rayrayn doonaa, Markay bushimahaagu wax qumman ku hadlaan.
16Riemu täyttää mieleni, kun puheesi on totta ja oikeaa.
17Qalbigaagu yaanu dembilayaal ka hinaasin, Laakiinse maalinta oo dhan Rabbiga ka cabso.
17Älä kadehdi niitä, jotka elävät synnissä, elä Herran pelossa päivästä päivään.
18Waayo, hubaal waxaa jira abaalgud, Oo rajadaaduna kaama go'i doonto.
18Jos sen teet, sinulla on tulevaisuus eikä toivosi raukea tyhjiin.
19Wiilkaygiiyow, i maqal, oo caqli yeelo, Oo qalbigaagana jidka ku toosi.
19Kuuntele, poikani, ja viisastu, ohjaa ajatuksesi oikealle tielle.
20Ha dhex joogin khamriyacabyada Iyo kuwa hunguriweynaanta hilibka u cuna,
20Älä eksy juomarien seuraan, karta lihapadan ääressä mässäileviä,
21Waayo, kii sakhraan ah iyo kii hunguri weynuba way caydhoobi doonaan, Oo lulona nin calal bay u xidhi doontaa.
21sillä juomari ja syömäri köyhtyy, nuokkuu lopulta ryysyissä.
22Dhegayso aabbahaagii ku dhalay, Oo hooyadaana ha quudhsan markay gabowdo.
22Kuule isääsi, jolta olet saanut elämän, älä halveksi äitiäsi, kun hän on vanha.
23Runta soo iibso, oo ha sii iibin, Oo weliba waxaad ku sii darsataa xigmadda iyo edbinta iyo waxgarashada.
23Osta totuutta, älä myy, osta viisautta, oppia ja ymmärrystä.
24Kii xaq ah aabbihiis aad buu u farxi doonaa, Oo kii ilmo caqli leh dhalaana farxad buu ka heli doonaa.
24Kunnon poika on isänsä ilo, onnellinen se, jolla on viisas poika.
25Aabbahaa iyo hooyadaaba ha farxeen, Oo tii ku dhashayna ha rayrayso.
25Iloitkoot sinun isäsi ja äitisi, riemuitkoon sinun synnyttäjäsi.
26Wiilkaygiiyow, qalbigaaga i sii, Oo indhahaaguna jidadkayga ha dhawreen.
26Poikani, luota minuun, seuraa samaa tietä kuin minä.
27Waayo, dhillo waa booraan dheer, Oo naag qalaadna waa god cidhiidhi ah.
27Portto on kuin syvä hauta, vieras nainen kuin ahdas kaivo.
28Sida tuug oo kale ayay u gabbataa, Oo waxay dadka ku dhex badisaa khaayinnada.
28Rosvon lailla hän on väijyksissä ja viettelee yhä uusia uskottomuuteen.
29Bal yaa hoog leh? Oo yaa caloolxumo leh? Oo yaa murammo leh? Oo yaa calaacal badan leh? Oo yaa u dhaawacan sababla'aan? Oo yaa indho casaan ah leh?
29Kuka voivottaa, kuka vaikertaa? Kuka rettelöi, kuka haastaa riitaa? Kuka hankkii kolhuja syyttä suotta? Kuka katsoo harottavin silmin?
30Waa kuwa wakhti dheer ku raaga khamriga, Waana kuwa u taga inay doondoontaan khamri laysku daray.
30Se, joka viipyy viinin ääressä, se, joka etsii maustejuomaa.
31Ha fiirin khamrigu markuu casaado, Markuu koobka ka dhex dhalaalo, Iyo markuu si wanaagsan u shubmayoba.
31Älä katsele viinin hehkuvaa punaa, älä katso sen välkettä maljassa. Helposti se valahtaa kurkusta alas,
32Ugu dambaysta wuxuu wax u qaniinaa sida abeesada, Oo sida jilbiskana wax buu u qaniinaa.
32mutta perästäpäin se puree kuin käärme, iskee myrkkyhampaillaan kuin kyy.
33Indhahaagu waxay arki doonaan naago qalaad, Oo qalbigaaguna wuxuu ku hadli doonaa waxyaalo qalloocan.
33Silmäsi näkevät outoja, puheesi ovat hullun houreita.
34Oo waxaad ahaan doontaa sida kan badda dhexdeeda jiifsada, Ama sida ka dakhalka dhaladiisa sare seexda.Waxaad odhan doontaa, Wax bay igu dhufteen, laakiin waxba ima yeelin. Way i garaaceen, iskamana aanan garan; Bal goormaan toosi doonaa? Weli mar kalaan doonan doonaa.
34Olet kuin aalloilla keskellä merta, kuin maston nenässä mainingeilla.
35Waxaad odhan doontaa, Wax bay igu dhufteen, laakiin waxba ima yeelin. Way i garaaceen, iskamana aanan garan; Bal goormaan toosi doonaa? Weli mar kalaan doonan doonaa.
35"Minut piestiin, mutta en tuntenut mitään, minut hakattiin, mutta en tiennyt mitään. Milloin pääni selviää? Pitäisi päästä hakemaan lisää."