Somali

Pyhä Raamattu

Proverbs

24

1Dad shar leh ha ka masayrin, Hana jeclaysan inaad iyaga la joogtid.
1Älä kadehdi pahoja ihmisiä, älä tavoittele heidän seuraansa,
2Waayo, qalbigoodu wuxuu ka fikiraa kharribaad, Oo bushimahooduna waxay ku hadlaan belaayo.
2sillä heillä on mielessään tuhoisat aikeet, heidän puheensa saa aikaan pelkkää pahaa.
3Guri wuxuu ku dhismaa xigmad, Wuxuuna ku taagnaadaa waxgarasho,
3Viisaudella talo rakennetaan, ymmärrys on sen perustus,
4Qawladuhuna aqoontay kaga buuxsamaan Maal kasta oo qaali ah oo qurux badan.
4tieto ja taito täyttävät sen huoneet kalleuksilla ja kaikella kauniilla.
5Ninkii caqli lahu xoog buu leeyahay, Oo ninkii aqoon lahuna itaal buu sii korodhsadaa.
5Viisaus on väkevyyttä, kokemus tuo voimaa.
6Waayo, waa inaad talo wanaagsan ku dagaallantaa, Oo waxaa taliyayaal badan la jirta nabadgelyo.
6Viisas suunnitelma auttaa sodassa, hyvät neuvonantajat tuovat menestyksen.
7Xigmaddu nacaska way ka dheer tahay, Isagu xagga iridda afkiisa kuma kala qaado.
7Koskapa tyhmä olisi tilanteen tasalla! Pysyköön siis neuvonpidossa vaiti.
8Kii ku fikira inuu xumaan sameeyo, Waxaa loogu yeedhi doonaa belaayo-sameeye.
8Joka aina punoo juonia, saa vehkeilijän nimen.
9Fikirka nacasnimadu waa dembi, Kii wax quudhsadaana waa u karaahiyo dadka.
9Mielettömän ajatukset täyttää synti, herjaajaa jokainen kammoksuu.
10Maalinta dhibaatada haddaad liicdid, Itaalkaagu waa yar yahay.
10Annatko periksi ahdingon tullen? Vähätpä ovat voimasi.
11Samatabbixi kuwa dhimashada loo wadayo, Kuwa ku dhow in la gowracona dib uga qabo.
11Mene väliin, kun syytöntä viedään surmattavaksi, riennä apuun, kun hän hoippuu teloituspaikalle.
12Haddaad tidhaahdid, Bal eeg, waxan ma aannu garanayn, Kan qalbiyada miisaamaa miyaanu ka fiirsanayn? Oo kan naftaada dhawraa miyaanu ogayn? Oo miyaanu isagu nin walba ugu abaal gudayn sida shuqulkiisu yahay?
12Älä selitä: "Enhän tunne koko asiaa", sillä sydänten tutkijaa sinä et petä. Hän valvoo sinua ja tuntee sinut, hän maksaa jokaiselle tekojen mukaan.
13Wiilkaygiiyow, malab cun, waayo, wuu wanaagsan yahay, Oo waxaad cuntaa awlallada malabka, taas oo kuu dhadhan macaan.
13Syö, poikani, hunajaa, se on hyvää, ja mesi on makeaa kielelläsi.
14Oo xigmadda aqoonteeduna sidaasoo kalay naftaada u ahaan doontaa, Oo haddaad iyada heshid waxaa jiri doona abaalgud, Oo rajadaaduna ma go'i doonto.
14Yhtä lailla on viisaus sinulle hyväksi: kun löydät sen, sinulla on tulevaisuus, toivosi ei raukea tyhjiin.
15Sida nin shar leh, ha u gabban kan xaqa ah gurigiisa, Oo rugtiisa nasashadana ha kharribin.
15Älä väijy, jumalaton, hurskaan majaa, älä tuhoa hänen kotiaan.
16Waayo, nin xaq ahu toddoba goor buu dhacaa, wuuna soo sara kacaa haddana, Laakiinse kuwa sharka leh waxaa lagu afgembiyaa belaayo.
16Vaikka hurskas seitsemästi kaatuisi, hän nousee jälleen, mutta jumalaton sortuu onnettomuuteensa.
17Ha rayrayn markuu cadowgaagu dhaco, Oo qalbigaaguna yaanu farxin markuu turunturoodo,
17Kun vihamiehesi kaatuu, älä iloitse, kun hän kompastuu, älä riemuitse,
18Waayo, waaba intaas oo Rabbigu taas arkaa, oo ay shar la ahaato indhihiisa, Oo uu dabadeedna cadhadiisa ka soo celiyaa isaga.
18ettei Herra sen nähdessään suuttuisi sinuun ja kääntäisi vihaansa hänestä pois.
19Xumaanfalayaasha aawadood ha isku dhibin, Kuwa sharka lehna ha ka masayrin,
19Älä kiivastu pahantekijöille, älä kadehdi jumalattomia,
20Waayo, kii shar leh abaalgud ma heli doono, Oo laambadda xumaanfalayaashana waa la bakhtiin doonaa.
20sillä pahoilla ei ole tulevaisuutta ja jumalattoman lamppu sammuu.
21Wiilkaygiiyow, Rabbiga iyo boqorkaba ka cabso, Oo ha ku darsamin kuwa isrogrog badan,
21Pelkää Herraa, poikani, ja kuningasta. Vältä niitä, jotka hankkivat kapinaa,
22Waayo, belaayadoodu si degdeg ah ayay u soo kici doontaa, Oo bal yaa yaqaan baabbi'inta labadoodaba?
22sillä yhdessä hetkessä he kukistuvat. Millainen onkaan heidän rangaistuksensa!
23Oo weliba waxyaalahanuna waa wixii ay kuwa caqliga lahaa yidhaahdeen. In dadka garsooridda loogu kala eexdaa ma wanaagsana.
23Nämäkin ovat viisaiden sanoja. Ei sovi tuomarille puolueellisuus.
24Kii kan shar leh ku yidhaahda, Xaq baad tahay, Dadyowga ayaa habaari doona, oo quruumuhuna way karhi doonaan isaga,
24Joka syylliselle sanoo: "Olet syytön", saa kaikkien kirot, koko kansan vihat.
25Laakiinse kuwii isaga canaantaa farxad bay yeelan doonaan, Oo dushoodana waxaa ku soo degi doonta barako wanaagsan.
25Toisin käy sen, joka tuomitsee oikein: hänen osanaan on siunaus ja menestys.
26Kii jawaab qumman ku jawaabaa Bushimuhuu dhunkadaa.
26Kuin suudelma suulle on suora vastaus.
27Shuqulkaaga dibadda ku hagaajiso, Oo beerta ku diyaarso, Oo dabadeedna gurigaaga dhiso.
27Tee ensin tilustesi työt, pane ensiksi peltosi kuntoon, vasta sitten on talon ja perheen vuoro.
28Deriskaaga sababla'aan markhaati ha ku furin, Oo bushimahaagana ha ku khiyaanayn.
28Älä todista toisesta väärin -- ethän tahdo pettää ketään puheellasi?
29Hana odhan, Wixii uu igu sameeyey oo kale ayaan ku samayn doonaa, Oo ninkii sidii shuqulkiisu ahaa ayaan u abaalmarin doonaa.
29Älä ajattele: "Niin kuin hän minulle, niin minä hänelle. Nyt maksan hänelle samalla mitalla."
30Waxaan ag maray ninka caajiska ah beertiisa, Iyo ninka garaadka daran beercanabkiisa,
30Minä kuljin laiskurin pellon laitaa, katselin typeryksen viinitarhaa,
31Oo bal eeg, kulligood waxaa ka baxay qodxan, Oo dhammaantoodna waxaa qariyey maraboob, Oo derbigoodii dhagaxa ahaana waa dumay.
31ja mitä näinkään: pelkkiä nokkosia, tarhan, jossa rehottivat ohdakkeet ja jonka kiviaita oli luhistunut.
32Markaasaan eegay oo aad uga fiirsaday, Waan fiiriyey oo wax ka bartay.
32Minä katsoin ja painoin mieleeni, otin opikseni siitä minkä näin.
33Weliba in yar baad seexanaysaa, oo in yar baad gam'aysaa, Oo in yar baad gacmaha hurdo u laabaysaa,Haddaba caydhnimo waa kuu iman doontaa sida tuug oo kale, Oo baahina sida nin hub sita oo kale.
33Nuku vielä hiukan, torku hiukan, makaa kädet ristissä vielä hetki,
34Haddaba caydhnimo waa kuu iman doontaa sida tuug oo kale, Oo baahina sida nin hub sita oo kale.
34niin köyhyys käy päällesi kuin rosvo, puute niin kuin röyhkeä kulkuri.