¹NO te jactes del día de mañana; Porque no sabes qué dará de sí el día.

¹ Paid ag ymffrostio ynglu375?n ag yfory, oherwydd ni wyddost beth a ddigwydd mewn diwrnod.

²Alábete el extraño, y no tu boca; El ajeno, y no tus labios.

² Gad i ddieithryn dy ganmol, ac nid dy enau dy hun; un sy'n estron, ac nid dy wefusau dy hun.

³Pesada es la piedra, y la arena pesa; Mas la ira del necio es más pesada que ambas cosas.

³ Y mae pwysau mewn carreg, a thywod yn drwm, ond y mae casineb y ffu373?l yn drymach na'r ddau.

⁴Cruel es la ira, é impetuoso el furor; Mas ¿quién parará delante de la envidia?

⁴ Y mae dicter yn greulon, a digofaint fel llifeiriant, ond pwy a all sefyll o flaen cenfigen?

⁵Mejor es reprensión manifiesta Que amor oculto.

⁵ Y mae cerydd agored yn well na chariad a guddir.

⁶Fieles son las heridas del que ama; Pero importunos los besos del que aborrece.

⁶ Y mae dyrnodiau cyfaill yn ddidwyll, ond cusanau gelyn yn dwyllodrus.

⁷El alma harta huella el panal de miel; Mas al alma hambrienta todo lo amargo es dulce.

⁷ Y mae un wedi ei ddigoni yn gwrthod m�l, ond i'r newynog, melys yw popeth chwerw.

⁸Cual ave que se va de su nido, Tal es el hombre que se va de su lugar.

⁸ Fel aderyn yn crwydro o'i nyth, felly y mae rhywun sy'n crwydro o'i gynefin.

⁹El ungüento y el perfume alegran el corazón: Y el amigo al hombre con el cordial consejo.

⁹ Y mae olew a phersawr yn llawenhau'r galon, a mwynder cyfaill yn cyfarwyddo'r enaid.

¹⁰No dejes á tu amigo, ni al amigo de tu padre; Ni entres en casa de tu hermano el día de tu aflicción. Mejor es el vecino cerca que el hermano lejano.

¹⁰ Paid � chefnu ar dy gyfaill a chyfaill dy rieni, a phaid � mynd i du375? dy frawd yn nydd dy adfyd. Y mae cyfaill agos yn well na brawd ymhell.

¹¹Sé sabio, hijo mío, y alegra mi corazón, Y tendré qué responder al que me deshonrare.

¹¹ Fy mab, bydd ddoeth, a llawenha fy nghalon; yna gallaf roi ateb i'r rhai sy'n fy amharchu.

¹²El avisado ve el mal, y escóndese, Mas los simples pasan, y llevan el daño.

¹² Y mae'r craff yn gweld perygl ac yn ei osgoi, ond y mae'r gwirion yn mynd rhagddo ac yn talu am hynny.

¹³Quítale su ropa al que fió al extraño; Y al que fió á la extraña, tómale prenda.

¹³ Cymer wisg y sawl sy'n mynd yn feichiau dros ddyn dieithr, a chadw hi'n ernes o'i addewid ar ran dieithryn.

¹⁴El que bendice á su amigo en alta voz, madrugando de mañana, Por maldición se le contará.

¹⁴ Y mae'r un sy'n bendithio'i gyfaill � llef uchel, ac yn codi'n fore i wneud hynny, yn cael ei ystyried yn un sy'n ei felltithio.

¹⁵Gotera continua en tiempo de lluvia, Y la mujer rencillosa, son semejantes:

¹⁵ Diferion parhaus ar ddiwrnod glawog, tebyg i hynny yw gwraig yn cecru;

¹⁶El que pretende contenerla, arresta el viento: O el aceite en su mano derecha.

¹⁶ y mae ei hatal fel ceisio atal y gwynt, neu fel un yn ceisio dal olew yn ei law.

¹⁷Hierro con hierro se aguza; Y el hombre aguza el rostro de su amigo.

¹⁷ Y mae haearn yn hogi haearn, ac y mae pob un hogi meddwl ei gyfaill.

¹⁸El que guarda la higuera, comerá su fruto; Y el que guarda á su señor, será honrado.

¹⁸ Yr un sy'n gofalu am ffigysbren sy'n bwyta'i ffrwyth, a'r sawl sy'n gwylio tros ei feistr sy'n cael anrhydedd.

¹⁹Como un agua se parece á otra, Así el corazón del hombre al otro.

¹⁹ Fel yr adlewyrchir wyneb mewn du373?r, felly y mae'r galon yn ddrych o'r unigolyn.

²⁰El sepulcro y la perdición nunca se hartan: Así los ojos del hombre nunca están satisfechos.

²⁰ Ni ddigonir Sheol nac Abadon, ac ni ddiwellir llygaid neb ychwaith.

²¹El crisol prueba la plata, y la hornaza el oro: Y al hombre la boca del que lo alaba.

²¹ Y mae tawddlestr i'r arian, a ffwrnais i'r aur, felly y profir cymeriad gan ganmoliaeth.

²²Aunque majes al necio en un mortero entre granos de trigo á pisón majados, No se quitará de él su necedad.

²² Er iti bwyo'r ff�l � phestl mewn morter yn gymysg �'r grawn m�n, eto ni elli yrru ei ffolineb allan ohono.

²³Considera atentamente el aspecto de tus ovejas; Pon tu corazón á tus rebaños:

²³ Gofala'n gyson am dy braidd, a rho sylw manwl i'r ddiadell;

²⁴Porque las riquezas no son para siempre; ¿Y será la corona para perpetuas generaciones?

²⁴ oherwydd nid yw cyfoeth yn para am byth, na choron o genhedlaeth i genhedlaeth.

²⁵Saldrá la grama, aparecerá la hierba, Y segaránse las hierbas de los montes.

²⁵ Ar �l cario'r gwair, ac i'r adladd ymddangos, a chasglu gwair y mynydd,

²⁶Los corderos para tus vestidos, Y los cabritos para el precio del campo:

²⁶ yna cei ddillad o'r u373?yn, a phris y tir o'r bychod geifr,

²⁷Y abundancia de leche de las cabras para tu mantenimiento, y para mantenimiento de tu casa, Y para sustento de tus criadas.

²⁷ a bydd digon o laeth geifr yn ymborth i ti a'th deulu, ac yn gynhaliaeth i'th forynion.