1TAMBIÉN estos son proverbios de Salomón, los cuales copiaron los varones de Ezechîas, rey de Judá.
1Teć są przypowieści Salomonowe, które zebrali mężowie Ezechyjasza, króla Judzkiego.
2Gloria de Dios es encubrir la palabra; Mas honra del rey es escudriñar la palabra.
2Sława to Boża, taić sprawę; ale sława królów, wywiadywać się rzeczy.
3Para la altura de los cielos, y para la profundidad de la tierra, Y para el corazón de los reyes, no hay investigación.
3Wysokość niebios, i głębokość ziemi, i serce królów nie są doścignione.
4Quita las escorias de la plata, Y saldrá vaso al fundidor.
4Odejm zużelicę od srebra, a wynijdzie odlewającemu naczynie kosztowne.
5Aparta al impío de la presencia del rey, Y su trono se afirmará en justicia.
5Odejm niezbożnika od oblicza królewskiego, a umocni się w sprawiedliwości stolica jego.
6No te alabes delante del rey, Ni estés en el lugar de los grandes:
6Nie udawaj się za zacnego przed królem, a na miejscu wielmożnych nie stawaj;
7Porque mejor es que se te diga, Sube acá, Que no que seas humillado delante del príncipe Que miraron tus ojos.
7Bo lepiej jest, iż ci rzeką: Postąp sam: a niżeliby cię zniżyć miano przed księciem; co widują oczy twoje.
8No salgas á pleito presto, No sea que no sepas qué hacer al fin, Después que tu prójimo te haya dejado confuso.
8Nie pokwapiaj się do swaru, byś snać na ostatek nie wiedział, co masz czynić, gdyby cię zawstydził bliźni twój.
9Trata tu causa con tu compañero Y no descubras el secreto á otro.
9Prowadź do koóca sprawę swoję z przyjacielem twoim, a tajemnicy drugiego nie objawiaj;
10No sea que te deshonre el que lo oyere, Y tu infamia no pueda repararse.
10By cię snać nie zelżył ten, co cię słucha, a niesława twoja zostałaby na tobie.
11Manzana de oro con figuras de plata Es la palabra dicha como conviene.
11Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnem, takieć jest słowo do rzeczy powiedziane.
12Como zarcillo de oro y joyel de oro fino, Es el que reprende al sabio que tiene oído dócil.
12Ten, który mądrze napomina, jest u tego, co słucha, jako nausznica złota, i klejnot z szczerego złota.
13Como frío de nieve en tiempo de la siega, Así es el mensajero fiel á los que lo envían: Pues al alma de su señor da refrigerio.
13Jako zimno śnieżne czasu żniwa: tak poseł wierny tym, którzy go posyłają; bo dusze panów swych ochładza.
14Como nubes y vientos sin lluvia, Así es el hombre que se jacta de vana liberalidad.
14Człowiek, który się chlubi darem zmyślonym, jest jako wiatr i obłoki bez deszczu.
15Con larga paciencia se aplaca el príncipe; Y la lengua blanda quebranta los huesos.
15Książę cierpliwością bywa zmiękczony, a język łagodny kości łamie.
16¿Hallaste la miel? come lo que te basta; No sea que te hartes de ella, y la vomites.
16Znajdzieszli miód, jedzże, ileć potrzeba, by snać objadłszy się go nie zwrócił.
17Detén tu pie de la casa de tu vecino, Porque harto de ti no te aborrezca.
17Powściągnij nogę twoję od domu bliźniego twego, by snać będąc ciebie syt, nie miał cię w nienawiści.
18Martillo y cuchillo y saeta aguda, Es el hombre que habla contra su prójimo falso testimonio.
18Każdy, kto mówi fałszywe świadectwo przeciw bliźniemu swemu, jest jako młot, i miecz, i strzała ostra.
19Diente quebrado y pie resbalador, Es la confianza en el prevaricador en tiempo de angustia.
19Ufność w człowieku przewrotnym jest w dzieó ucisku jako ząb wyłamany i noga wywiniona.
20El que canta canciones al corazón afligido, Es como el que quita la ropa en tiempo de frío, ó el que sobre el jabón echa vinagre.
20Jako ten, który zewłoczy odzienie czasu zimy, albo leje ocet na saletrę, taki jest ten, który śpiewa pieśni sercu smutnemu.
21Si el que te aborrece tuviere hambre, dale de comer pan; Y si tuviere sed, dale de beber agua:
21Jeźliżeby łaknął ten, co cię nienawidzi, nakarm go chlebem; a jeźliby pragnął, daj mu się napić wody;
22Porque ascuas allegas sobre su cabeza, Y Jehová te lo pagará.
22Bo węgle rozpalone zgromadzisz na głowę jego, a Pan ci nagrodzi.
23El viento del norte ahuyenta la lluvia, Y el rostro airado la lengua detractora.
23Jako wiatr północny deszcz przynosi: tak przynosi twarz gniewliwą język uszczypliwy.
24Mejor es estar en un rincón de casa, Que con la mujer rencillosa en espaciosa casa.
24Lepiej mieszkać w kącie pod dachem, niżeli z żoną swarliwą w domu przestronnym.
25Como el agua fría al alma sedienta, Así son las buenas nuevas de lejanas tierras.
25Jako woda chłodna duszy pragnącej: tak wieść dobra z ziemi dalekiej.
26Como fuente turbia y manantial corrompido, Es el justo que cae delante del impío.
26Jako źródło nogami pomącone, albo zdrój zepsuty: tak sprawiedliwy, który upada przed niezbożnym.
27Comer mucha miel no es bueno: Ni el buscar la propia gloria es gloria.
27Jako jeść wiele miodu nie jest rzecz dobra: tak szukanie własnej sławy jest niesławne.
28Como ciudad derribada y sin muro, Es el hombre cuyo espíritu no tiene rienda.
28Mąż, który nie ma mocy nad duchem swoim, jest jako miasto rozwalone bez muru.