1Detta är Salomos ordspråk, Davids sons, Israels konungs.
1Ang mga proverbio ni Salomon anak nga lalake ni David, hari sa Israel:
2Av dem kan man lära vishet och tukt,
2Sa paghibalo sa kaalam ug pahamangno; Sa pag-ila sa mga pulong salabutan;
3så ock att förstå förståndigt tal. Av dem kan man undfå tuktan till insikt och lära rättfärdighet, rätt och redlighet.
3Sa pagdawat sa pahamangno sa maalamon nga pagbuhat, Sa pagkamatarung ug sa justicia ug sa pagkatul-id;
4De kunna giva åt de fåkunniga klokhet, åt den unge kunskap och eftertänksamhet.
4Sa paghatag ug salabutan sa mga walay-pagtagad, Alang sa batan-ong lalake ang kahibalo ug kabuot:
5Genom att höra på dem förökar den vise sin lärdom och förvärvar den förståndige rådklokhet.
5Aron ang tawo nga manggialamon makadungog, ug magadugang sa kinaadman; Ug aron ang tawo nga masinabuton makabaton sa maayong mga tambag:
6Av dem lär man förstå ordspråk och djupsinnigt tal, de vises ord och deras gåtor.
6Sa pagsabut sa usa ka proverbio, ug sa usa ka pulong salabton, Mga pulong sa manggialamon, ug sa ilang mga tigmo.
7HERRENS fruktan är begynnelsen till kunskap; vishet och tuktan föraktas av oförnuftiga.
7Ang pagkahadlok kang Jehova maoy sinugdan sa kahibalo; Apan ang mga buangbuang nagatamay sa kaalam ug pahamangno.
8Hör, min son, din faders tuktan, och förkasta icke din moders undervisning.
8Anak ko, pamatia ang pahamangno sa imong amahan, Ug ayaw pagbiyai ang pagtulon-an sa imong inahan:
9Ty sådant är en skön krans för ditt huvud och en kedja till prydnad för din hals.
9Kay sila maingon sa usa ka purongpurong bulak sa gracia sa imong ulo, Ug mga kulentas sa imong liog.
10Min son, om syndare locka dig, så följ icke.
10Anak ko, kong ang mga makasasala mag-ulog-ulog kanimo, Ayaw pag-uyon kanila.
11Om de säga: »Kom med oss; vi vilja lägga oss på lur efter blod, sätta försåt för de oskyldiga, utan sak;
11Kong sila moingon: Umuban ka kanamo, Managbanhig kita alang sa dugo; Managbanhig kita sa tago alang sa inocente sa walay pasikaran;
12såsom dödsriket vilja vi uppsluka dem levande, friska och sunda, såsom fore de ned i graven;
12Lamyon nato sila nga buhi ingon sa Sheol, Ug ang tibook, ingon niadtong nangahulog sa gahong;
13allt vad dyrbart är skola vi vinna, vi skola fylla våra hus med byte;
13Makaplagan ta ang tanang bililhon nga manggad; Pagapun-on ta ang atong mga balay sa inagaw;
14dela du med oss vår lott, alla skola vi hava samma pung» --
14Mag-ambitay kita sa imong kapalaran sa among taliwala; Usahon ta ang atong puntil:
15då, min son, må du ej vandra samma väg som de. Nej, håll din fot ifrån deras stig,
15Anak ko, ayaw paglakat sa dalan uban kanila; Ilikay ang imong tiil gikan sa ilang alagianan:
16ty deras fötter hasta till vad ont är, och äro snara, när det gäller att utgjuta blod.
16Kay ang ilang mga tiil nanagdalagan ngadto sa kadautan, Ug sila nanagdali aron sa pag-ula ug dugo.
17Ty väl är det fåfängt, då man vill fånga fåglar, att breda ut nätet i hela flockens åsyn.
17Kay sa kawang lamang ang pukot nga giladlad Diha sa atubangan sa bisan unsang langgam:
18Men dessa ligga på lur efter sitt eget blod, de sätta försåt för sina egna liv.
18Ug sila nanaghubong tungod sa ilang kaugalingong dugo; Sila nagabanhig sa tago alang sa ilang kaugalingong mga kinabuhi.
19Så går det envar som söker orätt vinning: sin egen herre berövar den livet.
19Busa mao man ang mga dalan sa tagsatagsa nga hakog sa ganancia; Kini nagakuha sa kinabuhi sa mga tag-iya niana.
20Visheten höjer sitt rop på gatan, på torgen låter hon höra sin röst.
20Ang kaalam nagasinggit sa makusog sa kadalanan; Siya nagasulti sa iyang tingog diha sa halapad nga mga dapit;
21I bullrande gathörn predikar hon; där portarna i staden öppna sig, där talar hon sina ord:
21Siya nagasinggit sa mga masabang dapit sa kadalanan; Sa dapit sa mga ganghaan, Diha sa ciudad, siya nagasulti sa iyang mga pulong:
22Huru länge, I fåkunnige, skolen I älska fåkunnighet? Huru länge skola bespottarna hava sin lust i bespottelse och dårarna hata kunskap?
22Unsang kadugayon, kamo nga mga walay-pagtagad, nga higugmaon ninyo ang pagkawalay-pagtagad? Ug ang mga mayubiton mahimuot kanila sa pagyubit, Ug ang mga buang sa pagdumot sa kinaadman?
23Vänden om och akten på min tillrättavisning; se, då skall jag låta min ande flöda för eder jag skall låta eder förnimma mina ord.
23Bumalik kamo sa akong pagbadlong: Ania karon, ibubo ko ang akong espiritu sa ibabaw ninyo; Akong ipahibalo ang akong mga pulong kaninyo.
24Eftersom I icke villen höra, när jag ropade, eftersom ingen aktade på, när jag räckte ut min hand,
24Tungod kay ako nagtawag, ug kamo mingbalibad; Akong gibayaw ang akong kamot, ug walay tawo nga nagtagad;
25eftersom I läten allt mitt råd fara och icke villen veta av min tillrättavisning
25Apan gisalikway ninyo ang tanan ko nga tambag, Ug dili mobuot sa akong pagbad-long:
26därför skall ock jag le vid eder ofärd och bespotta, när det kommer, som I frukten,
26Ako usab mokatawa sa adlaw sa inyong pagkaalaut; Ako magatamay sa diha nga moabut ang inyong kahadlok;
27ja, när det I frukten kommer såsom ett oväder, när ofärden nalkas eder såsom en storm och över eder kommer nöd och ångest.
27Sa diha nga moabut ang inyong kahadlok sama sa usa ka bagyo, Ug moabut ang inyong pagkaalaut sama sa usa ka alimpulos; Sa diha nga ang kasakit ug kaguol modangat kaninyo.
28Då skall man ropa till mig, men jag skall icke svara, man skall söka mig, men icke finna mig.
28Unya sila magasangpit kanako, apan ako dili motubag; Sila magapangita nga masingkamoton kanako, apan sila dili makakaplag kanako.
29Därför att de hatade kunskap och icke funno behag i HERRENS fruktan,
29Tungod kay ilang gidumtan ang kinaadman, Ug wala magpili sa pagkahadlok kang Jehova,
30ej heller ville följa mitt råd, utan föraktade all min tillrättavisning,
30Sila wala mobuot sa akong tambag, Sila nagtamay sa tanan ko nga pagbadlong.
31därför skola de få äta sina gärningars frukt och varda mättade av sina egna anslag.
31Busa sila magakaon sa bunga sa ilang kaugalingong dalan, Ug mangabusog sa ilang kaugalingong mga lalang.
32Ty av sin avfällighet skola de fåkunniga dräpas. och genom sin säkerhet skola dårarna förgås.
32Kay ang pagkasukihan sa mga tawong walay-pagtagad mopatay kanila, Ug ang mapasagarong pagpatuyang sa mga buang molaglag kanila.
33Men den som hör mig, han skall bo i trygghet och vara säker mot olyckans skräck.
33Apan bisan kinsa nga mamati kanako magapuyo sa kasigurohan, Ug magamalinawon nga walay kahadlok sa kadautan.