1At pagkatapos ng mga bagay na ito ay naglakad si Jesus sa Galilea: sapagka't ayaw siyang maglakad sa Judea, dahil sa pinagsisikapan ng mga Judio na siya'y patayin.
1耶穌的弟弟也不信他這事以後,耶穌周遊加利利,不願在猶太往來,因為猶太人想要殺他。
2Malapit na nga ang pista ng mga Judio, ang pista ng mga tabernakulo.
2猶太人的住棚節快到了,
3Sinabi nga sa kaniya ng kaniyang mga kapatid, Umalis ka rito, at pumaroon ka sa Judea, upang makita naman ng iyong mga alagad ang mga gawang iyong ginagawa.
3耶穌的弟弟就對他說:“你應當離開這裡上猶太去,好讓你的門徒也可以看見你所行的事;
4Sapagka't walang taong gumagawa ng anomang bagay sa lihim, at nagsisikap ihayag ang kaniyang sarili. Kung ginagawa mo ang mga bagay na ito ay pakilala ka sa sanglibutan.
4因為沒有人想引人注目,卻在暗處行事的。你既然行這些事,就應該向世人顯明自己。”
5Sapagka't kahit ang kaniyang mga kapatid man ay hindi nagsisisampalataya sa kaniya.
5原來連他的弟弟也不信他。
6Sinabi nga sa kanila ni Jesus, Hindi pa dumarating ang aking panahon; datapuwa't ang inyong panahon ay laging nahahanda.
6耶穌就對他們說:“我的時候還沒有到,你們的時候卻常常是方便的。
7Hindi mangyayaring kayo'y kapootan ng sanglibutan; nguni't ako'y kinapopootan, sapagka't siya'y aking pinatototohanang masasama ang kaniyang mga gawa.
7世人不能恨你們,卻憎恨我,因為我指證他們的行為是邪惡的。
8Mangagsiahon kayo sa pista: ako'y hindi aahon sa pistang ito; sapagka't hindi pa nagaganap ang aking panahon.
8你們上去過節吧!我現在不上去,因為我的時機還沒有成熟。”
9At nang masabi sa kanila ang mga bagay na ito, ay nanahan pa siya sa Galilea.
9他說了這些話以後,仍然住在加利利。
10Datapuwa't nang mangakaahon na ang kaniyang mga kapatid sa pista, saka naman siya umahon, hindi sa hayag, kundi waring sa lihim.
10住棚節時在殿裡教導人然而,他的弟弟上去過節以後,他也上去過節,不是公開地去,卻是暗中地去。
11Hinahanap nga siya ng mga Judio sa pista, at kanilang sinasabi, Saan naroon siya?
11過節的時候,猶太人尋找耶穌,說:“那人在哪裡呢?”
12At nagkaroon ng maraming bulongbulungan tungkol sa kaniya ang karamihan: sinasabi ng ilan, Siya'y taong mabuti; sinasabi ng mga iba, Hindi gayon, kundi inililigaw niya ang karamihan.
12群眾因他紛紛議論,有的說:“他是好人。”有的說:“不,他是欺騙眾人的。”
13Gayon man ay walang taong nagsasalita ng hayag tungkol sa kaniya dahil sa takot sa mga Judio.
13但沒有人敢公開講論他,因為怕猶太人。
14Datapuwa't nang ang kapistahan nga'y nasa kalagitnaan na ay umahon si Jesus sa templo, at nagturo.
14節期當中,耶穌上聖殿去教導人。
15Nagsipanggilalas nga ang mga Judio, na nangagsasabi, Paanong nakaaalam ang taong ito ng mga karunungan, gayong hindi naman nagaral kailan man?
15猶太人就希奇,說:“這個人沒有學過,怎會通曉經書呢?”
16Sinagot nga sila ni Jesus, at sinabi, Ang turo ko ay hindi akin, kundi doon sa nagsugo sa akin.
16耶穌說:“我的教訓不是我自己的,而是出於那差我來的。
17Kung ang sinomang tao ay nagiibig gumawa ng kaniyang kalooban, ay makikilala niya ang turo, kung ito'y sa Dios, o kung ako'y nagsasalita na mula sa aking sarili.
17人若願意遵行 神的旨意,就會知道這教訓是出於 神,還是我憑著自己的意思說的。
18Ang nagsasalita ng sa ganang kaniyang sarili'y humahanap ng kaniyang sariling kaluwalhatian: datapuwa't ang humahanap ng kaluwalhatian niyaong sa kaniya'y nagsugo, ang gayon ay totoo, at sa kaniya'y walang kalikuan.
18那憑著自己的意思說的,是求自己的榮譽;但那尋求差他來者的榮耀的,才是真誠的人,在他裡面沒有不義。
19Hindi baga ibinigay sa inyo ni Moises ang kautusan, at gayon ma'y wala sa inyong gumaganap ng kautusan? Bakit ninyo pinagsisikapang ako'y patayin?
19摩西不是曾經把律法傳給你們嗎?你們竟然沒有一個人遵行律法。你們為甚麼想要殺我呢?”
20Sumagot ang karamihan, Mayroon kang demonio: sino ang nagsisikap na ikaw ay patayin?
20群眾回答:“你是鬼附的,誰想要殺你呢?”
21Sumagot si Jesus at sa kanila'y sinabi, Isang gawa ang aking ginawa, at kayong lahat ay nagsipanggilalas dahil doon.
21耶穌說:“我行了一件事,你們都以為希奇。
22Ibinigay sa inyo ni Moises ang pagtutuli (hindi sa ito'y kay Moises, kundi sa mga magulang); at tinutuli ninyo sa sabbath ang isang lalake.
22摩西曾經把割禮傳給你們(其實割禮不是從摩西開始的,而是從列祖開始的),因此,你們在安息日也給人行割禮。
23Kung tinatanggap ng lalake ang pagtutuli sa sabbath, upang huwag labagin ang kautusan ni Moises; nangagagalit baga kayo sa akin, dahil sa pinagaling kong lubos ang isang tao sa sabbath?
23如果人在安息日行割禮,為的是要遵守摩西的律法,那麼我在安息日使一個人痊愈,你們就向我生氣嗎?
24Huwag kayong magsihatol ayon sa anyo, kundi magsihatol kayo ng matuwid na paghatol.
24不要按外貌判斷人,總要公公平平地判斷人。”
25Sinabi nga ng ilang taga Jerusalem, Hindi baga ito ang kanilang pinagsisikapang patayin?
25他是基督嗎?當時,有些耶路撒冷人說:“這不是他們想要殺的人嗎?
26At narito, siya'y hayag na nagsasalita, at walang anomang sinasabi sila sa kaniya. Napagkikilala kayang tunay ng mga pinuno na ito ang Cristo?
26你看,他還在公開地講話,竟然沒有人對他說甚麼,難道官長們真的認為這個人就是基督嗎?
27Gayon man ay nakikilala namin ang taong ito kung taga saan siya: datapuwa't pagparito ng Cristo, sinoma'y walang makakaalam kung taga saan siya.
27可是我們知道這個人是從哪裡來的,只是基督來的時候,沒有人知道他是從哪裡來的!”
28Sumigaw nga si Jesus sa templo, na nagtuturo at sinasabi, Ako'y inyong nakikilala at nalalaman din naman ninyo kung taga saan ako; at hindi ako naparito sa aking sarili, datapuwa't ang nagsugo sa akin ay tunay, na hindi ninyo nakikilala.
28當時耶穌在殿裡教導人,大聲說:“你們以為認識我,也知道我從哪裡來,其實我不是憑著自己的意思來的,但那差我來的是真實的,你們卻不認識他。
29Siya'y nakikilala ko; sapagka't ako'y mula sa kaniya, at siya ang nagsugo sa akin.
29然而我認識他,因為我從他那裡來,也是他差我來的。”
30Pinagsisikapan nga nilang siya'y hulihin: at walang taong sumunggab sa kaniya, sapagka't hindi pa dumarating ang kaniyang oras.
30於是他們想逮捕他,只是沒有人下手,因為他的時候還沒有到。
31Datapuwa't sa karamihan ay marami ang nagsisampalataya sa kaniya; at kanilang sinasabi, Pagparito ng Cristo, ay gagawa pa baga siya ng lalong maraming tanda kay sa mga ginawa ng taong ito?
31群眾中有許多人信了他。他們說:“基督來的時候,他所行的神蹟,能比這人所行的更多嗎?”
32Nangarinig ng mga Fariseo ang bulongbulungan ng karamihan tungkol sa kaniya; at nangagsugo ang mga pangulong saserdote at ang mga Fariseo ng mga punong kawal upang siya'y hulihin.
32法利賽人等想逮捕耶穌法利賽人聽見群眾紛紛議論這些關於耶穌的事,祭司長和法利賽人就派差役去逮捕耶穌。
33Sinabi nga ni Jesus, Makikisama pa ako sa inyong sangdaling panahon, at ako'y paroroon sa nagsugo sa akin.
33於是耶穌說:“我跟你們在一起的時候不多了,我要回到那差我來的那裡去。
34Hahanapin ninyo ako, at hindi ako masusumpungan: at kung saan ako naroroon, ay hindi kayo makaparoroon.
34你們要尋找我,卻找不著;我所在的地方,你們是不能去的。”
35Ang mga Judio nga'y nangagsangusapan, Saan paroroon ang taong ito na hindi natin siya masusumpungan? siya kaya'y paroroon sa nagsisipangalat sa gitna ng mga Griego, at magtuturo sa mga Griego?
35猶太人彼此說:“這個人要到哪裡去,使我們找不著他呢?難道他要到散居在希臘人中的猶太人那裡,去教導希臘人嗎?
36Ano ang salitang ito na kaniyang sinabi, Hahanapin ninyo ako, at hindi ninyo ako masusumpungan; at kung saan ako naroroon, ay hindi kayo makaparoroon?
36他說‘你們要尋找我,卻找不著;我所在的地方,你們是不能去的’這話,是甚麼意思呢?”
37Nang huling araw nga, na dakilang araw ng kapistahan, si Jesus ay tumayo at sumigaw, na nagsasabi, Kung ang sinomang tao'y nauuhaw, ay pumarito siya sa akin, at uminom.
37信的人要接受聖靈節期的最後一天,就是最隆重的那一天,耶穌站著高聲說:“人若渴了,可以到我這裡來喝!
38Ang sumasampalataya sa akin, gaya ng sinasabi ng kasulatan, ay mula sa loob niya ay aagos ang mga ilog ng tubig na buhay.
38信我的人,就像聖經所說的,從他的腹中要湧流出活水的江河來。”
39(Nguni't ito'y sinalita niya tungkol sa Espiritu, na tatanggapin ng mga magsisisampalataya sa kaniya: sapagka't hindi pa ipinagkakaloob ang Espiritu; sapagka't si Jesus ay hindi pa niluluwalhati.)
39他這話是指著信他的人要接受聖靈說的;那時聖靈還沒有降臨,因為耶穌還沒有得著榮耀。
40Ang ilan nga sa karamihan, nang marinig ang mga salitang ito, ay nangagsabi, Tunay na ito ang propeta.
40群眾因耶穌起了紛爭群眾中有人聽了這些話,就說:“這真是‘那位先知’!”
41Sinasabi ng mga iba, Ito nga ang Cristo. Datapuwa't sinasabi ng ilan, Ano, sa Galilea baga manggagaling ang Cristo?
41另有人說:“他是基督。”還有人說:“基督是從加利利出來的嗎?
42Hindi baga sinabi ng kasulatan na ang Cristo ay manggagaling sa lahi ni David, at mula sa Bet-lehem, ang nayong kinaroonan ni David?
42聖經不是說基督是大衛的後裔,是從大衛本鄉伯利恆出來的嗎?”
43Kaya nangyaring nagkaroon ng pagkakabahabahagi sa karamihan dahil sa kaniya.
43群眾因為耶穌的緣故,就起了紛爭。
44At ibig ng ilan sa kanila na siya'y hulihin; datapuwa't walang taong sumunggab sa kaniya.
44他們中間有人想逮捕耶穌,只是沒有人下手。
45Nagsidating nga ang mga punong kawal sa mga pangulong saserdote at sa mga Fariseo; at sinabi nila sa kanila, Bakit hindi ninyo siya dinala?
45官長不信耶穌差役回到祭司長和法利賽人那裡。他們就問差役:“你們為甚麼沒有把他帶來?”
46Nagsisagot ang mga punong kawal, Kailan ma'y walang taong nagsalita ng gayon.
46差役回答:“從來沒有人像他這樣講話的!”
47Sinagot nga sila ng mga Fariseo, Kayo baga naman ay nangailigaw rin?
47法利賽人說:“連你們也受了欺騙嗎?
48Sumampalataya baga sa kaniya ang sinoman sa mga pinuno, o ang sinoman sa mga Fariseo?
48官長或法利賽人中間有誰是信他的呢?
49Datapuwa't ang karamihang ito na hindi nakaaalam ng kautusan ay sinumpa.
49至於這群不明白律法的人,他們是可咒詛的。”
50Sinabi sa kanila ni Nicodemo (yaong pumaroon kay Jesus nang una, na isa sa kanila),
50他們當中有一個人,就是以前來見耶穌的尼哥德慕,對他們說:
51Hinahatulan baga ng ating kautusan ang isang tao, malibang siya muna'y dinggin at talastasin kung ano ang kaniyang ginagawa?
51“如果不先聽取人的口供,查明他所作的事,我們的律法怎能把他定罪呢?”
52Sila'y nagsisagot at sinabi sa kaniya, Ikaw baga'y taga Galilea rin? Siyasatin mo, at tingnan mo na sa Galilea ay walang lumitaw na propeta.
52他們回答:“你也是從加利利出來的嗎?你去考查一下,就知道先知是不會從加利利興起的。”
53Ang bawa't tao'y umuwi sa kanikaniyang sariling bahay:
53於是各人都回家去了。(後期抄本才加上7:53~8:11)