1Datapuwa't si Jesus ay napasa bundok ng mga Olivo.
1耶穌不定犯姦淫婦人的罪耶穌往橄欖山去。
2At pagka umaga ay nagbalik siya sa templo, at ang buong bayan ay lumapit sa kaniya; at siya'y naupo, at sila'y tinuruan.
2黎明的時候，他又到聖殿去，眾人都來到他那裡，他就坐下教導他們。
3At dinala sa kaniya ng mga eskriba at ng mga Fariseo ang isang babaing nahuli sa pangangalunya; at nang mailagay siya sa gitna,
3經學家和法利賽人帶了一個行淫時被抓到的婦人來，叫她站在中間，
4Ay sinabi nila sa kaniya, Guro, nahuli ang babaing ito sa kasalukuyan ng pangangalunya.
4就對耶穌說：“先生，這婦人是正在犯姦淫的時候被抓到的。
5Sa kautusan nga ay ipinagutos sa amin ni Moises na batuhin ang mga ganyan: ano nga ang iyong sabi tungkol sa kaniya?
5摩西在律法上吩咐我們把這樣的婦人用石頭打死，你怎樣說呢？”
6At ito'y kanilang sinabi, na siya'y sinusubok, upang sa kaniya'y may maisumbong sila. Datapuwa't yumuko si Jesus, at sumulat ng kaniyang daliri sa lupa.
6他們說這話是要試探耶穌，要找把柄來控告他。耶穌卻彎下身，用指頭在地上寫字。
7Datapuwa't nang sila'y nangagpatuloy ng pagtatanong sa kaniya, ay umunat siya, at sa kanila'y sinabi, Ang walang kasalanan sa inyo, ay siyang unang bumato sa kaniya.
7他們不住地問耶穌，他就挺起身來，說：“你們中間誰是沒有罪的，他就可以先拿起石頭打她。”
8At muli siyang yumuko, at sumulat ng kaniyang daliri sa lupa.
8於是又彎下身在地上寫字。
9At sila, nang ito'y kanilang marinig, ay nagsialis na isa-isa, na nagpasimula sa katandatandaan, hanggang sa kahulihulihan: at iniwang magisa si Jesus at ang babae, sa kinaroroonan nito, sa gitna.
9他們聽了這話，就從年老的開始，一個一個地都離開了，留下的只有耶穌和那個還站在那裡的婦人。
10At umunat si Jesus, at sa kaniya'y sinabi, Babae, saan sila nangaroroon? wala bagang taong humatol sa iyo?
10耶穌挺起身來，問她：“婦人，他們在哪裡？沒有人定你的罪嗎？”
11At sinabi niya, Wala sinoman, Panginoon. At sinabi ni Jesus, Ako man ay hindi rin hahatol sa iyo: humayo ka ng iyong lakad; mula ngayo'y huwag ka nang magkasala.
11她說：“主啊！沒有。”耶穌說：“我也不定你的罪。走吧，從現在起不要再犯罪了。”
12Muli ngang nagsalita sa kanila si Jesus, na sinasabi, Ako ang ilaw ng sanglibutan: ang sumusunod sa akin ay hindi lalakad sa kadiliman, kundi magkakaroon ng ilaw ng kabuhayan.
12耶穌是世界的光耶穌又對眾人說：“我是世界的光，跟從我的，必定不在黑暗裡走，卻要得著生命的光。”
13Sinabi nga sa kaniya ng mga Fariseo, Nagpapatotoo ka sa iyong sarili; hindi totoo ang patotoo mo.
13法利賽人對他說：“你為自己作證，你的見證不是真實的。”
14Sumagot si Jesus at sa kanila'y sinabi, Bagama't ako'y nagpapatotoo sa akin din, ay totoo ang aking patotoo; sapagka't nalalaman ko kung saan ako nanggaling, at kung saan ako paroroon; datapuwa't hindi ninyo nalalaman kung saan ako nanggaling, o kung saan ako paroroon.
14耶穌回答：“即使我為自己作證，我的見證還是真實的，因為我知道我從哪裡來，往哪裡去，但你們卻不知道我從哪裡來，往哪裡去。
15Nagsisihatol kayo ayon sa laman; ako'y hindi humahatol sa kanino mang tao.
15你們按著外貌判斷人，我卻不判斷人。
16Oo, at kung ako'y humahatol, ang hatol ko'y totoo; sapagka't hindi ako nagiisa, kundi ako at ang Ama na nagsugo sa akin.
16即使我判斷人，我的判斷也是正確的，因為我不是獨自一人，而是差我來的父和我在一起。
17Oo, at sa inyong kautusan ay nasusulat, na ang patotoo ng dalawang tao ay totoo.
17你們的律法上也寫著：‘兩個人的見證才是真的。’
18Ako ang nagpapatotoo sa akin din, at ang Amang nagsugo sa akin ay nagpapatotoo sa akin.
18我為自己作證，差我來的父也為我作證。”
19Sa kaniya nga'y kanilang sinabi, Saan naroroon ang iyong Ama? Sumagot si Jesus, Hindi ninyo nakikilala ako, ni ang aking Ama: kung ako'y inyong makilala, ay makikilala rin ninyo ang aking Ama.
19他們問：“你的父在哪裡？”耶穌回答：“你們不認識我，也不認識我的父；如果你們認識我，也就認識我的父了。”
20Sinalita niya ang mga salitang ito sa dakong kabang-yaman, nang nagtuturo siya sa templo: at walang taong humuli sa kaniya; sapagka't hindi pa dumarating ang kaniyang oras.
20這些話是耶穌在殿裡教導人的時候，在銀庫的院中說的。當時沒有人逮捕他，因為他的時候還沒有到。
21Muli ngang sinabi niya sa kanila, Yayaon ako, at ako'y inyong hahanapin, at mangamamatay kayo sa inyong kasalanan: sa aking paroroonan, ay hindi kayo mangakaparoroon.
21不信基督的必在罪中死亡耶穌又對他們說：“我要去了，你們要尋找我，並且要在自己的罪中死亡；我去的地方，你們不能到。”
22Sinabi nga ng mga Judio, Siya kaya'y magpapakamatay, sapagka't kaniyang sinabi, Sa aking paroroonan, ay hindi kayo mangakaparoroon.
22於是猶太人說：“他說‘我去的地方，你們不能到’，難道他要自殺嗎？”
23At sa kanila'y kaniyang sinabi, Kayo'y mga taga ibaba; ako'y taga itaas: kayo'y mga taga sanglibutang ito; ako'y hindi taga sanglibutang ito.
23耶穌說：“你們是從地上來的，我是從天上來的；你們屬這世界，我卻不屬這世界，
24Sinabi ko nga sa inyo, na kayo'y mangamamatay sa inyong mga kasalanan: sapagka't malibang kayo'y magsisampalataya na ako nga ang Cristo, ay mangamamatay kayo sa inyong mga kasalanan.
24所以我對你們說，你們要在自己的罪中死亡；你們若不信我就是‘那一位’，就要在自己的罪中死亡。”
25Sa kaniya nga'y kanilang sinabi, Sino ka baga? Sinabi sa kanila ni Jesus, Siya rin na sinalita ko sa inyo mula pa nang una.
25他們就問：“你是誰？”耶穌說：“我不是從起初就告訴你們嗎？
26Mayroon akong maraming bagay na sasalitain at hahatulan tungkol sa inyo: gayon pa man ang nagsugo sa akin ay totoo; at ang mga bagay na sa kaniya'y aking narinig, ang mga ito ang sinasalita ko sa sanglibutan.
26關於你們，我有許多事要說，要判斷；但那差我來的是真實的，我從他那裡聽見的，就告訴世人。”
27Hindi nila napagunawa na tungkol sa Ama ang kaniyang sinasalita sa kanila.
27他們不明白耶穌是對他們講論父的事。
28Sinabi nga ni Jesus, Kung maitaas na ninyo ang Anak ng tao, saka ninyo makikilala na ako nga ang Cristo, at wala akong ginagawa sa aking sarili, kundi sinalita ko ang mga bagay na ito, ayon sa itinuro sa akin ng Ama.
28所以耶穌說：“你們舉起了人子以後，必定知道我就是‘那一位’，並且知道我不憑著自己作甚麼事；我說的這些話，是照著父所教導我的。
29At ang nagsugo sa akin ay sumasa akin; hindi niya ako binayaang nagiisa; sapagka't ginagawa kong lagi ang mga bagay na sa kaniya'y nakalulugod.
29那差我來的和我同在，他沒有留下我獨自一人，因為我常作他喜悅的事。”
30Samantalang sinasalita niya ang mga bagay na ito, ay maraming nagsisampalataya sa kaniya.
30耶穌說這些話的時候，就有許多人信了他。
31Sinabi nga ni Jesus sa mga Judiong yaon na nagsisisampalataya sa kaniya, Kung kayo'y magsisipanatili sa aking salita, kung magkagayo'y tunay nga kayong mga alagad ko;
31真理必使人自由於是耶穌對信了他的猶太人說：“你們若持守我的道，就真是我的門徒了；
32At inyong makikilala ang katotohanan, at ang katotohana'y magpapalaya sa inyo.
32你們必定認識真理，真理必定使你們自由。”
33Sa kaniya'y kanilang isinagot, Kami'y binhi ni Abraham, at kailan ma'y hindi pa naging alipin ninomang tao: paanong sinasabi mo, Kayo'y magiging laya?
33他們說：“我們是亞伯拉罕的後裔，從來沒有被誰奴役過，你怎麼說‘你們必得自由’呢？”
34Sinagot sila ni Jesus, Katotohanan, katotohanang sinasabi ko sa inyo, Ang bawa't nagkakasala ay alipin ng kasalanan.
34耶穌說：“我實實在在告訴你們，凡犯罪的都是罪的奴隸。
35At ang alipin ay hindi nananahan sa bahay magpakailan man: ang anak ang nananahan magpakailan man.
35奴隸不能永遠住在家裡，唯有兒子才可以永遠住在家裡。
36Kung palayain nga kayo ng Anak, kayo'y magiging tunay na laya.
36所以， 神的兒子若使你們自由，你們就真的得自由了。
37Talastas ko na kayo'y binhi ni Abraham; gayon ma'y pinagsisikapan ninyong ako'y patayin, sapagka't ang salita ko'y hindi magkasiya sa inyo.
37我知道你們是亞伯拉罕的後裔；但你們想殺我，因為你們心裡不能容納我的道。
38Sinasalita ko ang mga bagay na aking nakita sa aking Ama: at ginagawa rin ninyo ang mga bagay na inyong narinig sa inyong Ama.
38我所說的，是我在父那裡看見的；但你們所作的，卻是從你們的父那裡聽見的。”
39Sila'y nagsisagot at sa kaniya'y sinabi, Si Abraham ang aming ama. Sa kanila'y sinabi ni Jesus, Kung kayo'y mga anak ni Abraham, ay gagawin ninyo ang mga gawa ni Abraham.
39魔鬼的兒女不肯聽主的道他們說：“我們的祖宗是亞伯拉罕。”耶穌說：“你們若是亞伯拉罕的子孫，就必作亞伯拉罕所作的。
40Datapuwa't ngayo'y pinagsisikapan ninyo akong patayin, na taong sa inyo'y nagsaysay ng katotohanan, na aking narinig sa Dios: ito'y hindi ginawa ni Abraham.
40現在我把從 神那裡聽見的真理告訴了你們，你們竟然想殺我，這不是亞伯拉罕所作的。
41Ginagawa ninyo ang mga gawa ng inyong ama. Sinabi nila sa kaniya, Hindi kami inianak sa pakikiapid; may isang Ama kami, ang Dios.
41你們要作的，正是你們的父要作的。”他們說：“我們不是從淫亂生的；我們只有一位父，就是 神。”
42Sinabi sa kanila ni Jesus, Kung ang Dios ang inyong ama, ay inyong iibigin ako: sapagka't ako'y nagmula at nanggaling sa Dios; sapagka't hindi ako naparito sa aking sarili, kundi sinugo niya ako.
42耶穌說：“如果 神是你們的父，你們就必愛我，因為我是從 神那裡來的；我已經來到這裡。我不是憑著自己來的，而是 神差了我來。
43Bakit hindi ninyo napaguunawa ang aking pananalita? sapagka't hindi ninyo mangyayaring dinggin ang aking salita.
43你們為甚麼不明白我的話呢？因為我的道你們聽不進去。
44Kayo'y sa inyong amang diablo, at ang mga nais ng inyong ama ang ibig ninyong gawin. Siya'y isang mamamatay-tao buhat pa nang una, at hindi nananatili sa katotohanan, sapagka't walang katotohanan sa kaniya. Pagka nagsasalita siya ng kasinungalingan, ay nagsasalita siya ng sa ganang kaniya: sapagka't siya'y isang sinungaling, at ama nito.
44你們是出於你們的父魔鬼，喜歡按著你們的父的私慾行事。他從起初就是殺人的兇手，不守真理，因為他心裡沒有真理。他說謊是出於本性，因為他本來就是說謊者，也是說謊的人的父。
45Nguni't dahil sa sinasabi ko ang katotohanan, ay hindi ninyo ako sinasampalatayanan.
45我講真理，你們卻因此不信我。
46Sino sa inyo ang makasusumbat sa akin tungkol sa kasalanan? Kung sinasabi ko ang katotohanan, bakit hindi ninyo ako sinasampalatayanan?
46你們中間有誰能指證我有罪呢？我既然講真理，你們為甚麼不信我呢？
47Ang sa Dios ay nakikinig ng mga salita ng Dios: dahil dito'y hindi ninyo dinirinig, sapagka't kayo'y hindi sa Dios.
47出於 神的，就聽 神的話；你們不聽，因為你們不是出於 神的。”
48Nagsisagot ang mga Judio at sa kaniya'y sinabi, Hindi baga magaling ang aming pagkasabi na ikaw ay isang Samaritano, at mayroon kang demonio?
48亞伯拉罕以前耶穌已存在猶太人對耶穌說：“我們說你是撒瑪利亞人，並且是鬼附的，不是很對嗎？”
49Sumagot si Jesus, Ako'y walang demonio; kundi pinapupurihan ko ang aking Ama, at ako'y inyong sinisiraan ng puri.
49耶穌回答：“我不是鬼附的。我尊敬我的父，你們卻侮辱我。
50Nguni't hindi ko hinahanap ang aking sariling kaluwalhatian: may isang humahanap at humahatol.
50我不求自己的榮耀，但有一位是為我求榮耀，並且是審判人的。
51Katotohanan, katotohanang sinasabi ko sa inyo, Kung ang sinoman ay tutupad ng aking salita, ay hindi siya makakakita magpakailan man ng kamatayan.
51我實實在在告訴你們，人若遵守我的道，必定永遠不見死亡。”
52Sinabi ng mga Judio sa kaniya, Ngayo'y nalalaman naming mayroon kang demonio. Namatay si Abraham, at ang mga propeta; at sinasabi mo, Kung ang sinoman ay tutupad ng aking salita, ay hindi niya matitikman magpakailan man ang kamatayan.
52猶太人對他說：“現在我們知道你的確是鬼附的。亞伯拉罕死了，先知們也死了，你還說‘人若遵守我的道，必定永遠不嘗死味’，
53Dakila ka pa baga sa aming amang Abraham, na namatay? at nangamatay ang mga propeta: sino ang ipinalalagay mo sa iyong sarili?
53難道你比我們的祖宗亞伯拉罕還大嗎？他死了，先知們也死了；你把自己當作甚麼人呢？”
54Sumagot si Jesus, Kung niluluwalhati ko ang aking sarili, ang kaluwalhatian ko ay walang anoman: ang aking Ama'y siyang lumuluwalhati sa akin; na tungkol sa kaniya'y sinasabi ninyo, na siya'y inyong Dios;
54耶穌回答：“如果我榮耀自己，我的榮耀就算不得甚麼；那使我得榮耀的是我的父，就是你們說是你們的 神的那一位。
55At hindi ninyo siya napagkilala: nguni't nakikilala ko siya; at kung aking sasabihin, na hindi ko siya nakikilala, ay ako'y matutulad sa inyo, na sinungaling: datapuwa't nakikilala ko siya, at tinutupad ko ang kaniyang salita.
55可是你們不認識他，我卻認識他。如果我說我不認識他，我就像你們一樣是說謊的；然而我認識他，也遵守他的道。
56Nagalak ang inyong amang si Abraham na makita ang aking araw; at nakita niya, at natuwa.
56你們的祖宗亞伯拉罕，因為可以看見我的日子就歡喜，既然看見了，他就很快樂。”
57Sinabi nga sa kaniya ng mga Judio, Wala ka pang limangpung taon, at nakita mo si Abraham?
57猶太人對他說：“你還不到五十歲，怎會見過亞伯拉罕呢？”
58Sinabi sa kanila ni Jesus, Katotohanan, katotohanang sinasabi ko sa inyo, Bago ipinanganak si Abraham, ay ako nga.
58耶穌說：“我實實在在告訴你們，亞伯拉罕出生以前，我已經存在了。”
59Sila nga'y nagsidampot ng mga bato upang ihagis sa kaniya: datapuwa't nagtago si Jesus, at lumabas sa templo.
59於是他們拿起石頭要打他。耶穌卻躲起來，從殿裡出去了。