1Ang mga kawikaan ni Salomon na anak ni David na hari sa Israel:
1箴言的功用大衛的兒子以色列王所羅門的箴言:
2Upang umalam ng karunungan at turo; upang bulayin ang mga salita ng pagkaunawa;
2要使人曉得智慧和教訓,了解充滿哲理的言語;
3Upang tumanggap ng turo sa pantas na paguugali, sa katuwiran, at kahatulan, at karampatan;
3使人領受明慧的教訓,就是公義、公正和正直;
4Upang magbigay ng katalinuhan sa musmos. Kaalaman at pagbubulay sa kabataan:
4使愚蒙人變成精明,使少年人獲得知識和明辨的能力;
5Upang marinig ng pantas, at lumago sa ikatututo: at upang tamuhin ng taong may unawa ang magagaling na payo:
5使智慧人聽了,可以增長學問,使聰明人聽了,可以獲得智謀;
6Upang umunawa ng kawikaan at ng kahulugan; ng mga salita ng pantas, at ng kanilang malalabong sabi.
6使人明白箴言和譬喻,懂得智慧人的言詞和他們的隱語。
7Ang takot sa Panginoon ay pasimula ng kaalaman: nguni't ang mangmang ay humahamak sa karunungan at turo.
7不受惡人的引誘敬畏耶和華是知識的開端,但愚妄人藐視智慧和教訓。
8Anak ko, dinggin mo ang turo ng iyong ama, at huwag mong pabayaan ang kautusan ng iyong ina:
8我兒,要聽從你父親的教訓,不可離棄你母親的訓誨。
9Sapagka't sila'y magiging tali ng biyaya sa iyong ulo, at mga kuwintas sa ligid ng iyong leeg.
9因為這些要作你頭上的華冠,作你頸上的金鍊。
10Anak ko, kung ikaw ay hikayatin ng mga makasalanan, huwag mong tulutan.
10我兒,如果壞人引誘你,你不可隨從他們。
11Kung kanilang sabihin, sumama ka sa amin, tayo'y magsibakay sa pagbububo ng dugo, tayo'y mangagkubli ng silo na walang anomang kadahilanan sa walang sala;
11如果他們說:“你跟我們來吧!我們要埋伏流人的血,我們要無故地潛伏傷害無辜的人;
12Sila'y lamunin nating buhay na gaya ng Sheol. At buo, na gaya ng nagsibaba sa lungaw;
12我們要好像陰間一般,把他們活生生吞下,他們整個被我們吞下,如同下坑的人一樣;
13Tayo'y makakasumpong ng lahat na mahalagang pag-aari, ating pupunuin ang ating mga bahay ng samsam;
13這樣,我們必得著各樣貴重的財物,把掠物裝滿我們的房子。
14Ikaw ay makikipagsapalaran sa gitna namin; magkakaroon tayong lahat ng isang supot:
14加入我們的行列吧!我們大家共用一個錢袋。”
15Anak ko, huwag kang lumakad sa daan na kasama nila; pigilin mo ang iyong paa sa kanilang landas:
15我兒,不可和他們走在一起,禁止你的腳走他們的路;
16Sapagka't ang kanilang mga paa ay nagsisitakbo sa kasamaan, at sila'y nangagmamadali sa pagbububo ng dugo.
16因為他們的腳奔向邪惡,他們急於流人的血。
17Sapagka't walang kabuluhang naladlad ang silo, sa paningin ng alin mang ibon:
17在飛鳥眼前張設網羅,是徒勞無功的。
18At binabakayan ng mga ito ang kanilang sariling dugo, kanilang ipinagkukubli ng silo ang kanilang sariling mga buhay.
18他們埋伏,是自流己血;他們潛伏,是自害己命。
19Ganyan ang mga lakad ng bawa't sakim sa pakinabang; na nagaalis ng buhay ng mga may-ari niyaon.
19凡是貪愛不義之財的,所走的路都是這樣;那不義之財奪去了貪財者的性命。
20Karunungan ay humihiyaw na malakas sa lansangan; kaniyang inilalakas ang kaniyang tinig sa mga luwal na dako;
20當聽智慧的呼喚智慧在街上呼喊,在廣場上揚聲;
21Siya'y humihiyaw sa mga pangulong dako na pinaglilipunan; sa pasukan ng mga pintuang-bayan, sa bayan, kaniyang binibigkas ang kaniyang mga salita:
21在鬧市中心呼叫,在城門口發出言語,說:
22Hanggang kailan kayong mga musmos, magsisiibig sa inyong kamusmusan? At ang mga nanunuya ay maliligaya sa panunuya, at ang mga mangmang ay mangagtatanim sa kaalaman?
22“你們愚蒙人喜愛愚蒙,好譏笑的人喜歡譏笑,愚昧人恨惡知識,要到幾時呢?
23Magsibalik kayo sa aking saway: narito, aking ibubuhos ang aking espiritu sa inyo.
23你們要因我的責備回轉,我就把我的心意(“心意”或譯:“靈”)向你們傾吐,把我的話指示你們。
24Sapagka't ako'y tumawag, at kayo'y tumanggi: aking iniunat ang aking kamay, at walang makinig;
24我呼喚,你們不肯聽從;我伸手,沒有人理會。
25Kundi inyong iniuwi sa wala ang buo kong payo, at hindi ninyo inibig ang aking saway:
25你們既輕忽我的一切勸告,不肯接受我的責備;
26Ako naman ay tatawa sa kaarawan ng inyong kasakunaan: ako'y manunuya pagka ang inyong takot ay dumarating;
26所以你們遭難的時候,我就發笑;驚恐臨到你們的日子,我就嗤笑。
27Pagka ang iyong takot ay dumarating na parang bagyo. At ang inyong kasakunaan ay dumarating na parang ipoipo; pagka ang hirap at hapis ay dumating sa inyo.
27驚恐臨到你們好像風暴,災難如同颶風來臨,患難困苦臨到你們身上。
28Kung magkagayo'y tatawag sila sa akin, nguni't hindi ako sasagot; hahanapin nila akong masikap, nguni't hindi nila ako masusumpungan:
28那時,他們必呼求我,我卻不回答;他們切切尋找我,卻尋不見;
29Sapagka't kanilang ipinagtanim ang kaalaman, at hindi pinili ang takot sa Panginoon.
29因為他們恨惡知識,不選擇敬畏耶和華;
30Ayaw sila ng aking payo; kanilang hinamak ang buo kong pagsaway:
30不接受我的勸告,輕視我的一切責備;
31Kaya't sila'y magsisikain ng bunga ng kanilang sariling lakad, at mabubusog ng kanilang sariling mga kagagawan.
31所以,他們必自食其果,必飽嘗自己所設計謀的傷害。
32Sapagka't papatayin sila ng pagtalikod ng musmos, at ang pagkawalang balisa ng mga mangmang ay ang sisira sa kanila.
32愚蒙人的背道必殺害他們自己,愚昧人的安逸必毀滅他們自己;
33Nguni't ang nakikinig sa akin ay tatahang tiwasay. At tatahimik na walang takot sa kasamaan.
33唯有聽從我的,必安然居住,得享安寧,免受災禍的驚恐。”