1At mangyayaring kung iyong didingging masikap ang tinig ng Panginoon mong Dios, upang isagawa ang lahat niyang utos na aking iniuutos sa iyo sa araw na ito, ay itataas ka ng Panginoon mong Dios sa lahat ng mga bansa sa lupa:
1遵行诫命的必蒙福(利26:3-13;申7:12-24)
2At ang lahat ng pagpapalang ito ay darating sa iyo at aabot sa iyo, kung iyong didinggin ang tinig ng Panginoon mong Dios.
2如果你听从耶和华你的 神的话,以下这一切福气必临到你身上,必把你追上。
3Magiging mapalad ka sa bayan, at magiging mapalad ka sa parang.
3你在城里必蒙福,在田间也必蒙福。
4Magiging mapalad ang bunga ng iyong katawan, at ang bunga ng iyong lupa, at ang bunga ng iyong mga hayop, ang karagdagan sa iyong bakahan at ang mga anak ng iyong kawan.
4你身所生的、土地所出的、牲畜所出的、牛生殖的和羊所产的,都必蒙福。
5Magiging mapalad ang iyong buslo at ang iyong palayok.
5你的篮子和你的抟面盆,都必蒙福。
6Magiging mapalad ka sa iyong pagpasok, at magiging mapalad ka sa iyong paglabas.
6你出必蒙福,你入也必蒙福。
7Pasasaktan ng Panginoon sa harap mo ang iyong mga kaaway na nagbabangon laban sa iyo: sila'y lalabas laban sa iyo sa isang daan at tatakas sa harap mo sa pitong daan.
7“那起来攻击你的仇敌,耶和华必使他们在你面前被击败;他们从一条路出来攻击你,必在你面前从七条路逃跑。
8Igagawad sa iyo ng Panginoon ang kaniyang pagpapala sa iyong mga kamalig, at sa lahat ng pagpatungan mo ng iyong kamay at pagpapalain ka niya sa lupain na ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios.
8在你的仓房里和你手所办的一切事上,耶和华必吩咐福气临到你;在耶和华你的 神赐给你的地上,他必赐福给你。
9Itatatag ka ng Panginoon na isang banal na bayan sa kaniya, gaya ng kaniyang isinumpa sa iyo; kung iyong gaganapin ang mga utos ng Panginoon mong Dios, at lalakad ka sa kaniyang mga daan.
9如果你谨守耶和华你的 神的诫命,遵守他的道路,耶和华就必照着他向你起过的誓,立你作他自己的圣民。
10At makikita ng lahat ng mga bayan sa lupa, na ikaw ay tinawag sa pamamagitan ng pangalan ng Panginoon at sila'y matatakot sa iyo.
10地上万民见你被称为耶和华名下的人,就必惧怕你。
11At ikaw ay pasasaganain ng Panginoon, sa ikabubuti mo, sa bunga ng iyong katawan, at sa bunga ng iyong mga hayop, at sa bunga ng iyong lupa, sa lupain na isinumpa ng Panginoon sa iyong mga magulang upang ibigay sa iyo.
11在耶和华向你列祖起誓应许要赐给你的土地上,他必使你身上所生的、牲畜所产的、土地所出的,都丰富有余。
12Bubuksan ng Panginoon sa iyo ang kaniyang mabuting kayamanan, ang langit, upang ibigay ang ulan sa iyong lupain sa kapanahunan, at upang pagpalain ang buong gawa ng iyong kamay; at ikaw ay magpapahiram sa maraming bansa, at ikaw ay hindi hihiram.
12耶和华必为你打开他天上的宝库,按时降雨在你的地上,在你手里所作的一切事上赐福给你;你要借贷给许多国的民,却不会向人借贷。
13At gagawin ka ng Panginoon na ulo at hindi buntot, at ikaw ay magiging sa ibabaw lamang, at hindi ka mapapasailalim; kung iyong didinggin ang mga utos ng Panginoon mong Dios, na aking iniuutos sa iyo sa araw na ito, na iyong sundin at gawin;
13耶和华必使你作头不作尾,居上不居下,只要你听从耶和华你的 神的诫命,就是我今日吩咐你的,谨守遵行;
14At huwag kang lilihis sa anoman sa mga salita na aking iniuutos sa inyo sa araw na ito, sa kanan o sa kaliwa, upang sumunod sa ibang mga dios na paglilingkuran sila.
14不可偏离我今日吩咐你的一切话,不偏左也不偏右,以致去随从和事奉别的神。
15Nguni't mangyayari, na kung hindi mo didinggin ang tinig ng Panginoon mong Dios, na isasagawa ang lahat ng kaniyang mga utos at ang kaniyang palatuntunan na aking iniuutos sa iyo sa araw na ito, na ang lahat ng sumpang ito ay darating sa iyo at aabot sa iyo.
15违命的必受咒诅(利26:14-45)“但是,如果你不听从耶和华你 神的话,不谨守遵行我今日吩咐你的一切诫命和律例,以下这一切咒诅就必临到你身上,把你赶上。
16Susumpain ka sa bayan, at susumpain ka sa parang.
16你在城里必受咒诅,在田间也必受咒诅。
17Susumpain ang iyong buslo at ang iyong palayok.
17你的篮子和抟面盆都必受咒诅。
18Susumpain ang bunga ng iyong katawan, at ang bunga ng iyong lupa, ang karagdagan ng iyong bakahan at ang mga anak ng iyong kawan.
18你身所生的、土地所出的、牛生殖的和羊所产的,都必受咒诅。
19Susumpain ka sa iyong pagpasok, at susumpain ka sa iyong paglabas.
19你出必受咒诅,你入也必受咒诅。
20Ibubugso ng Panginoon sa iyo ang sumpa, ang kalituhan, at ang saway, sa lahat ng pagpapatungan ng iyong kamay na iyong gagawin, hanggang sa ikaw ay mabuwal, at hanggang sa ikaw ay malipol na madali; dahil sa kasamaan ng iyong mga gawa, na sa gayo'y pinabayaan mo ako.
20“耶和华必在你手所作的一切事上,使咒诅、纷乱和责备临到你身上,直到你被消灭,速速地灭亡,因为你行恶,离弃了我的缘故。
21Ikakapit sa iyo ng Panginoon ang salot hanggang sa maubos ka sa lupa, na iyong pinapasok upang ariin.
21耶和华必使瘟疫随着你,直到他把你从你进去得为业的地上灭绝了。
22Sasalutin ka ng Panginoon ng sakit na tuyo, at ng lagnat, at ng pamamaga, at ng nagaapoy na init, at ng tabak, at ng salot ng hangin, at ng sakit sa pagani; at kanilang hahabulin ka hanggang sa ikaw ay malipol.
22耶和华必用痨病、热病、炎症、疟疾、干旱、旱风和霉烂打击你;它们必追赶你,直到你灭亡。
23At ang iyong langit na nasa itaas ng iyong ulo, ay magiging tanso, at ang lupa na nasa ilalim mo ay magiging bakal.
23你头上的天必变成铜,你脚下的地必变成铁。
24Ang ipauulan ng Panginoon sa iyong lupa ay abo at alabok; mula sa langit ay bababa sa iyo, hanggang sa ikaw ay magiba.
24耶和华必使你地上的雨水变为飞沙尘土,从天上下到你身上,直到你被消灭。
25Pasasaktan ka ng Panginoon sa harap ng iyong mga kaaway; ikaw ay lalabas sa isang daan laban sa kanila, at tatakas sa pitong daan sa harap nila: at ikaw ay papagpaparoo't parituhin sa lahat ng mga kaharian sa lupa.
25耶和华必使你在仇敌面前被击败;你从一条路出去攻击他们,必在他们面前从七条路逃跑;你必成为天下万国惊骇的对象。
26At ang iyong bangkay ay magiging pagkain sa lahat ng mga ibon sa himpapawid, at sa mga hayop sa lupa; at walang taong bubugaw sa kanila.
26你的尸体必成为空中的飞鸟和地上的走兽的食物;必没有人来把它们吓走。
27Sasalutin ka ng Panginoon ng bukol sa Egipto, at ng mga grano, at ng kati, at ng galis, na hindi mapagagaling.
27“耶和华必用埃及人的疮、痔漏、牛皮癣、红疹打击你,这是你不能医治的。
28Sasaktan ka ng Panginoon ng pagkaulol, at ng pagkabulag, at ng pagkagulat ng puso;
28耶和华必用癫狂、眼瞎、心乱打击你;
29At ikaw ay magaapuhap sa katanghaliang tapat na gaya ng bulag na nagaapuhap sa kadiliman, at hindi ka giginhawa sa iyong mga lakad: at ikaw ay mapipighati at sasamsaman kailan man, at walang taong magliligtas sa iyo.
29你必在中午的时候摸索,好像瞎子在黑暗中摸索一样;你的道路必不亨通;你必日日受欺压、被抢夺,没有人拯救你。
30Ikaw ay magaasawa, at ibang lalake ang sisiping sa kaniya: ikaw ay magtatayo ng isang bahay, at hindi mo tatahanan: ikaw ay maguubasan, at hindi mo mapapakinabangan ang bunga niyaon.
30你和女子订了婚,别人必和她同寝;你建造房屋,必不得住在里面;你栽种葡萄园,必不得享用它的果子。
31Ang iyong baka ay papatayin sa harap ng iyong mga mata, at hindi mo makakain yaon; ang iyong asno ay aagawin sa harap ng iyong mukha, at hindi na masasauli sa iyo: ang iyong tupa ay mabibigay sa iyong mga kaaway, at walang magliligtas sa iyo.
31你的牛在你眼前被宰了,你必不得吃它的肉;你的驴从你面前被抢夺了,必不归还给你;你的羊群交给了你的仇敌,必没有人拯救。
32Ang iyong mga anak na lalake at babae ay magbibigay sa ibang bayan; at ang iyong mga mata ay titingin, at mangangalay ng paghihintay sa kanila sa buong araw: at ang iyong kamay ay walang magagawa.
32你的儿女必被交给别国的民,你必亲眼看见,日日为他们焦虑;你必无能为力。
33Ang bunga ng iyong lupa, at lahat ng iyong gawa ay kakanin ng bansang di mo nakikilala; at ikaw ay mapipighati at magigipit na palagi:
33你土地的出产和你劳碌得来的一切,都必被你不认识的民族吃尽;你必常常受压迫和压制;
34Na anopa't ikaw ay mauulol dahil sa makikita ng paningin ng iyong mga mata.
34你因亲眼看见的,必要疯狂。
35Sasaktan ka ng Panginoon sa mga tuhod at sa mga hita, ng isang masamang bukol na hindi mo mapagagaling, mula sa talampakan ng iyong paa hanggang sa bao ng iyong ulo.
35耶和华必用毒疮打击你的双膝和双腿,由踵至顶,使你无法医治。
36Dadalhin ka ng Panginoon, at ang iyong haring ilalagay mo sa iyo, sa isang bansang hindi mo nakilala, ninyo ng iyong mga magulang at doo'y maglilingkod ka sa ibang mga dios, na kahoy at bato.
36耶和华必把你和你所立统治你的君王,领到你和你的列祖都不认识的国那里去;在那里你必事奉别的神,就是木头石头所做的神。
37At ikaw ay magiging isang kamanghaan, isang kawikaan, at isang kabiruan sa lahat ng bayang pagdadalhan sa iyo ng Panginoon.
37在耶和华要领你去的各民族中,你必成为使人惊骇、使人嘲笑和讽刺的对象。
38Kukuha ka ng maraming binhi sa bukid, at kaunti ang iyong titipunin; sapagka't uubusin ng balang.
38“你带到田间的种子虽然很多,但收进来的却很少,因为蝗虫把它吞吃了。
39Ikaw ay maguubasan at iyong aalagaan, nguni't ni hindi ka iinom ng alak, ni mamimitas ng ubas; sapagka't kakanin yaon ng uod.
39你栽种修理葡萄园,必不得收葡萄,也不得喝葡萄酒,因为虫子把它吃尽了。
40Magkakaroon ka ng mga puno ng olibo sa lahat ng iyong mga hangganan, nguni't hindi ka magpapahid ng langis; sapagka't ang iyong olibo ay malalagasan ng buko.
40你全境必有橄榄树,却没有油抹身,因为你的橄榄还未成熟就脱落了。
41Ikaw ay magkakaanak ng mga lalake at mga babae, nguni't sila'y hindi magiging iyo; sapagka't sila'y yayaon sa pagkabihag.
41你必生儿养女,却不是属你的,因为他们都要被掳去。
42Lahat ng iyong puno ng kahoy at bunga ng iyong lupa ay aariin ng balang.
42你所有的树木和你土地的出产,都必被害虫吃光。
43Ang taga ibang lupa na nasa gitna mo ay tataas ng higit at higit sa iyo, at ikaw ay pababa ng pababa ng pababa.
43住在你中间的寄居者必渐渐高升,比你高而又高;你必渐渐下降,低而又低。
44Siya'y magpapahiram sa iyo, at ikaw ay hindi makapagpapahiram sa kaniya: siya'y magiging ulo, at ikaw ay magiging buntot.
44他要借给你,你却不能借给他;他必作头,你必作尾。
45At lahat ng mga sumpang ito ay darating sa iyo at hahabulin ka, at aabutan ka, hanggang sa magiba ka; sapagka't hindi mo dininig ang tinig ng Panginoon mong Dios, upang tuparin ang kaniyang mga utos at ang kaniyang mga palatuntunan na kaniyang iniutos sa iyo:
45这一切咒诅必临到你,必追赶你,必把你追上,直到你被消灭,因为你不听从耶和华你的 神的话,没有遵守他吩咐你的诫命和律例。
46At ang mga yao'y magiging isang tanda at isang kababalaghan sa iyo, at sa iyong lahi magpakailan man:
46这些咒诅必在你和你的后裔身上成为异迹和奇事,直到永远。
47Sapagka't hindi ka naglingkod sa Panginoon mong Dios na may kagalakan, at may kasayahan ng puso, dahil sa kasaganaan ng lahat ng mga bagay:
47因为你在这样富足的时候,没有以欢乐和高兴的心来事奉耶和华你的 神,
48Kaya't maglilingkod ka sa iyong mga kaaway na susuguin ng Panginoon laban sa iyo, na may gutom, at uhaw, at kahubaran, at sa kakulangan ng lahat ng mga bagay: at lalagyan ka niya ng isang pamatok na bakal sa iyong leeg hanggang sa maibuwal ka niya.
48所以你必在饥饿、干渴、赤身露体和缺乏之中,去事奉耶和华派来攻击你的仇敌;他必把铁轭放在你的颈项上,直到把你消灭。
49Magdadala ang Panginoon ng isang bansang laban sa iyo mula sa malayo, mula sa katapusan ng lupa, na gaya ng lumilipad ang aguila; isang bansang ang wika'y hindi mo nababatid;
49“耶和华必从远方,从地极把一国的民带来,像鹰一般飞来攻击你;这民的语言你不会听;
50Bansang mukhang mabangis, na hindi igagalang ang pagkatao ng matanda, ni magpapakundangan sa bata:
50这民脸无羞耻,不顾老年人的情面,也不恩待青年人。
51At kaniyang kakanin ang anak ng iyong hayop at ang bunga ng iyong lupa, hanggang sa maibuwal ka; na wala ring matitira sa iyong trigo, alak, o langis, ng karagdagan ng iyong bakahan, o ng anak ng iyong kawan, hanggang sa ikaw ay maipalipol.
51他们必吞吃你牲畜所生的和你土地所产的,直到把你消灭;必不给你留下五谷、新酒和油、幼小的牛,以及肥嫩的羊,直到使你灭亡为止。
52At kaniyang kukubkubin ka sa lahat ng iyong mga pintuang-daan, hanggang sa ang iyong mataas at nakababakod na kuta ay malagpak, na siyang iyong inaasahan, sa iyong buong lupain; at kaniyang kukubkubin ka sa lahat ng iyong mga pintuang-bayan sa iyong buong lupain, na ibinibigay sa iyo ng Panginoon mong Dios.
52他们必把你围困在你的各城里,直到在你的全境内你所倚靠高大和坚固的城墙都被攻陷;他们必把你围困在耶和华你的 神赐给你的全地的各城里。
53At kakain ka ng bunga ng iyong sariling katawan, ng laman ng iyong mga anak na lalake at babae, na ibinigay sa iyo ng Panginoon mong Dios, sa pagkakubkob at sa kagipitan, na igigipit sa iyo ng iyong mga kaaway.
53你在仇敌围困和窘迫你的时候,要吃你身所生的,就是吃耶和华你的 神赐给你的儿女的肉。
54Ang lalaking mahabagin sa gitna mo, at totoong maramdamin, ay magiging masama ang kaniyang mata sa kaniyang kapatid, at sa asawa ng kaniyang sinapupunan, at sa labis sa kaniyang mga anak na ititira:
54你们中间温柔嫩弱的男人,必敌视自己的兄弟、怀中的妻子和余剩的儿女;
55Na anopa't hindi niya ibibigay sa kaninoman sa kanila ang laman ng kaniyang mga anak na kaniyang kakanin, sapagka't walang natira sa kaniya, sa pagkubkob at sa kagipitan na igigipit sa iyo ng iyong mga kaaway sa lahat ng iyong mga pintuang-bayan.
55甚至在你的仇敌围困和窘迫你在各城里的时候,他要吃自己儿女的肉,却不肯分给他们任何人,因为他没有什么剩下的。
56Ang mahabagin at maramdaming babae sa gitna mo, na hindi pa natitikmang itungtong ang talampakan ng kaniyang paa sa lupa dahil sa kahinhinan at pagkamahabagin, ay magiging masama ang kaniyang mata sa asawa ng kaniyang sinapupunan, at sa kaniyang anak na lalake, at babae;
56你们中间温柔娇嫩的妇人,素来因为温柔娇嫩不肯把脚掌踏在地上,现在必敌视自己怀中的丈夫和自己的儿女。
57At sa kaniyang sanggol na lumalabas sa pagitan ng kaniyang mga paa at sa kaniyang mga anak na kaniyang ipanganganak; sapagka't kaniyang kakanin ng lihim sila dahil sa kakulangan ng lahat ng mga bagay, sa pagkubkob at sa kagipitan, na igigipit sa iyo ng iyong mga kaaway sa iyong mga pintuang-bayan.
57她暗中把自己两腿之间出来的婴孩,和自己生的儿女吃掉,因为在你的仇敌围困和窘迫你在各城里的时候,她什么都没有了。
58Kung hindi mo isasagawa ang lahat ng mga salita ng kautusang ito na nasusulat sa aklat na ito, upang ikaw ay matakot dito sa maluwalhati at kakilakilabot na pangalang, Ang Panginoon Mong Dios.
58“如果你不谨守遵行写在这书上的这律法的一切话,不敬畏这荣耀和可畏的名,就是耶和华你的 神,
59Kung magkagayo'y gagawin ng Panginoon na kamanghamangha ang salot sa iyo, at ang salot sa iyong binhi, malaking salot, at totoong malaon, at kakilakilabot na sakit, at totoong malaon.
59耶和华就必使你和你的后裔遭受奇灾,就是大而长久的灾,毒而长久的病。
60At kaniyang pararatingin uli sa iyo ang lahat ng mga sakit sa Egipto, na iyong kinatakutan at kakapit sa iyo.
60他必使你惧怕的埃及人的各种疾病都临到你身上,紧紧地缠着你。
61Bawa't sakit din naman, at bawa't salot, na hindi nasusulat sa aklat ng kautusang ito'y pararatingin nga sa iyo ng Panginoon, hanggang sa ikaw ay maibuwal.
61又把这律法书上没有记载的各样灾病,都降在你身上,直到你被消灭。
62At kayo'y malalabing kaunti sa bilang, pagkatapos na kayo'y naging gaya ng mga bituin sa langit sa karamihan; sapagka't hindi ninyo dininig ang tinig ng Panginoon mong Dios.
62你们以前虽然像天上的星那么多,现在剩下的人数却寥寥可数,因为你不听从耶和华你的 神的话。
63At mangyayari, na kung paanong ang Panginoon ay nagagalak sa inyo na gawin kayong mabuti at paramihin kayo: ay gayon magagalak ang Panginoon sa inyo na ipalipol kayo, at ibuwal kayo; at kayo'y palalayasin sa lupa na inyong pinapasok upang ariin.
63先前耶和华怎样喜欢你们得好处,使你们人数众多,将来也必怎样喜欢你们灭亡,把你们消灭;你们必从要进去得为业的地上被拔除。
64At pangangalatin ka ng Panginoon sa lahat ng mga bayan, mula sa isang dulo ng lupa hanggang sa kabilang dulo ng lupa; at doo'y maglilingkod ka sa ibang mga dios, na hindi mo nakilala, ninyo ng inyong mga magulang, sa makatuwid baga'y sa mga dios na kahoy at bato.
64耶和华必使你分散在万民中,从地的这边到地的那边;在那里你要事奉你和你的列祖不认识的别的神,就是木头和石头做的神。
65At sa gitna ng mga bansang ito ay hindi ka makakasumpong ng ginhawa, at mawawalan ng kapahingahan ang talampakan ng iyong paa: kundi bibigyan ka ng Panginoon doon ng sikdo ng puso, at pangangalumata, at panglalambot ng kaluluwa:
65在那些国中,你必不得安息,也没有脚掌歇息的地方;耶和华却必使你在那里心中发颤,眼目憔悴,精神颓废。
66At ang iyong buhay ay mabibitin sa pagaalinglangan sa harap mo; at ikaw ay matatakot gabi't araw, at mawawalan ng katiwalaan ang iyong buhay.
66你未来的生命必悬而不定;你必昼夜恐惧,生命难保。
67Sa kinaumagaha'y iyong sasabihin, Kahi manawari ay gumabi na! at sa kinagabiha'y iyong sasabihin, Kahi manawari ay umumaga na! dahil sa takot ng iyong puso na iyong ikatatakot, at dahil sa paningin ng iyong mga mata na iyong ikakikita.
67因你心里的惧怕惊恐和你眼中看见的景象,早晨你必说:‘但愿现在是晚上!’晚上你必说:‘但愿现在是早晨!’
68At pababalikin ka ng Panginoon sa Egipto sa pamamagitan ng sasakyan, sa daan na aking sinabi sa iyo, Hindi mo na uli makikita; at doo'y pabibili kayo sa inyong mga kaaway na pinaka aliping lalake, at babae, at walang taong bibili sa inyo.
68耶和华必用船把你送回埃及去,走我曾经告诉你,你不得再见的那条路;在那里你们必卖身给你的仇敌作奴仆和作婢女,却没有人买。”