1Ito ang mga salita ng tipan na iniutos ng Panginoon kay Moises na gawin sa mga anak ni Israel sa lupain ng Moab, bukod sa tipang kaniyang ginawa sa kanila sa Horeb.
1重申立约之言
2At tinawag ni Moises ang buong Israel, at sinabi sa kanila, Inyong nakita yaong lahat na ginawa ng Panginoon sa harap ng inyong mga mata sa lupain ng Egipto, kay Faraon at sa lahat ng kaniyang lingkod at kaniyang buong lupain;
2摩西把以色列众人召了来,对他们说:“耶和华在埃及地,在你们面前,向法老和他的众臣仆,以及他的全国所行的一切,你们都看见了,(本节在《马索拉抄本》为29:1)
3Ang mga dakilang tukso na nakita ng iyong mga mata, ang mga tanda, at yaong mga dakilang kababalaghan:
3就是你亲眼见过的大试验和神迹,以及那些大奇事;
4Nguni't hindi kayo binigyan ng Panginoon ng pusong ikakikilala at ng mga matang ikakikita, at ng mga pakinig na ikaririnig, hanggang sa araw na ito.
4但是直到今日,耶和华还没有给你们一颗能明白的心,能看见的眼睛,能听见的耳朵。
5At aking pinatnubayan kayong apat na pung taon sa ilang: ang inyong mga damit ay hindi naluma sa inyo, at ang iyong panyapak ay hindi naluma sa iyong paa.
5我在旷野四十年之久领导你们;你们身上的衣服没有穿破,脚上的鞋也没有穿坏。
6Hindi kayo kumain ng tinapay, ni uminom ng alak o inuming nakalalasing: upang inyong makilala na ako ang Panginoon ninyong Dios.
6饭你们没有吃,清酒或烈酒你们没有喝,这是要使你们知道耶和华是你们的 神。
7At nang kayo'y dumating sa dakong ito, ay lumabas si Sehon na hari sa Hesbon at si Og na hari sa Basan, laban sa atin sa pakikibaka, at ating sinugatan sila;
7你们来到了这地方,希实本王西宏和巴珊王噩就出来,与我们交战,我们击败了他们。
8At ating sinakop ang kanilang lupain at ating ibinigay na pinaka mana sa mga Rubenita, at sa mga Gadita, at sa kalahating lipi ni Manases.
8夺取了他们的地,分给流本人、迦得人和玛拿西半个支派作产业。
9Ganapin nga ninyo ang mga salita ng tipang ito, at inyong gawin, upang kayo'y guminhawa sa lahat ng inyong ginagawa.
9所以你们要谨守这约的话,并且遵行,好使你们在所行的一切事上都亨通。
10Kayo'y tumatayong lahat sa araw na ito, sa harap ng Panginoon ninyong Dios; ang inyong mga pangulo, ang inyong mga lipi, ang inyong mga matanda, at ang inyong mga puno, sa makatuwid baga'y lahat ng mga lalake sa Israel,
10“今日你们全都站在耶和华你们的 神面前;你们的首领、族长、长老、官长和以色列所有的男子,
11Ang inyong mga bata, ang inyong mga asawa at ang iyong taga ibang lupa na nasa gitna ng iyong mga kampamento mula sa iyong mangangahoy hanggang sa iyong mananalok:
11你们的小孩、妻子和在你营中的寄居者,以及为你们劈柴挑水的人,都站在耶和华你们的 神面前,
12Upang ikaw ay pumasok sa tipan ng Panginoon mong Dios, at sa kaniyang sumpa na ginagawa sa iyo ng Panginoon mong Dios sa araw na ito:
12为要叫你遵守耶和华你的 神今日与你所立的约,和他向你所起的誓;
13Upang kaniyang itatag ka sa araw na ito na isang bayan, at upang siya'y maging iyong Dios, na gaya ng kaniyang sinalita sa iyo, at gaya ng kaniyang isinumpa sa iyong mga magulang, kay Abraham, kay Isaac, at kay Jacob.
13这样,他今日可以立你作他的子民,他可以作你的 神,正如他曾经对你说过的,又对你的列祖亚伯拉罕、以撒、雅各起过誓的。
14At hindi lamang sa inyo ginagawa ko ang tipang ito at ang sumpang ito;
14“我不但与你们立这约,起这誓;
15Kundi doon sa nakatayo ritong kasama natin sa araw na ito sa harap ng Panginoon nating Dios, at gayon din sa hindi natin kasama sa araw na ito:
15而且也与那些今日和我们在这里,一同站在耶和华我们的 神面前的人,以及那些今日不与我们同在这里的人立这约,起这誓。
16(Sapagka't talastas ninyo kung paanong tumahan tayo sa lupain ng Egipto; at kung paanong tayo'y pumasok sa gitna ng mga bansang inyong dinaanan;
16你们清楚知道我们怎样在埃及地住过,怎样从列国中经过;
17At inyong nakita ang kanilang mga karumaldumal, at ang kanilang mga idolo, na kahoy at bato, pilak at ginto na nasa gitna nila:)
17你们也见过他们的可憎之物,和他们那里那些木、石、金、银的偶像。
18Baka magkaroon sa gitna ninyo ng lalake, o babae, o angkan, o lipi, na ang puso'y humiwalay sa araw na ito, sa Panginoon nating Dios, na yumaong maglingkod sa mga dios ng mga bansang yaon; baka magkaroon sa gitna ninyo ng isang ugat na nagbubunga ng nakakalason at ng ajenjo;
18恐怕你们中间有男人或女人,家族或支派,今日心里偏离了耶和华我们的 神,去事奉那些国的神,又恐怕你们中间有恶根,生出毒草和苦堇来;
19At mangyari, na pagka kaniyang narinig ang mga salita ng sumpang ito, na kaniyang basbasan ang kaniyang sarili sa kaniyang puso, na magsabi, Ako'y magkakaroon ng kapayapaan, bagaman ako'y lumalakad sa pagmamatigas ng aking puso upang ilakip ang paglalasing sa kauhawan:
19如果人听了这咒诅的话,心里仍然自夸说:‘我虽然照着顽梗的心而行,使好人和恶人一起灭亡,我还有平安。’
20Ay hindi siya patatawarin ng Panginoon, kundi ang galit nga ng Panginoon at ang kaniyang paninibugho ay maguusok laban sa taong yaon, at ang lahat ng sumpa na nasusulat sa aklat na ito ay hihilig sa kaniya, at papawiin ng Panginoon ang kaniyang pangalan sa silong ng langit.
20耶和华必不肯饶恕他;耶和华的怒气和愤恨必向这人发作,这书上所写的一切咒诅都要降在那人身上,耶和华也必从天下涂抹他的名。
21At ihihiwalay siya ng Panginoon sa lahat ng mga lipi sa Israel sa kasamaan, ayon sa lahat ng mga sumpa ng tipan na nasusulat sa aklat na ito ng kautusan.
21耶和华必照着写在这律法书上的约的一切咒诅,把他从以色列众支派中分别出来,使他遭受灾祸。
22At ang mga lahing darating, ang inyong mga anak na magsisibangon pagkamatay ninyo, at ang taga ibang bayan na magmumula sa malayong lupain, ay magsasabi, pagka nakita nila ang mga salot ng lupaing yaon, at ang sakit na inilagay ng Panginoon, na ipinagkasakit;
22“后代的人,就是你们以后兴起来的子孙,和从远方来的外族人,看见了这地的灾难和耶和华降与这地的疾病,
23At ang buong lupaing yaon ay asupre, at asin, at sunog, na hindi nahahasikan, at walang ibubunga, ni walang tumutubong damo, na gaya ng nangyari sa pagkagiba ng Sodoma at Gomorra, Adma at Seboim, na giniba ng Panginoon sa kaniyang kagalitan at sa kaniyang maningas na pagiinit;
23又看见了遍地有硫磺,有盐卤,有火烧,没有播种,没有出产,寸草不生,好像耶和华在烈怒和怒火中毁灭的所多玛、蛾摩拉、押玛、洗扁一样,
24Na anopa't lahat ng mga bansa ay magsasabi, Bakit ginawa ito ng Panginoon sa lupaing ito? ano ang kahulugan ng init nitong malaking kagalitan?
24看见了这些的人和万国的人都要问:‘耶和华为什么向这地这样行呢?为什么大发烈怒呢?’
25Kung magkagayo'y sasabihin ng mga tao, Sapagka't kanilang pinabayaan ang tipan ng Panginoon, ng Dios ng kanilang mga magulang, na kaniyang ginawa sa kanila, nang kaniyang kunin sila sa lupain ng Egipto;
25人就必回答:‘是因为他们离弃了耶和华他们列祖的 神的约,就是耶和华把他们从埃及地领出来的时候,与他们所立的;
26At sila'y yumaon at naglingkod sa ibang mga dios, at sinamba nila, na mga dios na hindi nila nakilala, at hindi niya ibinigay sa kanila:
26去事奉别的神,向他们叩拜,就是他们不认识的神,也是耶和华没有给他们指定要拜的神;
27Kaya't ang galit ng Panginoon ay nagalab laban sa lupaing ito, upang dalhin sa kaniya ang buong sumpa na nasusulat sa aklat na ito:
27所以耶和华向这地大发烈怒,把这书上所写的一切咒诅都降在这地上;
28At sila'y binunot ng Panginoon sa kanilang lupain, sa kagalitan, at sa pagiinit, at sa malaking pagkagalit, at sila'y itinaboy sa ibang lupain gaya sa araw na ito.
28于是耶和华在烈怒、忿怒和大怒中,把他们从他们的地土拔出来,丢在别的地方,像今天一样。’
29Ang mga bagay na lihim ay nauukol sa Panginoon nating Dios: nguni't ang mga bagay na hayag ay nauukol sa atin at sa ating mga anak magpakailan man, upang ating magawa ang lahat ng mga salita ng kautusang ito.
29“奥秘的事,是属于耶和华我们的 神的,只有显露的事,是永远属于我们和我们子孙的,好叫我们遵行这律法上的一切话。”