1At ang mga anak ni Israel ay naglakbay at humantong sa mga kapatagan ng Moab sa dako roon ng Jordan na nasa tapat ng Jerico.
1摩押王巴勒召巴兰
2At nakita ni Balac na anak ni Zippor ang lahat ng ginawa ng Israel sa mga Amorrheo.
2以色列人向亚摩利人所行的一切事,西拨的儿子巴勒都看见了。
3At ang Moab ay natakot na mainam sa bayan, sapagka't sila'y marami: at ang Moab ay nagulumihanan dahil sa mga anak ni Israel.
3摩押人十分惧怕这民,因为他们众多;摩押人因以色列人的缘故,十分恐慌。
4At sinabi ng Moab sa mga matanda sa Madian, Ngayon ay hihimuran ng karamihang ito yaong lahat na nasa palibot natin, gaya ng baka na humihimod sa damo sa parang. At si Balac na anak ni Zippor, ay hari sa Moab ng panahong yaon.
4摩押人对米甸的长老说:“现在这群人要吞并我们四周的一切,好像牛吞吃田间的草一样。”那时西拨的儿子巴勒,作摩押王;
5At siya'y nagutos ng mga sugo kay Balaam na anak ni Beor, hanggang sa Pethor na nasa tabi ng ilog, hanggang sa lupain ng mga anak ng kaniyang bayan, upang tawagin siya, na sabihin, Narito, may isang bayan na lumabas mula sa Egipto: narito, kanilang tinatakpan ang ibabaw ng lupa, at sila'y nangakatayo laban sa akin:
5他就派使者到比珥的儿子巴兰那里去,就是到大河的毗夺,亚扪人的地那里,去叫巴兰来,说:“你看,有一个民族从埃及出来,遮满了全地,如今住在我的对面。
6Parito ka ngayon, isinasamo ko sa iyo, na sumpain mo sa akin ang bayang ito; sapagka't sila'y totoong makapangyarihan kay sa akin; marahil ako'y mananaig, na aming masasaktan sila, at aking silang mapalalayas sa lupain; sapagka't talastas ko na ang iyong pinagpapala ay mapalad at ang iyong sinusumpa ay mapapasama.
6现在请你来,替我咒诅这民,因为他们比我强盛,或者我能够击败他们,把他们从这地赶出去;因为我知道你给谁祝福,谁就得福;你咒诅谁,谁就受咒诅。”
7At ang mga matanda sa Moab at ang mga matanda sa Madian, ay nagsiparoon na dala sa kanilang kamay ang mga ganting pala sa panghuhula; at sila'y dumating kay Balaam at sinalita nila sa kaniya ang mga salita ni Balac.
7摩押的长老和米甸的长老,手里带着礼金去了;他们到了巴兰那里,把巴勒的话告诉他。
8At kaniyang sinabi sa kanila, Dito na kayo tumuloy ngayong gabi, at bibigyan ko kayo ng kasagutan, kung ano ang sasalitain ng Panginoon sa akin; at ang mga prinsipe sa Moab ay tumuloy na kasama ni Balaam.
8巴兰对他们说:“今夜你们留在这里,我必照着耶和华吩咐我的话答复你们。”于是,摩押的领袖就与巴兰同住。
9At ang Dios ay naparoon kay Balaam, at nagsabi, Sinong mga tao itong kasama mo?
9 神来到巴兰那里,说:“与你在一起的这些人是谁?”
10At sinabi ni Balaam sa Dios, Si Balac, na anak ni Zippor, hari sa Moab, ay nagpasugo sa akin, na sinasabi,
10巴兰对 神说:“是摩押王西拨的儿子巴勒派到我这里来的人,他们说:
11Narito, ang bayan na lumabas sa Egipto, ay tumatakip sa ibabaw ng lupa: ngayo'y parito ka, sumpain mo sila sa akin; marahil ako'y makababaka sa kanila, at sila'y aking mapalalayas.
11‘你看,从埃及出来的民族,遮满了全地;现在请你来,替我咒诅他们,或者我能够战胜他们,把他们赶走。’”
12At sinabi ng Dios kay Balaam, Huwag kang paroroong kasama nila; huwag mong susumpain ang bayan; sapagka't sila'y pinagpala.
12 神对巴兰说:“你不可与他们同去,也不可咒诅那民,因为他们是蒙福的。”
13At si Balaam ay bumangon nang kinaumagahan, at sinabi sa mga prinsipe ni Balac, Yumaon kayo sa inyong lupain: sapagka't ipinagkait ng Panginoon ang pahintulot na ako'y pumaroong kasama ninyo.
13巴兰早晨起来,对巴勒的领袖说:“你们回本地去吧,因为耶和华不准我与你们同去。”
14At ang mga prinsipe sa Moab ay bumangon, at sila'y naparoon kay Balac, at nagsabi, Si Balaam ay tumangging pumarito na kasama namin.
14摩押的领袖起来,回到巴勒那里,说:“巴兰不肯与我们同来。”
15At si Balac ay nagsugong muli ng marami pang prinsipe, at lalong mga mahal kay sa kanila.
15于是,巴勒又派比先前更多、更尊贵的领袖去,
16At sila'y naparoon kay Balaam at nagsabi sa kaniya, Ganito ang sabi ni Balac na anak ni Zippor, Isinasamo ko sa iyo, na ang anomang bagay huwag mong tulutan na makaabala sa iyo sa pagparito mo sa akin:
16他们来到巴兰那里,对他说:“西拨的儿子巴勒这样说:‘求你不要推辞不到我这里来,
17Sapagka't ikaw ay aking papupurihan ng mga dakilang karangalan, at anomang sabihin mo sa akin ay gagawin ko: parito ka nga, isinasamo ko sa iyo, na sumpain mo sa akin ang bayang ito.
17因为我必使你大得尊荣;你向我说什么,我都照办;只求你替我咒诅这民。’”
18At si Balaam ay sumagot at nagsabi sa mga lingkod ni Balac, Kahit ibigay sa akin ni Balac ang kaniyang bahay na puno ng pilak at ginto, ay hindi ko masasalangsang ang salita ng Panginoon kong Dios, na ako'y gumawa ng kulang o higit.
18巴兰回答巴勒的臣仆说:“巴勒就算把他满屋的金银给我,但我不论作大事小事,也不能越过耶和华我 神的命令。
19Ngayon nga, isinasamo ko sa inyo, na tumuloy rin kayo rito ngayong gabi, upang aking maalaman kung ano ang sasalitain pa ng Panginoon sa akin.
19现在请你们今夜也住在这里,等我得知耶和华还要向我说什么。”
20At ang Dios ay naparoon kay Balaam nang kinagabihan, at nagsabi sa kaniya, Kung ang mga taong iyan ay nagsiparito, upang tawagin ka ay bumangon ka, sumama ka sa kanila: nguni't ang salita lamang na aking sasalitain sa iyo, ay siya mong gagawin.
20当夜, 神来到巴兰那里,对他说:“这些人既然来请你,你就起程与他们同去,但是你只要遵行我吩咐你的事。”
21At si Balaam ay bumangon nang kinaumagahan, at siniyahan ang kaniyang asno, at sumama sa mga prinsipe sa Moab.
21天使与巴兰的驴子巴兰早晨起来,备上驴,与摩押的领袖一同去了。
22At ang galit ng Dios ay nagningas sapagka't siya'y naparoon: at ang anghel ng Panginoon ay lumagay sa daan na pinaka kalaban niya. Siya nga'y nakasakay sa kaniyang asno at ang kaniyang dalawang alipin ay kasama niya.
22 神因为巴兰去就发怒;耶和华的使者站在路上敌挡他。那时他骑着驴,有两个仆人同行。
23At nakita ng asno ang anghel ng Panginoon na nakatayo sa daan, na hawak ang kaniyang bunot na tabak: at ang asno ay lumiko sa daan, at napasa parang: at pinalo ni Balaam ang asno, upang ibalik siya sa daan.
23驴看见了耶和华的使者站在路上,手里拿着拔出来的刀,就转离正路,走入田中去;巴兰就打驴,要叫它转回路上。
24Nang magkagayo'y tumayo ang anghel ng Panginoon sa isang makipot na daan sa pagitan ng mga ubasan, na ang isang bakod ay sumasadako rito, at ang isang bakod ay sumasadakong yaon.
24耶和华的使者站在葡萄园间的窄路上,两边都有围墙。
25At nakita ng asno ang anghel ng Panginoon, at siya'y inipit sa bakod, at naipit ang paa ni Balaam sa bakod: at kaniyang pinalo uli ang asno.
25驴看见了耶和华的使者,就紧挤在墙上,把巴兰的脚挤伤了,巴兰又打驴。
26At ang anghel ng Panginoon ay nagpauna uli at tumayo sa isang makipot na dako na walang daan lilikuan kahit sa kanan ni sa kaliwa.
26耶和华的使者又往前行,站在狭窄之处,左右都没有转身的地方。
27At nakita ng asno ang anghel ng Panginoon, at siya'y nalugmok sa ilalim ni Balaam: at ang galit ni Balaam ay nagningas, at kaniyang pinalo ang asno ng kaniyang tungkod.
27驴看见了耶和华的使者,就卧在巴兰身下;巴兰大怒,就用自己的杖打驴。
28At ibinuka ng Panginoon ang bibig ng asno, at nagsabi kay Balaam, Ano ang ginawa ko sa iyo, na ako'y pinalo mo nitong makaitlo?
28耶和华开了驴的口,驴就对巴兰说:“我向你作了什么,你竟打我这三次呢?”
29At sinabi ni Balaam sa asno, Sapagka't tinuya mo ako: mayroon sana ako sa aking kamay na isang tabak, pinatay disin kita ngayon.
29巴兰对驴说:“因为你作弄我。但愿我手中有刀,现在就把你杀死。”
30At sinabi ng asno kay Balaam, Di ba ako'y iyong asno na iyong sinakyan sa buong buhay mo hanggang sa araw na ito? gumawa ba kaya ako kailan man ng ganito sa iyo? At kaniyang sinabi, Hindi.
30驴对巴兰说:“我不是你从起初一直所骑的驴吗?我以前曾向你这样行过吗?”巴兰说:“没有。”
31Nang magkagayo'y idinilat ng Panginoon ang mga mata ni Balaam, at kaniyang nakita ang anghel ng Panginoon na nakatayo sa daan, na hawak ang kaniyang bunot na tabak: at kaniyang iniyukod ang kaniyang ulo, at nagpatirapa.
31责备巴兰那时,耶和华开了巴兰的眼睛,他就看见耶和华的使者站在路上,手里拿着拔出来的刀,巴兰就低头俯伏在地。
32At sinabi sa kaniya ng anghel ng Panginoon, Bakit mo pinalo ang iyong asno nitong makaitlo? Narito, ako'y naparito na pinaka kalaban, sapagka't ang iyong lakad ay masama sa harap ko:
32耶和华的使者对他说:“你为什么这三次打你的驴呢?看哪,是我来敌挡你,因为你走的路在我面前邪僻。
33At nakita ako ng asno, at lumiko sa harap ko nitong makaitlo: kundi siya lumihis sa harap ko, ay tunay na ngayon ay napatay kita, at nailigtas ang kaniyang buhay.
33驴看见了我,就三次从我面前转开;驴若是没有从我面前转开,我早已把你杀了,而留它活着。”
34At sinabi ni Balaam sa anghel ng Panginoon, Ako'y nagkasala; sapagka't hindi ko nalamang ikaw ay nakatayo sa daan laban sa akin: ngayon nga, kung inaakala mong masama, ay babalik ako uli.
34巴兰对耶和华的使者说:“我有罪了,我不知道是你站在路上阻挡我;现在你若是不喜欢我去,我就回去。”
35At sinabi ng anghel ng Panginoon kay Balaam, Sumama ka sa mga tao: nguni't ang salita lamang na aking sasalitain sa iyo, ang siyang sasalitain mo. Sa gayon ay sumama si Balaam sa mga prinsipe ni Balac.
35耶和华的使者对巴兰说:“你与这些人同去吧,但是你只要说我吩咐你的话。”于是巴兰与巴勒的领袖一同去了。
36At nang mabalitaan ni Balac na si Balaam ay dumarating, ay lumabas upang kaniyang salubungin siya sa bayan ng Moab, na nasa hangganan ng Arnon, na siyang katapusang bahagi ng hangganan.
36巴勒迎接巴兰巴勒听见巴兰来了,就出去到摩押的京城迎接他;这城是在亚嫩河旁,在边界的尽头。
37At sinabi ni Balac kay Balaam, Di ba ikaw ay aking pinaparoonang dalidali upang tawagin ka? bakit nga hindi ka naparito sa akin? hindi ba tunay na mapapupurihan kita?
37巴勒对巴兰说:“我不是急切地派人到你那里去请你吗?你为什么不到我这里来呢?难道我不能使你得尊荣吗?”
38At sinabi ni Balaam kay Balac, Narito, ako'y naparito sa iyo: mayroon ba ako ngayong anomang kapangyarihan na makapagsalita ng anomang bagay? ang salitang ilagay ng Dios sa aking bibig, yaon ang aking sasalitain.
38巴兰对巴勒说:“看哪,我已经来到你这里,现在我怎能说什么呢? 神把什么话放在我口里,我就说什么。”
39At si Balaam ay sumama kay Balac, at sila'y naparoon sa Chiriath-huzoth.
39巴兰与巴勒同行,来到基列.胡琐。
40At naghain si Balac, ng mga baka at mga tupa, at ipinadala kay Balaam, at sa mga prinsipe na kasama niya.
40巴勒宰了牛羊,送给巴兰和与他在一起的领袖。
41At nangyari nang kinaumagahan, na isinama ni Balac si Balaam at isinampa siya sa matataas na dako ni Baal, at kaniyang nakita mula roon ang katapustapusang bahagi ng bayan.
41到了早晨,巴勒带着巴兰上了巴力的高冈;巴兰就从那里观看以色列民的边界。