1Kung paano ang niebe sa taginit, at kung paano ang ulan sa pagaani, gayon ang karangalan ay hindi nababagay sa mangmang.
1كالثلج في الصيف وكالمطر في الحصاد هكذا الكرامة غير لائقة بالجاهل.
2Kung paano ang maya sa kaniyang paggagala, kung paano ang langaylangayan sa kaniyang paglipad, gayon ang sumpa na walang kadahilanan ay hindi tumatalab.
2كالعصفور للفرار وكالسنونة للطيران كذلك لعنة بلا سبب لا تأتي.
3Ang paghagupit ay sa kabayo, ang paningkaw ay sa asno, at ang pamalo ay sa likod ng mga mangmang.
3السوط للفرس واللجام للحمار والعصا لظهر الجهال.
4Huwag mong sagutin ang mangmang ng ayon sa kaniyang kamangmangan, baka ikaw man ay maging gaya rin niya.
4لا تجاوب الجاهل حسب حماقته لئلا تعدله انت.
5Sagutin mo ang mangmang ayon sa kaniyang kamangmangan, baka siya'y maging pantas sa ganang kaniya.
5جاوب الجاهل حسب حماقته لئلا يكون حكيما في عيني نفسه.
6Siyang nagsusugo ng pasugo sa pamamagitan ng kamay ng mangmang naghihiwalay ng kaniyang mga paa, at umiinom sa kasiraan.
6يقطع الرجلين يشرب ظلما من يرسل كلاما عن يد جاهل.
7Ang mga hita ng pilay ay nabibitin: gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
7ساقا الاعرج متدلدلتان وكذا المثل في فم الجهال.
8Kung paano ang isa'y nagbabalot ng isang bato sa isang lambanog, gayon ang nagbibigay ng karangalan sa mangmang.
8كصرّة حجارة كريمة في رجمة هكذا المعطي كرامة للجاهل.
9Kung paano ang tinik na tumutusok sa kamay ng lango, gayon ang talinghaga sa bibig ng mga mangmang.
9شوك مرتفع بيد سكران مثل المثل في فم الجهال.
10Kung paano ang mamamana sumusugat sa lahat, gayon ang umupa sa mangmang at umuupa sa pagayongayon.
10رام يطعن الكل هكذا من يستأجر الجاهل او يستأجر المحتالين.
11Kung paano ang aso na bumabalik sa kaniyang suka, gayon ang mangmang na umuulit ng kaniyang kamangmangan.
11كما يعود الكلب الى قيئه هكذا الجاهل يعيد حماقته.
12Nakikita mo ba ang taong pantas sa ganang kaniyang sarili. May higit na pagasa sa mangmang kay sa kaniya.
12أرأيت رجلا حكيما في عيني نفسه. الرجاء بالجاهل اكثر من الرجاء به
13Sinabi ng tamad, may leon sa daan; isang leon ay nasa mga lansangan.
13قال الكسلان الاسد في الطريق الشبل في الشوارع.
14Kung paano ang pintuan ay pumipihit sa kaniyang bisagra, gayon ang tamad sa kaniyang higaan.
14الباب يدور على صائره والكسلان على فراشه.
15Idinadampot ng tamad ang kaniyang kamay sa pinggan; napapagod siyang dalhin uli sa kaniyang bibig.
15الكسلان يخفي يده في الصحفة ويشق عليه ان يردها الى فمه.
16Ang tamad ay lalong pantas sa ganang kaniyang sarili kay sa pitong tao na makapagbibigay katuwiran.
16الكسلان اوفر حكمة في عيني نفسه من السبعة المجيبين بعقل.
17Ang nagdaraan, at nakikialam sa pagaaway na hindi ukol sa kaniya, ay gaya ng humahawak ng aso sa mga tainga.
17كممسك اذني كلب هكذا من يعبر ويتعرض لمشاجرة لا تعنيه.
18Kung paano ang taong ulol na naghahagis ng mga dupong na apoy, mga pana, at kamatayan;
18مثل المجنون الذي يرمي نارا وسهاما وموتا
19Gayon ang tao na nagdadaya sa kaniyang kapuwa, at nagsasabi, hindi ko ba ginagawa sa paglilibang?
19هكذا الرجل الخادع قريبه ويقول ألم العب انا.
20Sapagka't sa kakulangan ng gatong ay namamatay ang apoy: at kung saan walang mapaghatid-dumapit ay tumitigil ang pagkakaalit.
20بعدم الحطب تنطفئ النار وحيث لا نمّام يهدأ الخصام.
21Kung paano ang mga uling sa mga baga, at ang kahoy sa apoy; gayon ang taong madaldal na nagpapaningas ng pagkakaalit.
21فحم للجمر وحطب للنار هكذا الرجل المخاصم لتهييج النزاع.
22Ang mga salita ng mapaghatid-dumapit ay parang mga masarap na subo, at nagsisibaba sa mga pinakaloob na bahagi ng tiyan.
22كلام النمّام مثل لقم حلوة فينزل الى مخادع البطن
23Mga mapusok na labi at masamang puso ay parang sisidlang-lupa na nababalot ng dumi ng pilak.
23فضة زغل تغشّي شقفة هكذا الشفتان المتوقدتان والقلب الشرير.
24Ang nagtatanim ay nagpapakunwari ng kaniyang mga labi, nguni't siya'y naglalagay ng pagdaraya sa loob niya:
24بشفتيه يتنكر المبغض وفي جوفه يضع غشا.
25Pagka siya'y nagsasalitang mainam, huwag mo siyang paniwalaan; sapagka't may pitong karumaldumal sa kaniyang puso:
25اذا حسّن صوته فلا تأتمنه. لان في قلبه سبع رجاسات.
26Bagaman ang kaniyang pagtatanim ay magtakip ng karayaan, at ang kaniyang kasamaan ay lubos na makikilala sa harap ng kapisanan.
26من يغطي بغضة بمكر يكشف خبثه بين الجماعة.
27Ang humuhukay ng lungaw ay mabubuwal doon: at siyang nagpapagulong ng bato, ay babalikan nito siya.
27من يحفر حفرة يسقط فيها ومن يدحرج حجرا يرجع عليه.
28Ang sinungaling na dila ay nagtatanim sa mga sinaktan niya; at ang bibig ng kunwang mapagpuri ay gumagawa ng kapahamakan.
28اللسان الكاذب يبغض منسحقيه والفم الملق يعدّ خرابا