1Ang puso ng hari ay nasa kamay ng Panginoon na parang mga batis: kumikiling saan man niya ibigin.
1王の心は、主の手のうちにあって、水の流れのようだ、主はみこころのままにこれを導かれる。
2Bawa't lakad ng tao ay matuwid sa kaniyang sariling mga mata: nguni't tinitimbang ng Panginoon ang mga puso.
2人の道は自分の目には正しく見える、しかし主は人の心をはかられる。
3Gumawa ng kaganapan at kahatulan ay lalong kalugodlugod sa Panginoon kay sa hain.
3正義と公平を行うことは、犠牲にもまさって主に喜ばれる。
4Ang mapagmataas na tingin, at ang palalong puso, siyang ilaw ng masama, ay kasalanan.
4高ぶる目とおごる心とは、悪しき人のともしびであって、罪である。
5Ang mga pagiisip ng masipag ay patungo sa kasaganaan lamang: nguni't bawa't nagmamadali ay sa pangangailangan lamang.
5勤勉な人の計画は、ついにその人を豊かにする、すべて怠るものは貧しくなる。
6Ang pagtatamo ng mga kayamanan sa pamamagitan ng sinungaling na dila ay singaw na tinatangay na paroo't parito noong nagsisihanap ng kamatayan.
6偽りの舌をもって宝を得るのは、吹きはらわれる煙、死のわなである。
7Ang pangdadahas ng masama ay siya ring papalis sa kanila; sapagka't sila'y nagsitangging magsigawa ng kahatulan.
7悪しき者の暴虐はその身を滅ぼす、彼らは公平を行うことを好まないからである。
8Ang lakad ng nagpapasan ng sala ay lubhang liko; nguni't tungkol sa malinis, ang kaniyang gawa ay matuwid.
8罪びとの道は曲っている、潔白な人の行いはまっすぐである。
9Lalong maigi ang tumahan sa sulok ng bubungan, kay sa palatalong babae sa maluwang na bahay.
9争いを好む女と一緒に家におるよりは屋根のすみにおるほうがよい。
10Ang kaluluwa ng masama ay nagnanasa ng kasamaan: ang kaniyang kapuwa ay hindi nakakasumpong ng lingap sa kaniyang mga mata.
10悪しき者の魂は悪を行うことを願う、その隣り人にも好意をもって見られない。
11Pagka ang mangduduwahagi ay pinarusahan, ang musmos ay nagiging pantas: at pagka ang pantas ay tinuturuan, siya'y tumatanggap ng kaalaman.
11あざけるものが罰をうけるならば、思慮のない者は知恵を得る。知恵ある者が教をうけるならば知識を得る。
12Pinagninilay ng matuwid ang bahay ng masama, kung paanong napapahamak ang masama sa kanilang pagkapariwara.
12正しい神は、悪しき者の家をみとめて、悪しき者を滅びに投げいれられる。
13Ang nagtatakip ng kaniyang mga pakinig sa daing ng dukha, siya naman ay dadaing, nguni't hindi didinggin.
13耳を閉じて貧しい者の呼ぶ声を聞かない者は、自分が呼ぶときに、聞かれない。
14Ang kaloob na lihim ay nagpapatahimik ng galit, at ang alay sa sinapupunan, ay ng malaking poot.
14ひそかな贈り物は憤りをなだめる、ふところのまいないは激しい怒りを和らげる。
15Kagalakan sa matuwid ang gumawa ng kahatulan; nguni't kapahamakan sa mga manggagawa ng kasamaan.
15公義を行うことは、正しい者には喜びであるが、悪を行う者には滅びである。
16Ang tao na gumagala sa labas ng daan ng kaunawaan, magpapahinga sa kapisanan ng patay.
16悟りの道を離れる人は、死人の集会の中におる。
17Ang umiibig ng kalayawan ay magiging dukha: ang umiibig sa alak at langis ay hindi yayaman.
17快楽を好む者は貧しい人となり、酒と油とを好む者は富むことがない。
18Ang masama ay isang katubusan para sa matuwid, at ang taksil ay sa lugar ng matuwid.
18悪しき者は正しい者のあがないとなり、不信実な者は正しい人に代る。
19Lalong maigi ang tumahan sa ilang na lupain, kay sa makisama sa palatalo at magagaliting babae.
19争い怒る女と共におるよりは、荒野に住むほうがましだ。
20May mahalagang kayamanan at langis sa tahanan ng pantas; nguni't ito'y sinasakmal ng mangmang.
20知恵ある者の家には尊い宝があり、愚かな人はこれを、のみ尽す。
21Ang sumusunod sa katuwiran at kagandahang-loob nakakasumpong ng buhay, katuwiran, at karangalan.
21正義といつくしみとを追い求める者は、命と誉とを得る。
22Sinasampa ng pantas ang bayan ng makapangyarihan, at ibinabagsak ang lakas ng pagkakatiwala niyaon.
22知恵ある者は強い者の城にのぼって、その頼みとするとりでをくずす。
23Sinomang nagiingat ng kaniyang bibig at kaniyang dila nagiingat ng kaniyang kaluluwa mula sa mga kabagabagan.
23口と舌とを守る者はその魂を守って、悩みにあわせない。
24Ang palalo at mapagmataas na tao, manglilibak ang kaniyang pangalan, siya'y gumagawa sa kahambugan ng kapalaluan.
24高ぶりおごる者を「あざける者」となづける、彼は高慢無礼な行いをするものである。
25Ang nasa ng tamad ay pumapatay sa kaniya; sapagka't tumatanggi ang kaniyang mga kamay sa paggawa.
25なまけ者の欲望は自分の身を殺す、これはその手を働かせないからである。
26May nagiimbot sa kasakiman buong araw: nguni't ang matuwid ay nagbibigay at hindi nagkakait.
26悪しき者はひねもす人の物をむさぼる、正しい者は与えて惜しまない。
27Ang hain ng masama ay karumaldumal: gaano pa nga, pagka kaniyang dinadala na may masamang isip!
27悪しき者の供え物は憎まれる、悪意をもってささげる時はなおさらである。
28Ang sinungaling na saksi ay mamamatay: nguni't ang taong nakikinig ay magsasalita upang mamalagi.
28偽りの証人は滅ぼされる、よく聞く人の言葉はすたることがない。
29Ang masamang tao ay nagmamatigas ng kaniyang mukha; nguni't tungkol sa taong matuwid, nagaayos ng kaniyang mga lakad.
29悪しき者はあつかましくし、正しい人はその道をつつしむ。
30Walang karunungan, o kaunawaan man, O payo man laban sa Panginoon.
30主に向かっては知恵も悟りも、計りごとも、なんの役にも立たない。戦いの日のために馬を備える、しかし勝利は主による。
31Ang kabayo ay handa laban sa kaarawan ng pagbabaka: nguni't ang pagtatagumpay ay sa Panginoon.
31戦いの日のために馬を備える、しかし勝利は主による。