1Ang mabuting pangalan ay maiging piliin, kay sa malaking kayamanan, at ang magandang kalooban, kay sa pilak at ginto.
1令名は大いなる富にまさり、恩恵は銀や金よりも良い。
2Ang mayaman at ang dukha ay nagkakasalubong kapuwa: ang Panginoon ang May-lalang sa kanilang lahat.
2富める者と貧しい者とは共に世におる、すべてこれを造られたのは主である。
3Ang mabait na tao ay nakakakita ng kasamaan at nagkukubli: nguni't dinadaanan ng musmos at nagtitiis.
3賢い者は災を見て自ら避け、思慮のない者は進んでいって、罰をうける。
4Ang kagantihan sa kapakumbabaan at ang pagkatakot sa Panginoon ay kayamanan, at karangalan, at buhay.
4謙遜と主を恐れることとの報いは、富と誉と命とである。
5Mga tinik at mga silo ay nangasa daan ng magdaraya: ang nagiingat ng kaniyang kaluluwa ay lalayo sa mga yaon.
5よこしまな者の道にはいばらとわながあり、たましいを守る者は遠くこれを離れる。
6Turuan mo ang bata sa daan na dapat niyang lakaran, at pagka tumanda man siya ay hindi niya hihiwalayan.
6子をその行くべき道に従って教えよ、そうすれば年老いても、それを離れることがない。
7Ang mayaman ay magpupuno sa dukha, at ang manghihiram ay alipin ng nagpapahiram.
7富める者は貧しき者を治め、借りる者は貸す人の奴隷となる。
8Siyang naghahasik ng kasamaan ay aani ng kapahamakan; at ang pamalo ng kaniyang poot ay maglilikat.
8悪をまく者は災を刈り、その怒りのつえはすたれる。
9Ang may magandang-loob na mata ay pagpapalain: sapagka't nagbibigay ng kaniyang tinapay sa dukha.
9人を見て恵む者はめぐまれる、自分のパンを貧しい人に与えるからである。
10Itaboy mo ang manglilibak, at ang pagtatalo ay maalis; Oo, ang pagkakaalit at pagduwahagi ay matitigil.
10あざける者を追放すれば争いもまた去り、かつ、いさかいも、はずかしめもなくなる。
11Siyang umiibig ng kalinisan ng puso, dahil sa biyaya ng kaniyang mga labi ay magiging kaniyang kaibigan ang hari.
11心の潔白を愛する者、その言葉の上品な者は、王がその友となる。
12Ang mga mata ng Panginoon ay nagiingat sa maalam: nguni't kaniyang ibinabagsak ang mga salita ng taksil.
12主の目は知識ある者を守る、しかし主は不信実な者の言葉を敗られる。
13Sinasabi ng tamad, may leon sa labas: mapapatay ako sa mga lansangan.
13なまけ者は言う、「ししがそとにいる、わたしは、ちまたで殺される」と。
14Ang bibig ng masasamang babae ay isang malalim na lungaw: siyang nayayamot sa Panginoon ay mabubuwal doon.
14遊女の口は深い落し穴である、主に憎まれる者はその中に陥る。
15Ang kamangmangan ay nababalot sa puso ng bata; nguni't ilalayo sa kaniya ng pamalong pangsaway.
15愚かなことが子供の心の中につながれている、懲しめのむちは、これを遠く追いだす。
16Ang pumipighati sa dukha upang magpalago ng kaniyang pakinabang, at ang nagbibigay sa mayaman, ay humahangga sa pangangailangan lamang.
16貧しい者をしえたげて自分の富を増そうとする者と、富める者に与える者とは、ついに必ず貧しくなる。
17Ikiling mo ang iyong pakinig, at iyong dinggin ang mga salita ng pantas, at ihilig mo ang iyong puso sa aking kaalaman.
17あなたの耳を傾けて知恵ある者の言葉を聞き、かつ、わたしの知識にあなたの心を用いよ。
18Sapagka't maligayang bagay kung iyong ingatan sa loob mo, kung mangatatatag na magkakasama sa iyong mga labi.
18これをあなたのうちに保ち、ことごとく、あなたのくちびるに備えておくなら、楽しいことである。
19Upang ang iyong tiwala ay malagak sa Panginoon, aking ipinakilala sa iyo sa kaarawang ito, oo, sa iyo.
19あなたが主に、寄り頼むことのできるように、わたしはきょう、これをあなたにも教える。
20Hindi ba ako sumulat sa iyo ng mga marilag na bagay na mga payo at kaalaman;
20わたしは、勧めと知識との三十の言葉をあなたのためにしるしたではないか。
21Upang ipakilala sa iyo ang katunayan ng mga salitang katotohanan, upang iyong maibalik ang mga salita ng katotohanan sa kanila na nagsusugo sa iyo?
21それは正しいこと、真実なことをあなたに示し、あなたをつかわした者に真実の答をさせるためであった。
22Huwag kang magnakaw sa dukha, sapagka't siya'y dukha, ni pumighati man sa nagdadalamhati sa pintuang-bayan:
22貧しい者を、貧しいゆえに、かすめてはならない、悩む者を、町の門でおさえつけてはならない。
23Sapagka't ipakikipaglaban ng Panginoon ang kanilang usap, at sasamsaman ng buhay yaong nagsisisamsam sa kanila.
23それは主が彼らの訴えをただし、かつ彼らをそこなう者の命を、そこなわれるからである。
24Huwag kang makipagkaibigan sa taong magagalitin; at sa mainiting tao ay huwag kang sasama:
24怒る者と交わるな、憤る人と共に行くな。
25Baka ka matuto ng kaniyang mga lakad, at magtamo ng silo sa iyong kaluluwa.
25それはあなたがその道にならって、みずから、わなに陥ることのないためである。
26Huwag kang maging isa sa kanila na nakikikamay, o sa kanila na mangananagot sa mga utang:
26あなたは人と手を打つ者となってはならない、人の負債の保証をしてはならない。
27Kung wala kang ikabayad, bakit kaniyang kukunin sa iyo ang iyong higaan?
27あなたが償うものがないとき、あなたの寝ている寝床までも、人が奪い取ってよかろうか。
28Huwag mong baguhin ang dating muhon ng lupa, na inilagay ng iyong mga magulang.
28あなたの先祖が立てた古い地境を移してはならない。あなたはそのわざに巧みな人を見るか、そのような人は王の前に立つが、卑しい人々の前には立たない。
29Nakikita mo ba ang taong masipag sa kaniyang gawain? siya'y tatayo sa harap ng mga hari: hindi siya tatayo sa harap ng mga taong hamak.
29あなたはそのわざに巧みな人を見るか、そのような人は王の前に立つが、卑しい人々の前には立たない。