1Ang puso ng hari ay nasa kamay ng Panginoon na parang mga batis: kumikiling saan man niya ibigin.
1Srdce kráľovo v ruke Hospodinovej ako potôčky vody: kamkoľvek chce, ta ho nakloní.
2Bawa't lakad ng tao ay matuwid sa kaniyang sariling mga mata: nguni't tinitimbang ng Panginoon ang mga puso.
2Každá cesta človeka je priama v jeho očiach; ale ten, kto zpytuje srdcia, je Hospodin.
3Gumawa ng kaganapan at kahatulan ay lalong kalugodlugod sa Panginoon kay sa hain.
3Činiť spravedlivosť a súd má radšej Hospodin ako obeť.
4Ang mapagmataas na tingin, at ang palalong puso, siyang ilaw ng masama, ay kasalanan.
4Vysokosť očí a nadutá širokosť srdca jako i gazdovanie bezbožných je hriech.
5Ang mga pagiisip ng masipag ay patungo sa kasaganaan lamang: nguni't bawa't nagmamadali ay sa pangangailangan lamang.
5Myšlienky usilovného vedú iba k zisku; ale každý, kto spiecha, robí to iba na nedostatok.
6Ang pagtatamo ng mga kayamanan sa pamamagitan ng sinungaling na dila ay singaw na tinatangay na paroo't parito noong nagsisihanap ng kamatayan.
6Poklady, nahromadené lživým jazykom, sú pominuteľnou márnosťou tých, ktorí hľadajú smrť.
7Ang pangdadahas ng masama ay siya ring papalis sa kanila; sapagka't sila'y nagsitangging magsigawa ng kahatulan.
7Zkaza bezbožných odvlečie aj ich samých, lebo sa vzpečujú činiť súd.
8Ang lakad ng nagpapasan ng sala ay lubhang liko; nguni't tungkol sa malinis, ang kaniyang gawa ay matuwid.
8Cesta zločinného muža je prevrátená; ale čo do čistého, toho skutok je spravedlivý.
9Lalong maigi ang tumahan sa sulok ng bubungan, kay sa palatalong babae sa maluwang na bahay.
9Lepšie je bývať v kúte na streche ako so svárlivou ženou v spoločnom dome.
10Ang kaluluwa ng masama ay nagnanasa ng kasamaan: ang kaniyang kapuwa ay hindi nakakasumpong ng lingap sa kaniyang mga mata.
10Duša bezbožného žiada zlé; jeho blížny nemá zľutovania v jeho očiach.
11Pagka ang mangduduwahagi ay pinarusahan, ang musmos ay nagiging pantas: at pagka ang pantas ay tinuturuan, siya'y tumatanggap ng kaalaman.
11Keď trescú posmievača, hlúpy múdreje, a keď poučujú múdreho, priberá známosti.
12Pinagninilay ng matuwid ang bahay ng masama, kung paanong napapahamak ang masama sa kanilang pagkapariwara.
12Spravedlivý sa učí na dome bezbožníka, keď Bôh podvracia bezbožných vrhajúc ich do zlého.
13Ang nagtatakip ng kaniyang mga pakinig sa daing ng dukha, siya naman ay dadaing, nguni't hindi didinggin.
13Ten, kto zapcháva svoje ucho, aby nepočul kriku chudobného, bude tiež raz volať, ale nebude vyslyšaný.
14Ang kaloob na lihim ay nagpapatahimik ng galit, at ang alay sa sinapupunan, ay ng malaking poot.
14Dar v skrytosti krotí hnev a úplatný dar v lone krutú prchlivosť.
15Kagalakan sa matuwid ang gumawa ng kahatulan; nguni't kapahamakan sa mga manggagawa ng kasamaan.
15Spravedlivému je radosťou činiť súd, ale zkazou tým, ktorí páchajú neprávosť.
16Ang tao na gumagala sa labas ng daan ng kaunawaan, magpapahinga sa kapisanan ng patay.
16Človek, ktorý blúdi z cesty rozumnosti, bude odpočívať v shromaždení mŕtvych.
17Ang umiibig ng kalayawan ay magiging dukha: ang umiibig sa alak at langis ay hindi yayaman.
17Ten, kto miluje veselosť, býva bedárom: ten, kto miluje víno a olej, nezbohatne.
18Ang masama ay isang katubusan para sa matuwid, at ang taksil ay sa lugar ng matuwid.
18Výkupným za spravedlivého bude bezbožný, a namiesto úprimných bude ten, kto robí neverne.
19Lalong maigi ang tumahan sa ilang na lupain, kay sa makisama sa palatalo at magagaliting babae.
19Lepšie je bývať v pustej zemi ako so svárlivou ženou a mrzutou.
20May mahalagang kayamanan at langis sa tahanan ng pantas; nguni't ito'y sinasakmal ng mangmang.
20Vzácny poklad a olej je v príbytku múdreho; ale človek blázon ho pohlcuje.
21Ang sumusunod sa katuwiran at kagandahang-loob nakakasumpong ng buhay, katuwiran, at karangalan.
21Ten, kto sa ženie za spravedlivosťou a za milosrdenstvom, najde život, spravedlivosť a slávu.
22Sinasampa ng pantas ang bayan ng makapangyarihan, at ibinabagsak ang lakas ng pagkakatiwala niyaon.
22Múdry vyšiel hore do mesta hrdinov a zboril pevnosť, na ktorú sa nadejali.
23Sinomang nagiingat ng kaniyang bibig at kaniyang dila nagiingat ng kaniyang kaluluwa mula sa mga kabagabagan.
23Ten, kto ostríha svoje ústa a svoj jazyk, ostríha svoju dušu od úzkostí.
24Ang palalo at mapagmataas na tao, manglilibak ang kaniyang pangalan, siya'y gumagawa sa kahambugan ng kapalaluan.
24Pyšný človek nadutý, ktorého meno je posmievač, robí všetko v drzej pýche.
25Ang nasa ng tamad ay pumapatay sa kaniya; sapagka't tumatanggi ang kaniyang mga kamay sa paggawa.
25Žiadosť leňocha zabije jeho samého, lebo jeho ruky sa vzpečujú robiť;
26May nagiimbot sa kasakiman buong araw: nguni't ang matuwid ay nagbibigay at hindi nagkakait.
26každého dňa si dychtivo žiada; ale spravedlivý dáva a neskrblí.
27Ang hain ng masama ay karumaldumal: gaano pa nga, pagka kaniyang dinadala na may masamang isip!
27Obeť bezbožných je ohavnosťou, čím viacej, keď ju donesie v nešľachetnosti!
28Ang sinungaling na saksi ay mamamatay: nguni't ang taong nakikinig ay magsasalita upang mamalagi.
28Lživý svedok zahynie, ale človek, ktorý čuje, bude hovoriť vždycky.
29Ang masamang tao ay nagmamatigas ng kaniyang mukha; nguni't tungkol sa taong matuwid, nagaayos ng kaniyang mga lakad.
29Bezbožný človek je tvrdý vo svojej tvári; ale úprimný uváži a upraví svoju cestu.
30Walang karunungan, o kaunawaan man, O payo man laban sa Panginoon.
30Neni múdrosti ani umnosti ani rady proti Hospodinovi.
31Ang kabayo ay handa laban sa kaarawan ng pagbabaka: nguni't ang pagtatagumpay ay sa Panginoon.
31Kôň je pripravený ku dňu boja; ale záchrana je Hospodinova.