Tagalog 1905

Spanish: Reina Valera (1909)

Proverbs

6

1Anak ko, kung ikaw ay naging mananagot sa iyong kapuwa, kung iyong ikinamay ang iyong kamay sa di kilala,
1HIJO mío, si salieres fiador por tu amigo, Si tocaste tu mano por el extraño,
2Ikaw ay nasilo ng mga salita ng iyong bibig, ikaw ay nahuli ng mga salita ng iyong bibig.
2Enlazado eres con las palabras de tu boca, Y preso con las razones de tu boca.
3Gawin mo ito ngayon, anak ko, at lumigtas ka, yamang ikaw ay nahulog sa kamay ng iyong kapuwa: yumaon ka, magpakababa ka, at mangayupapa ka sa iyong kapuwa.
3Haz esto ahora, hijo mío, y líbrate, Ya que has caído en la mano de tu prójimo: Ve, humíllate, y asegúrate de tu amigo.
4Huwag mong bigyan ng tulog ang iyong mga mata. O magpaidlip man sa iyong mga talukap-mata.
4No des sueño á tus ojos, Ni á tus párpados adormecimiento.
5Lumigtas ka na parang usa sa kamay ng mangangaso, at parang ibon sa kamay ng mamimitag.
5Escápate como el corzo de la mano del cazador, Y como el ave de la mano del parancero.
6Pumaroon ka sa langgam, ikaw na tamad; masdan mo ang kaniyang mga lakad at magpakapantas ka:
6Ve á la hormiga, oh perezoso Mira sus caminos, y sé sabio;
7Na bagaman walang pangulo, tagapamahala, o pinuno,
7La cual no teniendo capitán, Ni gobernador, ni señor,
8Naghahanda ng kaniyang pagkain sa taginit, at pinipisan ang kaniyang pagkain sa pagaani.
8Prepara en el verano su comida Y allega en el tiempo de la siega su mantenimiento.
9Hanggang kailan matutulog ka, Oh tamad? Kailan ka babangon sa iyong pagkakatulog?
9Perezoso, ¿hasta cuándo has de dormir? ¿Cuándo te levantarás de tu sueño?
10Kaunti pang pagkakatulog, kaunti pang pagkaidlip, kaunti pang paghahalukipkip ng mga kamay upang matulog:
10Un poco de sueño, un poco de dormitar, Y cruzar por un poco las manos para reposo:
11Sa gayo'y ang iyong karalitaan ay darating na parang magnanakaw, at ang iyong kasalatan na parang lalaking may sandata.
11Así vendrá tu necesidad como caminante, Y tu pobreza como hombre de escudo.
12Taong walang kabuluhan, taong masama, ay siya na lumalakad na may masamang bibig;
12El hombre malo, el hombre depravado, Anda en perversidad de boca;
13Na kumikindat ng kaniyang mga mata, na nagsasalita ng kaniyang mga paa, na nagsasalita ng kaniyang mga daliri;
13Guiña de sus ojos, habla con sus pies, Indica con sus dedos;
14Pagdaraya ay nasa kaniyang puso, siya'y laging kumakatha ng kasamaan; siya'y naghahasik ng pagtatalo.
14Perversidades hay en su corazón, anda pensando mal en todo tiempo; Enciende rencillas.
15Kaya't darating na bigla ang kaniyang kasakunaan; sa kabiglaanan ay mababasag siya, at walang kagamutan.
15Por tanto su calamidad vendrá de repente; Súbitamente será quebrantado, y no habrá remedio.
16May anim na bagay na ipinagtatanim ng Panginoon; Oo, pito na mga kasuklamsuklam sa kaniya:
16Seis cosas aborrece Jehová, Y aun siete abomina su alma:
17Mga palalong mata, sinungaling na dila, at mga kamay na nagbububo ng walang salang dugo;
17Los ojos altivos, la lengua mentirosa, Las manos derramadoras de sangre inocente,
18Puso na kumakatha ng mga masamang akala, mga paa na matulin sa pagtakbo sa kasamaan;
18El corazón que maquina pensamientos inicuos, Los pies presurosos para correr al mal,
19Sinungaling na saksi na nagsasalita ng kabulaanan, at ang naghahasik ng pagtatalo sa gitna ng magkakapatid.
19El testigo falso que habla mentiras, Y el que enciende rencillas entre los hermanos.
20Anak ko, ingatan mo ang utos ng iyong ama, at huwag mong kalimutan ang kautusan ng iyong ina:
20Guarda, hijo mío, el mandamiento de tu padre, Y no dejes la enseñanza de tu madre:
21Ikintal mong lagi sa iyong puso, itali mo sa iyong leeg.
21Atalos siempre en tu corazón, Enlázalos á tu cuello.
22Pagka ikaw ay lumalakad, papatnubay sa iyo; pagka ikaw ay natutulog, babantay sa iyo; at pagka ikaw ay gumigising, makikipagusap sa iyo.
22Te guiarán cuando anduvieres; cuando durmieres te guardarán; Hablarán contigo cuando despertares.
23Sapagka't ang utos ay tanglaw; at ang kautusan ay liwanag; at ang mga saway na turo ay daan ng buhay:
23Porque el mandamiento es antorcha, y la enseñanza luz; Y camino de vida las reprensiones de la enseñanza:
24Upang ingatan ka sa masamang babae, Sa tabil ng dila ng di kilala.
24Para que te guarden de la mala mujer, De la blandura de la lengua de la extraña.
25Huwag mong pitahin ang kaniyang kagandahan sa iyong puso; at huwag ka mang hulihin niya ng kaniyang mga talukap-mata.
25No codicies su hermosura en tu corazón, Ni ella te prenda con sus ojos:
26Sapagka't dahil sa isang masamang babae ay walang naiiwan sa lalake kundi isang putol na tinapay: at hinuhuli ng mangangalunya ang mahalagang buhay.
26Porque á causa de la mujer ramera es reducido el hombre á un bocado de pan; Y la mujer caza la preciosa alma del varón.
27Makakukuha ba ng apoy ang tao sa kaniyang sinapupunan, at hindi masusunog ang kaniyang mga suot?
27¿Tomará el hombre fuego en su seno, Sin que sus vestidos se quemen?
28O makalalakad ba ang sinoman sa mga mainit na baga, at ang kaniyang mga paa ay hindi mapapaso?
28¿Andará el hombre sobre las brasas, Sin que sus pies se abrasen?
29Gayon ang sumisiping sa asawa ng kaniyang kapuwa; sinomang humipo ay hindi maaaring di parusahan.
29Así el que entrare á la mujer de su prójimo; No será sin culpa cualquiera que la tocare.
30Hindi hinahamak ng mga tao ang magnanakaw kung siya'y nagnanakaw, upang busugin siya pagka siya'y gutom:
30No tienen en poco al ladrón, cuando hurtare Para saciar su alma teniendo hambre:
31Nguni't kung siya'y masumpungan, isasauli niyang makapito; kaniyang ibibigay ang lahat na laman ng kaniyang bahay.
31Empero tomado, paga las setenas, Da toda la sustancia de su casa.
32Siyang nagkakamit ng pangangalunya sa isang babae ay walang bait: ang gumagawa niyaon ay nagpapahamak sa kaniyang sariling kaluluwa.
32Mas el que comete adulterio con la mujer, es falto de entendimiento: Corrompe su alma el que tal hace.
33Mga sugat at kasiraang puri ang tatamuhin niya; at ang kaniyang kapintasan ay hindi mapapawi.
33Plaga y vergüenza hallará; Y su afrenta nunca será raída.
34Sapagka't ang paninibugho ay pagiinit ng tao; at hindi siya magpapatawad sa kaarawan ng panghihiganti.
34Porque los celos son el furor del hombre, Y no perdonará en el día de la venganza.
35Hindi niya pakukundanganan ang anomang tubos; ni magpapahinga man siyang tuwa, bagaman ikaw ay magbigay ng maraming suhol.
35No tendrá respeto á ninguna redención; Ni querrá perdonar, aunque multipliques los dones.