¹İsa, Fısıh bayramından altı gün önce, ölümden dirilttiği Lazar'ın bulunduğu Beytanya'ya geldi.

¹Then six days before the Passover, Jesus came to Bethany, where Lazarus was, who had been dead, whom he raised from the dead.

²Orada kendisi için bir ziyafet düzenlediler. Marta hizmet ediyordu. İsa'yla birlikte sofrada oturanlardan biri de Lazar'dı.

²So they made him a supper there. Martha served, but Lazarus was one of those who sat at the table with him.

³Meryem, çok değerli saf hintsümbülü yağından yarım litre kadar getirerek İsa'nın ayaklarına sürdü ve saçlarıyla ayaklarını sildi. Ev yağın güzel kokusuyla doldu.

³Mary, therefore, took a pound a Roman pound of 12 ounces, or about 340 grams of ointment of pure nard, very precious, and anointed the feet of Jesus, and wiped his feet with her hair. The house was filled with the fragrance of the ointment.

⁴Ama öğrencilerinden biri, İsa'yı sonradan ele verecek olan Yahuda İskariyot, «Bu yağ neden üç yüz dinara satılıp parası yoksullara verilmedi?» dedi.

⁴Then Judas Iscariot, Simon’s son, one of his disciples, who would betray him, said,

⁶Bunu, yoksullarla ilgilendiği için değil, hırsız olduğu için söylüyordu. Ortak para kutusu ondaydı ve kutuya konulandan aşırıyordu.

⁵“Why wasn’t this ointment sold for three hundred denarii, 300 denarii was about a year’s wages for an agricultural laborer. and given to the poor?”

⁷İsa, «Kadını rahat bırak» dedi. «Bunu benim gömüleceğim gün için saklasın.

⁶Now he said this, not because he cared for the poor, but because he was a thief, and having the money box, used to steal what was put into it.

⁸Yoksullar her zaman aranızdadır, ama ben her zaman aranızda olmayacağım.»

⁷But Jesus said, “Leave her alone. She has kept this for the day of my burial.

⁹Yahudilerden büyük bir kalabalık İsa'nın Beytanya'da bulunduğunu öğrendi ve yalnız İsa için değil, O'nun ölümden dirilttiği Lazar'ı da görmek için oraya geldi.

⁸ For you always have the poor with you, but you don’t always have me.”

¹⁰Başkâhinler ise Lazar'ı da öldürmeyi tasarladılar.

⁹A large crowd therefore of the Jews learned that he was there, and they came, not for Jesus’ sake only, but that they might see Lazarus also, whom he had raised from the dead.

¹¹Çünkü onun yüzünden birçok Yahudi gidip İsa'ya iman ediyordu.

¹⁰But the chief priests conspired to put Lazarus to death also,

¹²Ertesi gün, bayramı kutlamaya gelen büyük kalabalık İsa'nın Kudüs'e gelmekte olduğunu duydu.

¹¹because on account of him many of the Jews went away and believed in Jesus.

¹³Hurma dalları alarak O'nu karşılamaya çıktılar. «Hozana! Rab'bin adıyla gelene, İsrail'in Kralına övgüler olsun!» diye bağırıyorlardı.

¹²On the next day a great multitude had come to the feast. When they heard that Jesus was coming to Jerusalem,

¹⁴İsa bir sıpa bulup üzerine bindi. Yazılmış olduğu gibi, «Korkma, ey Siyon kızı! Bak, Kralın bir sıpaya binmiş geliyor.»

¹³they took the branches of the palm trees, and went out to meet him, and cried out, “Hosanna “Hosanna” means “save us” or “help us, we pray.” ! Blessed is he who comes in the name of the Lord, Psalm 118:25-26 the King of Israel!”

¹⁶Öğrencileri ilkin bunları anlamadılar. Ama İsa yüceltildikten sonra bu sözlerin O'nun hakkında yazıldığını, halkın bunlarıO'nun için yapmış olduğunu hatırladılar.

¹⁴Jesus, having found a young donkey, sat on it. As it is written,

¹⁷Lazar'ı mezardan çağırıp ölümden dirilttiği sırada İsa'yla birlikte bulunan kalabalık buna tanıklık etti.

¹⁵“Don’t be afraid, daughter of Zion. Behold, your King comes, sitting on a donkey’s colt.” Zechariah 9:9

¹⁸İsa'nın bu mucizeyi yaptığını duyan halk O'nu karşılamaya çıktı.

¹⁶His disciples didn’t understand these things at first, but when Jesus was glorified, then they remembered that these things were written about him, and that they had done these things to him.

¹⁹Ferisiler ise birbirlerine, «Görüyorsunuz, elinizden hiçbir şey gelmiyor. Tüm dünya O'nun peşine takıldı» dediler.

¹⁷The multitude therefore that was with him when he called Lazarus out of the tomb, and raised him from the dead, was testifying about it.

²⁰Bayramda tapınmak üzere Kudüs'e gidenler arasında bazı Grekler vardı.

¹⁸For this cause also the multitude went and met him, because they heard that he had done this sign.

²¹Bunlar, Celile'nin Beytsayda kentinden olan Filipus'a gelerek, «Efendimiz, İsa'yı görmek istiyoruz» diye rica ettiler.

¹⁹The Pharisees therefore said among themselves, “See how you accomplish nothing. Behold, the world has gone after him.”

²²Filipus gitti, bunu Andreya'ya bildirdi. Andreya ve Filipus da gidip İsa'ya haber verdiler.

²⁰Now there were certain Greeks among those that went up to worship at the feast.

²³İsa, «İnsanoğlu'nun yüceltileceği saat geldi» diye karşılık verdi.

²¹These, therefore, came to Philip, who was from Bethsaida of Galilee, and asked him, saying, “Sir, we want to see Jesus.”

²⁴«Size doğrusunu söyleyeyim, buğday tanesi toprağa düşüp ölmedikçe yalnız kalır. Ama ölürse çok ürün verir.

²²Philip came and told Andrew, and in turn, Andrew came with Philip, and they told Jesus.

²⁵Canını seven, onu yitirir. Ama bu dünyada canını gözden çıkaran, onu sonsuz yaşam için koruyacaktır.

²³Jesus answered them, “The time has come for the Son of Man to be glorified.

²⁶Bana hizmet etmek isteyen, ardımdan gelsin. Ben neredeysem bana hizmet eden de orada olacak. Baba, bana hizmet edeni onurlandıracaktır.

²⁴ Most certainly I tell you, unless a grain of wheat falls into the earth and dies, it remains by itself alone. But if it dies, it bears much fruit.

²⁷Şimdi yüreğim sıkılıyor, ne diyeyim? `Baba, beni bu saatten kurtar' mı diyeyim? Ama ben bu amaç için bu saate geldim.

²⁵ He who loves his life will lose it. He who hates his life in this world will keep it to eternal life.

²⁸Baba, adını yücelt!» Bunun üzerine gökten bir ses geldi: «Adımı yücelttim ve yine yücelteceğim.»

²⁶ If anyone serves me, let him follow me. Where I am, there will my servant also be. If anyone serves me, the Father will honor him.

²⁹Orada duran ve bunu işiten kalabalık, «Gök gürledi» dedi. Başkaları, «Bir melek O'nunla konuştu» dedi.

²⁷ “Now my soul is troubled. What shall I say? ‘Father, save me from this time?’ But for this cause I came to this time.

³⁰İsa, «Bu ses benim için değil, sizin içindi» dedi.

²⁸ Father, glorify your name!” Then there came a voice out of the sky, saying, “I have both glorified it, and will glorify it again.”

³¹«Bu dünya şimdi yargılanıyor. Bu dünyanın egemeni şimdi dışarı atılacak.

²⁹The multitude therefore, who stood by and heard it, said that it had thundered. Others said, “An angel has spoken to him.”

³²Ben yerden yukarı kaldırıldığım zaman bütün insanları kendime çekeceğim.»

³⁰Jesus answered, “This voice hasn’t come for my sake, but for your sakes.

³³İsa bunu, nasıl öleceğini belirtmek için söylüyordu.

³¹ Now is the judgment of this world. Now the prince of this world will be cast out.

³⁴Kalabalık O'na şöyle karşılık verdi: «Kutsal Yasa'dan öğrendiğimize göre Mesih sonsuza dek kalacaktır. Nasıl oluyor da sen, `İnsanoğlu yukarı kaldırılmalıdır' diyorsun? Kimdir bu İnsanoğlu?»

³² And I, if I am lifted up from the earth, will draw all people to myself.”

³⁵İsa, «Işık, kısa bir süre daha aranızdadır» dedi. «Karanlıkta kalmamak için ışığınız varken yürüyün. Karanlıkta yürüyen nereye gittiğini bilmez.

³³But he said this, signifying by what kind of death he should die.

³⁶Sizde ışık varken ışığa iman edin ki, ışığın oğulları olasınız.» İsa bu sözleri söyledikten sonra uzaklaşıp onlardan gizlendi.

³⁴The multitude answered him, “We have heard out of the law that the Christ remains forever. Isaiah 9:7; Daniel 2:44 (but see also Isaiah 53:8) How do you say, ‘The Son of Man must be lifted up?’ Who is this Son of Man?”

³⁷Gözleri önünde bunca mucize yaptığı halde O'na iman etmediler.

³⁵Jesus therefore said to them, “Yet a little while the light is with you. Walk while you have the light, that darkness doesn’t overtake you. He who walks in the darkness doesn’t know where he is going.

³⁸Bütün bunlar Yeşaya peygamberin söylediği şu söz yerine gelsin diye oldu: «Rab, verdiğimiz habere kim inandı? Rab'bin gücü kime gösterildi?»

³⁶ While you have the light, believe in the light, that you may become children of light.” Jesus said these things, and he departed and hid himself from them.

³⁹İşte bu yüzden iman edemiyorlardı. Nitekim Yeşaya başka bir yerde de şöyle demişti: «Tanrı onların gözlerini kör etti ve yüreklerini nasırlaştırdı. Öyle ki, gözleri görmesin, yürekleri anlamasın ve bana dönmesinler. Dönselerdi, onları iyileştirirdim.»

³⁷But though he had done so many signs before them, yet they didn’t believe in him,

⁴¹Bunları söyleyen Yeşaya, İsa'nın yüceliğini görmüş ve O'nun hakkında konuşmuştu.

³⁸that the word of Isaiah the prophet might be fulfilled, which he spoke, “Lord, who has believed our report? To whom has the arm of the Lord been revealed?” Isaiah 53:1

⁴²Bununla beraber, önderlerin bile birçoğu İsa'ya iman etti. Ama Ferisiler yüzünden, havra dışı edilmemek için iman ettiklerini açıkça söylemediler.

³⁹For this cause they couldn’t believe, for Isaiah said again,

⁴³Çünkü insandan gelen övgüyü, Tanrı'dan gelen övgüden daha çok seviyorlardı.

⁴⁰“He has blinded their eyes and he hardened their heart, lest they should see with their eyes, and perceive with their heart, and would turn, and I would heal them.” Isaiah 6:10

⁴⁴İsa yüksek sesle, «Bana iman eden bana değil, beni gönderene iman etmiş olur» dedi.

⁴¹Isaiah said these things when he saw his glory, and spoke of him. Isaiah 6:1

⁴⁵«Beni gören, beni göndereni de görür.

⁴²Nevertheless even of the rulers many believed in him, but because of the Pharisees they didn’t confess it, so that they wouldn’t be put out of the synagogue,

⁴⁶Bana iman eden hiç kimse karanlıkta kalmasın diye, dünyaya ışık olarak geldim.

⁴³for they loved men’s praise more than God’s praise.

⁴⁷Sözlerimi işitip de onlara uymayanı ben yargılamam. Çünkü ben dünyayı yargılamaya değil, dünyayı kurtarmaya geldim.

⁴⁴Jesus cried out and said, “Whoever believes in me, believes not in me, but in him who sent me.

⁴⁸Beni reddeden ve sözlerimi kabul etmeyen kişiyi yargılayacak biri var. O kişiyi son günde yargılayacak olan, söylediğim sözdür.

⁴⁵ He who sees me sees him who sent me.

⁴⁹Çünkü ben kendiliğimden konuşmadım. Beni gönderen Baba'nın kendisi ne söylemem ve ne konuşmam gerektiğini bana buyurdu.

⁴⁶ I have come as a light into the world, that whoever believes in me may not remain in the darkness.

⁵⁰O'nun buyruğunun sonsuz yaşam olduğunu biliyorum. Bunun için ne söylüyorsam, Baba'nın bana söylediği gibi söylüyorum.»

⁴⁷ If anyone listens to my sayings, and doesn’t believe, I don’t judge him. For I came not to judge the world, but to save the world.

⁴⁸ He who rejects me, and doesn’t receive my sayings, has one who judges him. The word that I spoke, the same will judge him in the last day.

⁴⁹ For I spoke not from myself, but the Father who sent me, he gave me a commandment, what I should say, and what I should speak.

⁵⁰ I know that his commandment is eternal life. The things therefore which I speak, even as the Father has said to me, so I speak.”