¹The third day, there was a marriage in Cana of Galilee. Jesus’ mother was there.

¹دو روز بعد، در قانای جلیل جشن عروسی برپا بود و مادر عیسی در آنجا حضور داشت.

²Jesus also was invited, with his disciples, to the marriage.

²عیسی و شاگردانش نیز به عروسی دعوت شده بودند.

³When the wine ran out, Jesus’ mother said to him, “They have no wine.”

³وقتی شراب تمام شد، مادر عیسی به او گفت: «آن ها دیگر شراب ندارند.»

⁴Jesus said to her, “Woman, what does that have to do with you and me? My hour has not yet come.”

⁴عیسی جواب داد: «این به من مربوط است یا به تو؟ وقت من هنوز نرسیده است.»

⁵His mother said to the servants, “Whatever he says to you, do it.”

⁵مادرش به نوکران گفت: «هرچه به شما بگوید انجام دهید.»

⁶Now there were six water pots of stone set there after the Jews’ way of purifying, containing two or three metretes 2 to 3 metretes is about 20 to 30 U. S. Gallons, or 75 to 115 litres. apiece.

⁶در آنجا شش خُمرۀ سنگی وجود داشت، که هر یک تقریباً هشتاد لیتر گنجایش داشت و برای انجام مراسم تطهیر یهود به کار می رفت.

⁷Jesus said to them, “Fill the water pots with water.” They filled them up to the brim.

⁷عیسی به نوکران گفت: «خُمره ها را از آب پُرکنید.» آن ها را لبالب پُر کردند.

⁸He said to them, “Now draw some out, and take it to the ruler of the feast.” So they took it.

⁸آنگاه عیسی گفت: «اکنون کمی از آن را نزد رئیس مجلس ببرید.» و آن ها چنین کردند.

⁹When the ruler of the feast tasted the water now become wine, and didn’t know where it came from (but the servants who had drawn the water knew), the ruler of the feast called the bridegroom,

⁹رئیس مجلس که نمی دانست آن را از کجا آورده بودند، آبی را که به شراب تبدیل شده بود چشید، اما خدمتکارانی که آب را از چاه کشیده بودند، از جریان اطلاع داشتند. پس رئیس مجلس داماد را صدا کرد

¹⁰and said to him, “Everyone serves the good wine first, and when the guests have drunk freely, then that which is worse. You have kept the good wine until now!”

¹⁰و به او گفت: «همه، بهترین شراب را اول به مهمانان می دهند و وقتی سر شان گرم شد، آن وقت شراب پست تر را می آورند اما تو بهترین شراب را تا این ساعت نگاه داشته ای!»

¹¹This beginning of his signs Jesus did in Cana of Galilee, and revealed his glory; and his disciples believed in him.

¹¹این معجزه، که در قانای جلیل انجام شد، اولین معجزۀ عیسی بود و او به وسیلۀ آن جلال خود را ظاهر کرد و شاگردانش به او ایمان آوردند.

¹²After this, he went down to Capernaum, he, and his mother, his brothers, and his disciples; and they stayed there a few days.

¹²بعد از آن عیسی همراه مادر، برادران و شاگردان خود به کپرناحوم رفت و چند روزی در آنجا ماندند.

¹³The Passover of the Jews was at hand, and Jesus went up to Jerusalem.

¹³چون عید فِصَح یهود نزدیک بود عیسی به اورشلیم رفت.

¹⁴He found in the temple those who sold oxen, sheep, and doves, and the changers of money sitting.

¹⁴در عبادتگاه اشخاصی را دید که به فروش گاو و گوسفند و کبوتر مشغول بودند، و صرافان هم در پشت میزهای خود نشسته بودند.

¹⁵He made a whip of cords, and threw all out of the temple, both the sheep and the oxen; and he poured out the changers’ money, and overthrew their tables.

¹⁵پس از ریسمان قمچین ساخت و همۀ آنها را با گوسفندان و گاوان از عبادتگاه بیرون راند و سکه های صرافان را دور ریخت و میزهای آن ها را چپه کرد.

¹⁶To those who sold the doves, he said, “Take these things out of here! Don’t make my Father’s house a marketplace!”

¹⁶آنگاه به کبوتر فروشان گفت: «اینها را از اینجا بیرون ببرید. خانۀ پدر مرا به بازار تبدیل نکنید.»

¹⁷His disciples remembered that it was written, “Zeal for your house will eat me up.” Psalm 69:9

¹⁷شاگردان عیسی به خاطر آوردند که نوشته شده است: «آتش غیرت نسبت به خانۀ تو در من شعله ور است.»

¹⁸The Jews therefore answered him, “What sign do you show us, seeing that you do these things?”

¹⁸پس یهودیان از او پرسیدند: «چه معجزه ای می کنی که نشان بدهد حق داری این کارها را انجام دهی؟»

¹⁹Jesus answered them, “Destroy this temple, and in three days I will raise it up.”

¹⁹عیسی در جواب گفت: «این عبادتگاه را ویران کنید و من آن را در سه روز آباد خواهم کرد.»

²⁰The Jews therefore said, “It took forty-six years to build this temple! Will you raise it up in three days?”

²⁰یهودیان گفتند: «ساختن این عبادتگاه چهل و شش سال طول کشیده است. تو چطور می توانی آن را در سه روز بنا کنی؟»

²¹But he spoke of the temple of his body.

²¹اما عبادتگاهی که عیسی از آن سخن می گفت بدن خودش بود.

²²When therefore he was raised from the dead, his disciples remembered that he said this, and they believed the Scripture, and the word which Jesus had said.

²²پس از رستاخیز او از مردگان، شاگردانش به یاد آوردند که این را گفته بود و به کلام خدا و سخنان عیسی ایمان آوردند.

²³Now when he was in Jerusalem at the Passover, during the feast, many believed in his name, observing his signs which he did.

²³در آن روزها که عیسی برای عید فِصَح در اورشلیم بود اشخاص بسیاری که معجزات او را دیدند، به نام او ایمان آوردند

²⁴But Jesus didn’t trust himself to them, because he knew everyone,

²⁴اما عیسی به آنها اعتماد نکرد، چون همه را خوب می شناختو لازم نبود کسی دربارۀ انسان چیزی به او بگوید زیرا او به خوبی می دانست که در باطن انسان چیست.

²⁵and because he didn’t need for anyone to testify concerning man; for he himself knew what was in man.

²⁵و لازم نبود کسی دربارۀ انسان چیزی به او بگوید زیرا او به خوبی می دانست که در باطن انسان چیست.