¹Therefore you are without excuse, O man, whoever you are who judge. For in that which you judge another, you condemn yourself. For you who judge practice the same things.

¹و اما ای آدمی، تو کیستی که دربارۀ دیگران قضاوت می کنی؟ هر که باشی هیچگونه عذری نداری زیرا وقتی تو دیگران را ملامت می کنی و در عین حال همان کاری را که آن ها انجام می دهند انجام می دهی، خودت را ملامت می کنی.

²We know that the judgment of God is according to truth against those who practice such things.

²ما می دانیم وقتی خدا اشخاصی را که چنین کارهایی می کنند ملامت می کند، حق دارد.

³Do you think this, O man who judges those who practice such things, and do the same, that you will escape the judgment of God?

³آیا تو گمان می کنی که با ملامت کردن دیگران از جزا فرار خواهی کرد! در حالی که همان کارها را انجام می دهی؟

⁴Or do you despise the riches of his goodness, forbearance, and patience, not knowing that the goodness of God leads you to repentance?

⁴آیا فراوانی مهر و بردباری و صبر خدا را ناچیز می شماری؟ مگر نمی دانی که منظور مهربانی خدا این است که تو را به توبه راهنمایی فرماید؟

⁵But according to your hardness and unrepentant heart you are treasuring up for yourself wrath in the day of wrath, revelation, and of the righteous judgment of God;

⁵با سخت دلی و بی میلی خود نسبت به توبه، عقوبت خود را تا روز ظهور غضب خدا و داوری عادلانۀ او پیوسته شدیدتر می سازی.

⁶who “will pay back to everyone according to their works:” Psalm 62:12; Proverbs 24:12

⁶زیرا خدا به هر کس بر حسب اعمالی که کرده است، اجر یا جزا خواهد داد.

⁷to those who by patience in well-doing seek for glory, honor, and incorruptibility, eternal life;

⁷بعضی مردم، نیکویی را دنبال می کنند و در جستجوی عزت و شرف و زندگی فناناپذیر هستند، خدا به آنها زندگی ابدی خواهد داد.

⁸but to those who are self-seeking, and don’t obey the truth, but obey unrighteousness, will be wrath and indignation,

⁸بعضی مردم خودخواه هستند و حقیقت را رد می کنند و به دنبال ناراستی می روند، آن ها مورد خشم و غضب خدا قرار می گیرند.

⁹oppression and anguish, on every soul of man who works evil, to the Jew first, and also to the Greek.

⁹برای همۀ آدمیانی که بدی را بجا می آورند، مصیبت و پریشانی خواهد بود، اول برای یهودیان و سپس برای غیر یهودیان.

¹⁰But glory, honor, and peace go to every man who works good, to the Jew first, and also to the Greek.

¹⁰اما خدا به کسانی که نیکوکاری نمایند، عزت و شرف و سلامتی خواهد بخشید، اول به یهودیان و سپس به غیر یهودیان

¹¹For there is no partiality with God.

¹¹زیرا خدا تبعیض قائل نمی شود.

¹²For as many as have sinned without law will also perish without the law. As many as have sinned under the law will be judged by the law.

¹²همۀ آنانی که بدون داشتن شریعت موسی گناه می کنند، بدون شریعت هلاک می شوند و همۀ آنانی که زیر شریعت هستند و گناه می کنند، به وسیلۀ شریعت محکوم می شوند.

¹³For it isn’t the hearers of the law who are righteous before God, but the doers of the law will be justified

¹³زیرا تنها شنیدن احکام شریعت هیچ کس را در حضور خدا عادل نمی سازد، بلکه عمل کنندگان شریعتند که عادل شمرده می شوند.

¹⁴(for when Gentiles who don’t have the law do by nature the things of the law, these, not having the law, are a law to themselves,

¹⁴هرگاه غیر یهودیان که دارای شریعت نیستند، احکام شریعت را طبیعتاً انجام می دهند، معلوم است که شریعت آنها خود شانند. با وجود اینکه شریعت کتبی ندارند،

¹⁵in that they show the work of the law written in their hearts, their conscience testifying with them, and their thoughts among themselves accusing or else excusing them)

¹⁵رفتار شان نشان می دهد که مقررات شریعت در قلب های شان نوشته شده و وجدان های ایشان نیز درستی این را تأیید می کند. زیرا افکار شان یا آن ها را ملامت می کند و یا از آن ها دفاع می نماید.

¹⁶in the day when God will judge the secrets of men, according to my Good News, by Jesus Christ.

¹⁶مطابق بشارتی که من می دهم، در روزی که خدا به وسیلۀ عیسی مسیح همۀ افکار پنهانی دل های آدمیان را داوری می کند، این کار انجام خواهد گرفت.

¹⁷Indeed you bear the name of a Jew, and rest on the law, and glory in God,

¹⁷اما اگر تو خود را یهودی می نامی و به شریعت پابند هستی و از اینکه خدا را می شناسی، به خود فخر می کنی،

¹⁸and know his will, and approve the things that are excellent, being instructed out of the law,

¹⁸و ارادۀ او را می دانی و به سبب اینکه در شریعت تربیت شده ای چیزهای عالی را برتر می دانی

¹⁹and are confident that you yourself are a guide of the blind, a light to those who are in darkness,

¹⁹و خاطر جمع هستی که راهنمای کوران و نور ساکنان تاریکی

²⁰a corrector of the foolish, a teacher of babies, having in the law the form of knowledge and of the truth.

²⁰و استاد نادانان و معلم کودکان می باشی و صاحب شریعتی هستی که مظهر معرفت و حقیقت است.

²¹You therefore who teach another, don’t you teach yourself? You who preach that a man shouldn’t steal, do you steal?

²¹پس تو که دیگران را تعلیم می دهی، چرا خود را تعلیم نمی دهی؟ تو که موعظه می کنی دزدی نباید کرد، آیا خودت دزدی نمی کنی؟

²²You who say a man shouldn’t commit adultery. Do you commit adultery? You who abhor idols, do you rob temples?

²²تو که می گوئی زنا نکن، آیا خودت زنا نمی کنی؟ تو که از بُتها نفرت داری، آیا خود معبدها را غارت نمی کنی؟

²³You who glory in the law, through your disobedience of the law do you dishonor God?

²³تو که به شریعت فخر می کنی، آیا با شکستن شریعت نسبت به خدا بی حرمتی نمی کنی؟

²⁴For “the name of God is blasphemed among the Gentiles because of you,” Isaiah 52:5; Ezekiel 36:22 just as it is written.

²⁴چنانکه نوشته شده است: «بسبب شما، مردمان غیر یهود نام خدا را بی حرمت می سازند.»

²⁵For circumcision indeed profits, if you are a doer of the law, but if you are a transgressor of the law, your circumcision has become uncircumcision.

²⁵چنانچه از شریعت اطاعت کنی، سنت تو ارزش دارد؛ اما اگر از شریعت سرپیچی نمایی، مثل این است که اصلاً سنت نشده ای.

²⁶If therefore the uncircumcised keep the ordinances of the law, won’t his uncircumcision be accounted as circumcision?

²⁶اگر یک غیر یهود که سنت نشده است از احکام شریعت اطاعت نماید، آیا خدا او را سنت شده به حساب نخواهد آورد؟

²⁷Won’t the uncircumcision which is by nature, if it fulfills the law, judge you, who with the letter and circumcision are a transgressor of the law?

²⁷و شخصی که جسماً سنت نشده است ولی احکام شریعت را انجام می دهد، ترا که با وجود داشتن کتاب و نشانۀ سنت، از شریعت تجاوز می کنی، ملامت خواهد ساخت.

²⁸For he is not a Jew who is one outwardly, neither is that circumcision which is outward in the flesh;

²⁸زیرا یهودی حقیقی کسی نیست که ظاهراً یهودی باشد و سنت واقعی تنها یک عمل جسمانی نیست.بلکه یهود واقعی شخصی است که از باطن یهودی باشد، یعنی قلبش سنت شده باشد و این نیز، کار روح خدا است، نه کار شریعت مکتوب. ستایش چنین شخص از خدا است، نه از انسان.

²⁹but he is a Jew who is one inwardly, and circumcision is that of the heart, in the spirit not in the letter; whose praise is not from men, but from God.

²⁹بلکه یهود واقعی شخصی است که از باطن یهودی باشد، یعنی قلبش سنت شده باشد و این نیز، کار روح خدا است، نه کار شریعت مکتوب. ستایش چنین شخص از خدا است، نه از انسان.