1Doesn’t wisdom cry out? Doesn’t understanding raise her voice?
1CXu ne vokas la sagxo? Kaj cxu la prudento ne auxdigas sian vocxon?
2On the top of high places by the way, where the paths meet, she stands.
2GXi staras sur la pinto de altajxoj, Apud la vojo, cxe la vojkrucxigxoj.
3Beside the gates, at the entry of the city, at the entry doors, she cries aloud:
3Apud la pordegoj, cxe la eniro en la urbon, CXe la eniro tra la pordoj, gxi kantas:
4“To you men, I call! I send my voice to the sons of mankind.
4Al vi, ho viroj, mi vokas; Kaj mia vocxo sin turnas al la homoj:
5You simple, understand prudence. You fools, be of an understanding heart.
5Komprenu, naivuloj, la prudenton, Kaj sensprituloj prenu en la koron.
6Hear, for I will speak excellent things. The opening of my lips is for right things.
6Auxskultu, cxar mi parolos gravajxon, Kaj gxustajxo eliros el mia busxo.
7For my mouth speaks truth. Wickedness is an abomination to my lips.
7CXar mia lango parolos veron, Kaj malpiajxon abomenas miaj lipoj.
8All the words of my mouth are in righteousness. There is nothing crooked or perverse in them.
8Justaj estas cxiuj paroloj de mia busxo; Ili ne enhavas falson kaj malicon.
9They are all plain to him who understands, right to those who find knowledge.
9CXiuj ili estas gxustaj por tiu, kiu ilin komprenas, Kaj justaj por tiuj, kiuj akiris scion.
10Receive my instruction rather than silver; knowledge rather than choice gold.
10Prenu mian instruon, kaj ne argxenton; Kaj la scion sxatu pli, ol plej puran oron.
11For wisdom is better than rubies. All the things that may be desired can’t be compared to it.
11CXar sagxo estas pli bona ol multekostaj sxtonoj; Kaj nenio, kion oni povas deziri, povas esti egala al gxi.
12“I, wisdom, have made prudence my dwelling. Find out knowledge and discretion.
12Mi, sagxo, logxas kun la prudento, Kaj mi trovas prudentajn konsilojn.
13The fear of Yahweh is to hate evil. I hate pride, arrogance, the evil way, and the perverse mouth.
13Timo antaux la Eternulo malamas malbonon, Fieron, malhumilon, kaj malbonan vojon; Malsinceran busxon mi malamas.
14Counsel and sound knowledge are mine. I have understanding and power.
14De mi venas konsilo kaj bonarangxo; Mi estas prudento; al mi apartenas forto.
15By me kings reign, and princes decree justice.
15Per mi regxas la regxoj, Kaj la estroj donas legxojn de justeco.
16By me princes rule; nobles, and all the righteous rulers of the earth.
16Per mi regas la princoj Kaj la potenculoj kaj cxiuj jugxantoj sur la tero.
17I love those who love me. Those who seek me diligently will find me.
17Mi amas miajn amantojn; Kaj miaj sercxantoj min trovos.
18With me are riches, honor, enduring wealth, and prosperity.
18Ricxo kaj gloro estas cxe mi, Dauxra havo kaj justo.
19My fruit is better than gold, yes, than fine gold; my yield than choice silver.
19Mia frukto estas pli bona ol oro kaj ol plej pura oro; Kaj la rikolto de mi estas pli bona ol elektita argxento.
20I walk in the way of righteousness, in the midst of the paths of justice;
20Laux la vojo de vero mi iras, Laux la vojstreko de la justo;
21That I may give wealth to those who love me. I fill their treasuries.
21Por heredigi al miaj amantoj esencan bonon, Kaj plenigi iliajn trezorejojn.
22“Yahweh possessed me in the beginning of his work, before his deeds of old.
22La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo, Antaux Siaj kreitajxoj, tre antikve.
23I was set up from everlasting, from the beginning, before the earth existed.
23Antaux eterno mi estis firme fondita, en la komenco, Antaux la kreo de la tero.
24When there were no depths, I was brought forth, when there were no springs abounding with water.
24Kiam ankoraux ne ekzistis la abismoj, mi estis jam naskita, Kiam ankoraux ne ekzistis fontoj, sxprucigantaj akvon.
25Before the mountains were settled in place, before the hills, I was brought forth;
25Antaux ol la montoj estis starigitaj, Antaux la altajxoj mi estis kreita;
26while as yet he had not made the earth, nor the fields, nor the beginning of the dust of the world.
26Kiam la tero ankoraux ne estis farita, nek la kampoj, Nek la komencaj polveroj de la mondo.
27When he established the heavens, I was there; when he set a circle on the surface of the deep,
27Dum Li firmigis la cxielojn, mi jam estis tie; Dum Li desegnis limojn sur la suprajxo de la abismo,
28when he established the clouds above, when the springs of the deep became strong,
28Dum Li fortikigis la nubojn supre, Dum Li firmigis la fontojn de la abismo,
29when he gave to the sea its boundary, that the waters should not violate his commandment, when he marked out the foundations of the earth;
29Dum Li donis Sian legxon al la maro, Por ke la akvoj ne transpasxu siajn bordojn, Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero:
30then I was the craftsman by his side. I was a delight day by day, always rejoicing before him,
30Tiam mi estis cxe Li kiel konstruanto; Mi estis la gxojo de cxiuj tagoj, Ludante antaux Li cxiutempe.
31Rejoicing in his whole world. My delight was with the sons of men.
31Mi ludas sur Lia mondo-tero; Kaj mia gxojo estas inter la homidoj.
32“Now therefore, my sons, listen to me, for blessed are those who keep my ways.
32Kaj nun, infanoj, auxskultu min; Kaj felicxaj estos tiuj, kiuj iras laux miaj vojoj.
33Hear instruction, and be wise. Don’t refuse it.
33Auxskultu instruon kaj sagxigxu, Kaj ne forjxetu gxin.
34Blessed is the man who hears me, watching daily at my gates, waiting at my door posts.
34Felicxa estas la homo, kiu min auxskultas, Kiu maldormas cxiutage cxe miaj pordoj, Kiu staras garde cxe la fostoj de miaj pordegoj.
35For whoever finds me, finds life, and will obtain favor from Yahweh.
35CXar kiu min trovis, tiu trovis vivon, Kaj akiros favoron de la Eternulo.
36But he who sins against me wrongs his own soul. All those who hate me love death.”
36Sed kiu maltrafas min, tiu difektas sian animon; CXiuj, kiuj min malamas, amas la morton.