1Don’t boast about tomorrow; for you don’t know what a day may bring forth.
1Berrito ha ku faanin, Waayo, ma ogid waxay maalinu keeni doonto.
2Let another man praise you, and not your own mouth; a stranger, and not your own lips.
2Mid kale ha ku faaniyo oo yaanu afkaagu ku faanin, Shisheeye ha ku ammaano, oo yaanay bushimahaagu ku ammaanin.
3A stone is heavy, and sand is a burden; but a fool’s provocation is heavier than both.
3Dhagax waa culus yahay, oo cammuuduna way miisaan weyn tahay, Laakiinse waxaa labadoodaba ka sii culus nacas cadhadiis.
4Wrath is cruel, and anger is overwhelming; but who is able to stand before jealousy?
4Cadho waa naxariisdarro, xanaaqna waa daad, Laakiinse bal yaa hinaaso is-hor taagi kara?
5Better is open rebuke than hidden love.
5Canaantii bayaan ahu Waa ka wanaagsan tahay jacaylkii qarsoon.
6Faithful are the wounds of a friend; although the kisses of an enemy are profuse.
6Saaxiib nabrihiisu waa daacadnimo, Laakiinse cadow dhunkashooyinkiisu waa khiyaano miidhan.
7A full soul loathes a honeycomb; but to a hungry soul, every bitter thing is sweet.
7Naftii dheregsanu xataa awlallada malabka waa ka yaqyaqsataa, Laakiinse naftii gaajaysan wax kasta oo qadhaadhuba way u macaan yihiin.
8As a bird that wanders from her nest, so is a man who wanders from his home.
8Ninkii hoygiisa ka warwareegaa Waa sida shimbir buulkeeda ka warwareegta oo kale.
9Perfume and incense bring joy to the heart; so does earnest counsel from a man’s friend.
9Saliidda iyo cadarku qalbigay ka farxiyaan, Sidaas oo kalena waxaa nin ka farxiya macaanka saaxiibkiis oo ka yimaada talada qalbiga.
10Don’t forsake your friend and your father’s friend. Don’t go to your brother’s house in the day of your disaster: better is a neighbor who is near than a distant brother.
10Ha ka tegin saaxiibkaa iyo aabbahaa saaxiibkiis toona, Oo maalintii masiibadaadana guriga walaalkaa ha tegin, Deris kuu dhowu waa ka wanaagsan yahay walaal kaa fog.
11Be wise, my son, and bring joy to my heart, then I can answer my tormentor.
11Wiilkaygiiyow, caqli yeelo, oo qalbigayga ka farxi, Si aan ugu jawaabo kii i caayaba.
12A prudent man sees danger and takes refuge; but the simple pass on, and suffer for it.
12Ninkii miyir lahu sharkuu arkaa, wuuna dhuuntaa, Laakiinse garaadlaawayaashu way iska sii maraan, oo waana la taqsiiraa.
13Take his garment when he puts up collateral for a stranger. Hold it for a wayward woman!
13Kii qof qalaad dammiinta dharkiisa ka qaad, Oo kii naag qalaad dammiintana isaga rahmad ahaan u hay.
14He who blesses his neighbor with a loud voice early in the morning, it will be taken as a curse by him.
14Kii intuu aroor hore kaco saaxiibkiis cod dheer ugu duceeya, Waxaa loo qaadan doonaa habaar.
15A continual dropping on a rainy day and a contentious wife are alike:
15Maalin roobaabeed dhibicyadeeda aan kala go'in Iyo naag muran badanu waa isku mid.
16restraining her is like restraining the wind, or like grasping oil in his right hand.
16Ku alla kii iyada celiyaa, dabayshuu celiyaa. Gacantiisa midigna saliid bay qabataa.
17Iron sharpens iron; so a man sharpens his friend’s countenance.
17Bir baa bir afaysa, Oo sidaas oo kale nin baa saaxiibkiis afeeya.
18Whoever tends the fig tree shall eat its fruit. He who looks after his master shall be honored.
18Ku alla kii berde xannaanaystaa midhihiisuu cuni doonaa. Oo kii sayidkiisa dhawrana waa la murwayn doonaa.
19As water reflects a face, so a man’s heart reflects the man.
19Sida fool biyaha dhexdooda fool uga muuqdo, Ayaa nin qalbigiisu nin kale ugu muuqdaa.
20 Sheol Sheol is the place of the dead. and Abaddon are never satisfied; and a man’s eyes are never satisfied.
20She'ool iyo halligaadu weligood ma dhergaan, Dadka indhihiisu weligood ma dhergaan.
21The crucible is for silver, and the furnace for gold; but man is refined by his praise.
21Weelka lacagta lagu safeeyo lacagtaa iska leh, oo foornadana dahabkaa iska leh, Sidaas oo kalena nin waxaa lagu tijaabiyaa ammaantiisa.
22Though you grind a fool in a mortar with a pestle along with grain, yet his foolishness will not be removed from him.
22In kastoo aad nacas tib iyo mooye hadhuudh kula tuntid, Weliba nacasnimadiisu ka tegi mayso isaga.
23Know well the state of your flocks, and pay attention to your herds:
23Aad ugu dadaal inaad ogaatid xaalka adhigaaga, Oo lo'daadana si wanaagsan u ilaali.
24for riches are not forever, nor does even the crown endure to all generations.
24Waayo, maalku weligiis siima raago, Taajkuna ab ka ab miyuu waaraa?
25The hay is removed, and the new growth appears, the grasses of the hills are gathered in.
25Cawska qallalan markii la gooyo mid cagaar ah oo jilicsan baa soo muuqda, Oo dhalatada buurahana waa la soo urursadaa.
26The lambs are for your clothing, and the goats are the price of a field.
26Baraarku waa kuu dhar, Oo adhiguna waa kuu qiimihii beerta.Waxaa jiri doona caano riyaad oo cunto ugu filan adiga iyo reerkaagaba, Iyo weliba masruufka gabdhaha kuu shaqeeya.
27There will be plenty of goats’ milk for your food, for your family’s food, and for the nourishment of your servant girls.
27Waxaa jiri doona caano riyaad oo cunto ugu filan adiga iyo reerkaagaba, Iyo weliba masruufka gabdhaha kuu shaqeeya.